Cover Käthe KollwitzKäthe Kollwitz

De als Käthe Smidt (1867-1945) in de Oost-Pruisische hoofdstad Köningsberg geboren kunstenares staat tegenwoordig vooral bekend als anti-oorlogskunstenares en pacifiste. Het zou echter een leugen zijn te stellen dat ze voor de Eerste Wereldoorlog tegen oorlog gekant was. Het was immers zij die bij haar man, de Berlijnse armendokter Karl Kollwitz, pleitte opdat hun zoon Peter als vrijwilliger dienst zou mogen nemen. Karl was immers fel tegenstander. Al op 23 oktober 1914 sneuvelde Peter. Zou hij ook maar één kogel hebben afgevuurd? Uit dat verlies ontstond later de beeldengroep van het treurende ouderpaar dat in 1931 op de Duitse begraafplaats van Esen bij Diksmuide geplaatst werd, en in 1956 naar dat van Vladslo werd verplaatst. Die twee beelden zijn een universeel symbool geworden van diepe droefheid en een stille aanklacht tegen de wreedheid van de oorlog. Käthe Kollwitz vond dat ze zin en betekenis aan de dood van haar zoon diende te geven. Ze gaf een gezicht aan de slachtoffers van oorlog en sociale onrechtvaardigheid. Daarnaast staat ze bekend als de Duitse sociale kunstenares bij uitstek, die door haar etsen uitdrukking gaf aan de ellende en de smart van de onderste geledingen van de Duitse maatschappij. Door het werk van haar echtgenoot in de armoewijken van Berlijn werd ze daar dagelijks geconfronteerd.

In haar boeiende biografische essay schetst Kathelijn Vervarcke, ook actief binnen de Oostendse afdeling van de politieke partij Groen, het leven van het natuurtalent Käthe Kollwitz. In haar leven was ze getuige van drie belangrijke tijdperken in de Duitse geschiedenis: de op- en neergang van het rijk van keizer Wilhelm II en haar ontluikend sociaal engagement, de daaropvolgende wording en desintegratie van de Weimarrepubliek en tevens het hoogtepunt van haar kunstenaarsloopbaan, en tot slot het Derde Rijk met het verbod van haar werk als “Entartete Kunst”. Door haar engagement binnen extreemlinks werd ze vanaf 1933 ‘kaltgestellt’. Liever dan haar op te sluiten, werd ze doodgezwegen. Op 22 april 1945, een paar weken voor het einde van de Tweede Wereldoorlog, overleed ze.

Thans zijn twee musea in Duitsland aan haar leven en nalatenschap gewijd: in Keulen en in Berlijn. Het verzorgd uitgegeven boek, voortreffelijk geïllustreerd, is een aanrader.

MAEKEBLYDE

[blockquote style=”3″]Titel: Käthe Kollwitz: de stem van een generatie treurende ouders
Auteur: Kathelijn Vervarcke
Uitgeverij: De Klaproos
Jaar: 2014
Bladzijden: 78
ISBN 978 90 5508 141 7
Koop dit boek HIER voor 12,95 euro plus 2,50 euro verzendingskosten.[/blockquote]