Velen stelden zich de afgelopen week de vraag of de regering-Michel 2015 wel zal kunnen overleven. Aanleiding was de beruchte fietsparabel van Bart de Wever over de houding van de CD&V in de federale regering, en wat hij daarrond vertelde. Carl Devos titelde enkele dagen later zijn laatste column voor de kerstvakantie “Doorstart of crash?”, en hij sluit een echte regeringscrisis in de lente niet uit. Nochtans gaf Bart de Wever zelf het antwoord op de vraag hoe realistisch zo’n crash werkelijk is. We citeren: “Ik wens veel geluk aan wie deze regering laat vallen.”

De laatste die de stekker uit een federale regering trok, is vandaag opnieuw federaal minister, deze keer van onder meer Ontwikkelingssamenwerking. We vermoeden dat de geciteerde woorden van Bart de Wever niet aan Alexander de Croo gericht waren, want we zijn er redelijk zeker van dat die toen zijn lesje wel geleerd zal hebben. Het zou ten andere straf zijn: een liberale partij die jarenlang in regeringen met de PS heeft kunnen zitten, om vervolgens een centrumrechtse regering (eindelijk!) met N-VA, MR en CD&V vroegtijdig te doen vallen. Daar zal misschien wel veel volk naar willen komen kijken, maar of de Open Vld dan nog veel kiezers zal hebben, is een vraag waarop zelfs geen antwoord gegeven dient te worden.

Fantoompijnen

Bart de Wever had het uiteraard nog steeds over de CD&V, en vermoedelijk zelfs over vicepremier Kris Peeters in het bijzonder, toen hij op die interne partijvergadering zijn waarschuwing uitsprak. Het zijn inderdaad niet Koen Geens en Pieter de Crem die de laatste tijd voor veel kopzorgen bij de federale coalitiepartners van de CD&V zorgen. Het is Kris Peeters die zich de afgelopen weken heeft doen opvallen door een nogal eigengereid gedrag, en de andere regeringspartijen meer dan eens voor voldongen feiten heeft geplaatst.

Dit gedrag kan aan de oppervlakte te wijten zijn aan de fantoompijnen van een minister-president die het nog niet helemaal gewoon geworden is alleen nog maar minister te zijn. Maar de CD&V heeft ook dieperliggende redenen om zichtbaar tegen te wringen in de centrumrechtse regering. De partij heeft naast een rechtervleugel ook een linkervleugel, en die dient uiteraard op tijd en stond een beetje bediend te worden.

Vraag is hoever de CD&V zal willen doorduwen. Voor de linkervleugel liefst van al tot er amper nog een verschil waar te nemen valt tussen het sociaaleconomische beleid van de huidige en de vorige federale regering (zie «Kris Peeters of de vijfde colonne van het ACW» op bladzijde 2). Maar het spreekt voor zich dat de andere coalitiepartners daar niet bepaald mee opgezet zijn, en zo weinig mogelijk willen afdingen op het gesloten regeringsakkoord.

CD&V staat zwak

De CD&V staat alleen al door de ARCO-deal in een uiterst zwakke positie, en kan dus vrij kort aan de lijn gehouden worden – als men maar wil. Bovendien zit het allang niet meer in het DNA van die partij om regeringen te doen vallen, al werden we met het overlijden van Leo Tindemans even weer aan het tegendeel herinnerd. De CD&V is de ultieme vis-noch-vleespartij geworden, enerzijds-anderzijds, die het compromis op zich belangrijker acht dan de inhoud van het bereikte akkoord. Jean-Luc Dehaene kwam immers nà Leo Tindemans.

Maar ook: de CD&V is bijzonder goed uit de recente regeringsonderhandelingen gekomen. In de Vlaamse regering heeft de partij portefeuilles weten te bemachtigen ver boven haar feitelijke soortelijke gewicht. Objectief gezien deed ze het ook in de federale regeringsvorming redelijk goed, al is dat misschien nog niet helemaal tot de betrokken personen doorgedrongen.

De partij doet het slecht in de peilingen. Nog een reden om een regeringscrisis eerder te vrezen dan te willen uitlokken. Wij zijn dan ook geneigd degenen die de CD&V in de lente van 2015 een regeringscrisis zien uitlokken ongelijk te geven. De partij kan daar immers alleen maar bij verliezen.

Vrij spel

Bart de Wever zou als inleiding voor zijn fietsparabel gezegd hebben dat hij tegen de pers “maar nee, het valt nog mee, u overdrijft…” zou zeggen, maar dat het eigenlijk niet gaat binnen de regering. We zitten tijdens de wekelijkse regeringsvergaderingen niet mee aan tafel, maar onze indruk is dat CD&V tot nu redelijk vrij spel heeft gekregen. Met andere woorden, als het vandaag in de regering “niet gaat”, dan toch in de eerste plaats omdat N-VA, Open Vld en MR de CD&V er nog niet bepaald toe gedwongen hebben veel mee te gaan. Of moeten we nu echt denken dat Kris Peeters elke week opnieuw de twaalf niet-CD&V-ministers in de federale regering in zijn eentje op een hoopje weet te spelen?

Bij de internetnieuwssite Newsmonkey gaf Bart de Wever onze versie van de situatie in de federale regering trouwens impliciet al toe, en hij wees erop dat hij zich de komende weken en maanden opnieuw meer zal profileren in de media. U weet wel, de “schaduwpremier”, of, zoals Kris Peeters het formuleert: een “schoonmoeder” erbij. We citeren Bart de Wever: “Ik heb de laatste weken een aantal statements gedaan: “Tot hier en niet verder. Het is zo en niet anders.” En: “De lijn bewaken.” Dat ging eigenlijk over de vakbonden en de rest van de «Hart boven hard»-actie, maar lijkt toch in de eerste plaats gericht op de CD&V. Het ABVV zal zich namelijk weinig of niets aantrekken van welke lijn Bart de Wever wil bewaken, maar CD&V zal dat des te meer wel moeten doen.

Een vriendelijk woord en een pistool

Al Capone zou ooit gezegd hebben dat «je veel verder raakt met een vriendelijk woord en een pistool, dan met een vriendelijk woord alleen». Het lijkt erop dat voor de CD&V de tijd van de vriendelijke woorden over is, en dat vanaf nu vooral vermanende woorden zullen volgen. Van een pistool is nog lang geen sprake. Bovendien: wie nu een pistool bovenhaalt, zal dat alleen tegen de eigen slaap kunnen plaatsen. Niemand in de federale regering heeft daar vandaag zin in. Ook de CD&V niet.

‘t Pallieterke