De bulleman & de vogels

De bulleman & de vogels

DeBulleman EnDeVogels-VP.qxdDe nestor van onze Nederlandstalige dichters

Op zondag 1 februari werd de nieuwe, sober uitgegeven dichtbundel De bulleman & de vogels van Hubert van Herreweghen (°Pamel, 1920) voorgesteld, in de abdij Keizersberg in Leuven. Zowel de prior van deze abdij als de bekende letterkundige Patrick Lateur stelden de dichter voor aan een zeer talrijk opgekomen publiek. Zijn uitgever Leo Peraer deed zelfs een oproep om opnieuw een aangepast verzameld werk (Lannoo in samenwerking met uitgeverij P) van deze nog altijd dichtende Brabander te laten uitgeven.
Geen dichter in de Nederlanden schrijft nog in de hogere eenvoud van deze speelse en steelse dichter. Soms is het een waar genot een slechts schijnbaar eenvoudig gedicht van deze late gezelliaan met de gevorkte tong van zijn bijna ouderwetse taal te proeven. Zijn beste gedichten zijn korte, licht rijmende gedichten, die als gepolijste keien blijven glanzen. En deze dichter durft op zijn gezegende leeftijd nog te spotten met de zogenaamde avant-garde, of de waan van de dag. In zijn gedicht ‘Avant-garde’ klinkt dit als volgt:

De inkt nog niet droog en altemets
gedrukt, geboekt, geschiedenis:
een vers is altijd ouderwets
van als ’t geschreven is.

De bundel werd ingedeeld in zeven delen: Bloemen, Brabant, Stilte, Najaar, Marines, Een vriend, Het huis achter hameien.

Onze oudste en grootste levende dichter

Dit laatste is een gedicht met als ondertitel “avondgedachten van een akkerman” en de vriend was Jos de Haes (zijn collega op de BRT), die al op 1 maart 1974 overleden is. Dit gedicht is een mooie laattijdige hommage aan deze dichter, dat zo begint: ‘Eerst wou hij de taal der goden leren spreken / der Griekse goden van de grote tijd / dan die der stomme, pre-antieke goden / en godinnen, glimlachend en wreed, nadien de taal der mensen / en der christenen tederheid…’ Het is een prachtig en schijnbaar eenvoudig gedicht, dat nogmaals bewijst dat Hubert van Herreweghen onze grootste dichter is, en niet alleen van Vlaanderen, maar van de hele Nederlanden, die in het noorden boven de rijksgrens of boven de Moerdijk nog altijd te weinig bekendheid geniet. Ook het gedicht met de korte titel Brabant is uniek. Het begint als volgt: ‘Brabant betovert / Brabant is schijn… en eindigt met het woord zonneschijn.’

Het is een ware troost en een waar ongewoon genot om al zijn gedichten traag te lezen en te herlezen onder onze open ogen en oren. Niemand maakt nog verzen zoals deze man, die met de jaren almaar beter en beter werd, zoals oude Bourgondische wijn. Deze dichter laat ons ook graag proeven van oude, vergeten, ongebruikelijke en zeldzame woorden als hameien, heemst, bulleman, berenvoet, weder, glariën, duimelot, schâ, quincunx, noen, bijzen, blozerds… Al die woorden vormen al een taalschat, een unieke taalmijn, die zonder deze dichter in Vlaanderen en in Brabant allang verloren waren gegaan. In elk gedicht rijmt het als in een eenvoudig liedje, zonder enige geforceerde rijmdwang. Maar denk nu niet dat hij een ouderwetse dichter is, want hij kent ook een woord als catwalk. Het langste driedelige gedicht gaat over Vossem, een deelgemeente van Tervuren, en ook hier is de typografische vorm van dit gedicht een unicum. Over de Franse stad Laon, met die vreemde kathedraal van de vroege gotiek, schreef hij een prachtig rijmend gedicht, van slechts negen versregels, die gebeiteld staan in het landschap. Ik wil de eerste vijf versregels citeren:

De scherpe bergwand op, trede na trede,
– ooit ’t oppidum van Rome en ruige Franken –,
zag men een oude man, amechtige, manke
pelgrim, strompelen naar de hoge stede,
tussen al herfstig groen, op stenen zwanken,

Het mag dan geen wonder heten dat zoveel oudere mensen (de modieuze, onwetende jongeren waren opvallend afwezig) in grote getale naar de voorstelling van deze dichtbundel kwamen. Ik zag zelfs bekende personen. Herman van Rompuy, Mark Eyskens, Rik Torfs, Paul Claes, Ludo Simons (de zoon van Jozef Simons, van het boek Eer Vlaanderen vergaat), Jo Gisekin, Benno Barnard, Geert van Istendael, Frans de Haes (de zoon van Jos de Haes) en vele anderen, die onze oudste nog levende dichter kwamen begroeten en huldigen. Zijn zwaar bebaarde uitgever, Leo Peraer, verdient zeker een pluim. De tekst van de inleiding, van de zeer degelijke Patrick Lateur, verdient het zeker om, alsnog, in een literair blad te worden gepubliceerd.

De Brave Hendrik


Titel: “De bulleman & de vogels”
Auteur: Hubert van Herreweghen
Uitgeverij: Uitgeverij P
Jaar: 2015
Bladzijden: 80
Prijs: 17 euro
ISBN 978-94-91455-63-6

Verkrijgbaar in de betere boekhandel.



Gerelateerde artikels

Nu beschikbaar: De Roets 2016

De Roets 2016 is van de pers gerold en schiet weer in de roos. Met bekende iconen maar ook met illustere onbekende

Bühne: nieuw tijdschrift

“Zeldzaam zijn zij, de onafhankelijken van geest, bouwend aan het fundament van verdraagzaamheid”, schrijft auteur-uitgever Perry Pierik in het openingsgedicht,

Wie geschoren wordt moet stil zitten

Kaalscheren: een barbaarse methode De beelden zijn bekend omdat ze tot het meest schokkende uit de bevrijdingsdagen van de nazomer