Kris Peeters of de vijfde colonne van het ACW

Federaal minister van Werk Kris Peeters (CD&V) zal het sociaaleconomische beleid van de regering-Michel blijven ondermijnen. Zijn kabinet is immers een vooruitgeschoven post van het ACW in de centrumrechtse coalitie.

Toen het regeerakkoord van de Zweedse coalitie bekend raakte, waren de meeste economische waarnemers optimistisch: er wordt iets gedaan aan de concurrentiekracht van de ondernemingen, de overheidsuitgaven komen onder controle, het pensioenprobleem wordt aangepakt en de arbeidsmarkt zal worden hervormd. Doch, één van die economen zei mij toen meteen dat we op concrete resultaten moeten wachten. “In het verleden is het meer dan eens gebeurd dat de sociaaleconomische maatregelen werden afgezwakt, vaak onder druk van de sociale partners”, luidde het. En kijk, dat is wat nu al aan het gebeuren is. Dat er voor het verstrengde tijdskrediet overgangsmaatregelen zijn, is normaal. Anders is het met het brugpensioen. Dat stelsel van vervroegde uittreding zou aanzienlijk verstrengd worden. Tegen 2016 moest het eigenlijk onmogelijk zijn nog voor je zestigste met brugpensioen te gaan. Na overleg tussen regering en sociale partners wordt die maatregel in de tijd gespreid, tot 2020, en voor 2017 is er amper sprake van een verstrenging.
De uitholling van het regeerakkoord is niet onschuldig. Ze wordt vanuit de regering-Michel zelf gestuurd. Meer bepaald vanuit het kabinet van minister van Werk Kris Peeters. Dat kabinet is een vooruitgeschoven post van het ACW. Ze vormt de vijfde colonne van de christelijke arbeidersbeweging, met één bedoeling: de regeringsmaatregelen zoveel mogelijk afzwakken.

Kabinetschef Eddy Peeters staat bekend om zijn ACW-kleur. Dan is er directeur Liesbeth Sommen (die ondertussen een vaste rubriek heeft op de website van Knack). Zij verdedigt weliswaar het regeringsbeleid maar zij zegt er voortdurend bij dat het eigenlijk allemaal meevalt en dat de mensen door deze regering niet echt veel langer zullen moeten werken. De cruciale figuur is directeur Peter Vansintjan, een echte syndicalist. Hij was kabinetschef van Joëlle Milquet (cdH) toen die minister van Werk en Binnenlandse Zaken was. Vansintjan was berucht voor zijn radicaal-linkse standpunten tijdens de zogenaamde interkabinetten-werkgroepen. Na de verkiezingen van 25 mei zei hij aan wie het wilde horen dat hij zou stoppen indien de N-VA aan de macht kwam. Vansintjan handelde echter niet consequent. Hij stapte over van het kabinet van Milquet (die Franstalig minister van Onderwijs werd) naar dat van Kris Peeters.

Het zijn figuren als Vansintjan die druk blijven zetten om extra kapitaalbelastingen in te voeren. Het zijn die cabinettards die, op basis van het laatste rapport van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven, benadrukken dat de Belgische loonkostenhandicap geen groot probleem meer is. Het is het kabinet-Peeters dat ervoor wil zorgen dat het beleid van de regering-Michel dermate wordt uitgehold dat het verschil met voorganger Elio di Rupo nog amper is vast te stellen.

Vraag is: waarom laat Kris Peeters, toch de voormalige topman van Unizo, zich omringen door figuren met een sterke syndicale reflex? En waarom is hijzelf de heraut van de linkerzijde binnen deze federale regering? Er is niemand die een antwoord heeft op de vraag waarom Peeters het linkse geweten van de regering is geworden. Sommigen spreken van slechte interne peilingen die de CD&V amper 12 procent geven. Anderen hebben het over de frustratie van Kris Peeters die geen premier geworden is. Een derde mogelijkheid is dat Peeters terugdenkt aan de tijd dat hij deel uitmaakte van de Groep van Tien, de werkgevers en vakbonden die de sociale onderhandelingen voeren. Om hun eigen legitimiteit te handhaven, was het voor die Groep van Tien steeds zeer belangrijk om via sociaal overleg tot akkoorden te komen waarbij iedereen gelukkig is. Die akkoorden mogen niet te rechts en niet te links zijn. Voor werkgevers zijn dan meestal loonlastverlagingen, voor vakbonden zijn het hogere sociale uitgaven. Een kwestie van geven en nemen.

Straks, na de kerstvakantie, moeten de sociale partners opnieuw samenkomen om een aantal maatregelen te nemen, onder andere rond de loonevolutie. Kris Peeters en zijn ACW-medewerkers hopen vanuit zijn kabinet de nodige druk uit te oefenen op de Groep van Tien. Probleem: dit sociaal overleg brengt kosten met zich mee. De bijsturing van het brugpensioen en een aantal akkoorden rond arbeiders-bediendenstatuten kosten miljoenen aan de begroting. De regering kan niet meer zoals vroeger het sociaal overleg met een mooie cheque vlot trekken. Peeters denkt echter van wel, wat het regeringswerk zal blijven ondermijnen.

Angélique Vanderstraeten