Daens voorkaftDe pijn daensist te zijn

Het verhaal van priester Daens, boegbeeld van de Christene Volkspartij en van de Vlaamse christendemocratische ontvoogdingsbeweging daaromheen, is de lezer genoegzaam bekend. Sinds de film ‘Daens’ van Stijn Coninx is die geschiedenis tot het grote publiek doorgedrongen. Het boek ‘De pijn daensist te zijn’ van Joris de Kegel is lang niet het eerste boek dat over het onderwerp verschijnt en ook niet het meest diepgravende.

Kroniek

De heemkundige uit het Oost-Vlaamse Kerksken voegt aan de omvangrijke literatuur over het daensisme wel iets toe. ‘De pijn’ is een rijkelijk geïllustreerde kroniek die liefst vier generaties familieleden omvat, te beginnen bij Jozef Callebaut, de overgrootvader van de auteur, die haast van bij het begin bij de beweging betrokken was en in wiens herberg talrijke vergaderingen van kopstukken van het daensisme plaatsvonden. Een familiekroniek, maar ook een dorpskroniek, die inzoomt op het daensisme in Kerksken, een dorp in het midden van de ‘gouden’ driehoek Aalst-Nederhasselt-Ninove, waar het electorale zwaartepunt van de beweging lag.

De Kegel put uiteraard rijkelijk uit de ‘klassieke’ werken over het daensisme, zonder daarbij steeds de bronnen te vermelden. Niet volgens de regels van de historiografische kunst, maar daarom niet minder waarheidsgetrouw. De eenvoud en de betrokkenheid van het boek compenseren dat ruimschoots en leggen bloot wat de ‘pijn daensist te zijn’ voor velen heeft betekend, generatie op generatie: uitgespuwd te worden, verschopt en soms vergeten, verbannen en verketterd, maar desondanks trouw aan de overtuiging. Een overtuiging die van ouders op kinderen werd doorgegeven en daensisten in alle mogelijke kamers van de Vlaamse ontvoogdingsbeweging bracht. Soms stonden ze lijnrecht tegenover elkaar, maar als de stormen gingen liggen, vonden zij elkaar toch steeds weer, zoals in de herfst van 1957 toen Daens’ witte standbeeld op de Werf in Aalst werd onthuld. De verdeeldheid en de pijn van het verleden werden die dag overstegen.

Amerika

Het eerste deel van het boek beschrijft de tijd van Adolf en Pieter Daens. De electorale successen, het gevecht van de priester met de kerkelijke overheid, de twisten en verzoeningen, de arbeidsomstandigheden van de werkmensen en de strijd van de daensisten met alle mogelijke tegenstrevers. Voor wie het onderwerp kent, bevat dit deel weinig nieuws, of het moest de levendig beschreven couleur locale zijn van de beweging in Kerksken.

Het tweede deel is verrassend. Het brengt ons over de Atlantische Oceaan. Ook velen uit de streek rond Aalst zochten hun geluk in Amerika. Onder hen nogal wat daensisten (zoals Victor van der Haegen) en twee zonen van Jozef Callebaut. Een aantal onder hen trachtte in het nieuwe vaderland de geest van Daens levend te houden: in het vakbondswezen, in hulporganisaties tijdens de oorlog, en in de Gazette van Detroit waarvan daensist Frans (Frank) Cobbaert acht jaar lang hoofdredacteur was.

Delen drie en vier beschrijven het opgaan van het grootste deel van het daensisme in het Vlaams-nationalisme en de verschillende wegen die de aanhangers van Daens bewandelden in het interbellum, tijdens de Tweede Wereldoorlog en daarna. Persoonlijke verhalen, persoonlijke drama’s en pijn…

Jozef de Kegel schreef een degelijk en waardevol boek, vertrekkend vanuit de eigen familiegeschiedenis, maar die in ruime mate overstijgend. Het is mooi uitgegeven door de heemkundige kring van Haaltert, met steun van de cultuurraad en de lokale Davidsfondsafdeling. Voor lezers met een brede interesse in het daensisme en de Vlaamse beweging is het boek zeker een aanrader.

WEJ

[blockquote style=”3″]Titel: De pijn daensist te zijn
Auteur: Joris De Kegel”
Uitgeverij: Heemkundige Kring Haaltert
Jaar: 2014
Bladzijden:
ISBN:
Koop dit boek HIER voor 22 euro plus 5 euro verzendingskosten.[/blockquote]