In Zweden groeit het rechtse Sverigedemokraterna (SD) uit tot een middelgrote partij met 14% van de parlementszetels. Zweden is een land met twee gezichten: het naar buiten gekeerde gezicht blijft dat van een verdraagzaam, politiek correct, sociaalvoelend en ideaal socialistenland; het gezicht van achter de gordijntjes, de jaloezieën en de hagen, is nors, anti-migrant, gemakzuchtig. Een flink stuk van een eeuw leven in een luierdoekstaat _ verzorgd worden van wieg tot graf _ ondergraaft ‘s mensen daadkracht en levenslust.

Vier jaar in het jongste decennium leefden mijn dochter, Vlaamse schoonzoon en hun vier kinderen (toen 18, 16, 13 en 9) in een Zweeds dorp. Niet op een lange vakantietrip, zij weken uit om de natuur, de rust, het schone milieu, de mensen. Om de drie maanden pendelde ik naar Zweden. Bij de immigratiedienst en de inburgeringsbureaucraten van dat officieel zeer antiracistische land kregen de Vlaamse Nieuwe Zweden te horen dat stelselmatig gezocht wordt naar blanke inwijkelingen want dat anders het sociale stelsel in mekaar zou klappen door de open deur voor immigranten van overal die jarenlang beleid was. De verrotting en verkrotting van migrantenwijken in Malmö en Stockholm was volop aan de gang en later volgden de rellen. Een ding moet je hen meegeven: de Zweden, met hun Lutheraanse traditie, kozen soms uitdrukkelijk voor vervolgde christenen uit Turkije en het Midden-Oosten als medeburgers. Die kunnen beter geïntegreerd worden. In 2006 werd ik in een Italiaans restaurant aan de universiteit van Uppsala bediend door een Italiaanse baas, in datzelfde restaurant dook een jaar later een perfect Nederlandstalige christelijke Turk op, uit de stad van Paulus _ Tarsus in het zuidoosten van Turkije. Hij was verdreven, had Nederlands geleerd aan de universiteit van Twente en volgde zijn oom naar Zweden waar deze restaurants overnam en probleemloos papieren had gekregen.

In 2006 was er een breuk met het generatielange socialistenbeleid. Op de pleinen van Stockholm en Uppsala maakten jonge mensen propaganda voor de conservatieve leider Fredrik Reinfeldt en onverwacht _ weinigen bij de linkse media, en die overheersen, gaven hem één kroon kans _ vormde hij een centrum-rechtse regering. De kracht van verandering werd door Reinfeldt en zijn ploeg naar buiten gerold, wat een trendbreuk was in Zweden. Bij de jongste verkiezingen (2014), na acht jaar bewind, werd die lijn afgebroken.

Waarom keerde de familie terug na intensief proefdraaien en het kopen van een huis? De economische crisis sloeg ook toe in Zweden en schoonzoon, een zelfstandig ondernemer in de bouw, zag zijn omzet smelten naar net boven nul want… hij was niet van het “eigen volk”; de officiële scholen zijn op uitzonderingen na van een belabberd niveau zodat je je kinderen daar niet kan laten studeren (de Zweden passen nog extremer dan in Nederland het “begeleid zelfstandig leren” toe en koppel dat aan elementen als geen aanwezigheidscontrole, geen huiswerk, geen examens, geen mannen voor de klas, geen tucht, geen weerwerk van de Zweedse ouders); de schijnheiligheid van de Zweden verontreinigt het leven in dat land: achter de hand zijn er evenveel en even uitgesproken racisten als elders; zogenaamd is er geen zwart geld en betaalt elke Zweed zijn belastingen (het eerste wat schoonzoon vaak hoorde bij opdrachten was: wij willen zwart betalen); de Zweden bewonen de mooiste natuur van Europa echter zij knoeien op een pijnlijke wijze met hun water, hout, papier, textiel, confectie. Schone schijn heeft de voorrang in Zweden en voor mekaar zwijgen de inwoners.

Het succes van Sverigedemokraterna (SD) heeft te maken met de rotscholen en er is een tweede gevolg: de groei van Zweedse netwerken van privé-scholen (die betaalbaar zijn want de staat zorgt voor gratis onderwijs, ook daar). Wel wat moeders van kinderen in het staatsonderwijs zijn de leiding, de pedagogie en de mentaliteit van de officiële scholen spuugzat, zien dat de traditionele partijen daar niks aan doen en keren zich naar SD als de enige protestpartij. Op enkele jaren tijd hebben de privé-netten Kunskapskolan en JB Gymnasiet, en zijn overnemer in 2013, rond 15% in handen gekregen van het Zweedse middelbaar onderwijs. Wat doen de privé-scholen? Zich toespitsen op de essentie _ rekenen, lezen, schrijven, vakkennis _ en zich ver houden van attitude-vorming en progressieve hersenspoeling.

Joris Knudsen