Wordt Defensie de “communautaire splinterbom van Michel I”, zoals De Morgen vorige week van het dak schreeuwde? Dat die krant allergisch is voor alles wat een uniform draagt, het is maar zo. Spartelend links probeert wat nieuws te maken, maar gaat voorbij aan de echte uitdagingen voor de democratie.

Tine Peeters vertrekt in de progressieve krant van de veronderstelling dat defensieminister Steven Vandeput (N-VA) nog eens “tien tot vijftien” kazernes zal moeten sluiten, wil hij zijn budget uit het rood houden. Dat wordt een evenwichtsoefening met een lastige keuze tussen Vlaamse en Waalse etablissementen. Dat wordt hondsmoeilijk, omdat in het Belgische wafelijzer voor elk legeronderdeel een Franstalige en een Vlaamse variant van de legerkoek moest worden gebakken. Dat wordt zelfs een bom onder de regering, als zou worden geraakt aan de luchtmachtbasis Florennes. Dan komt er oorlog met de MR van Charles Michel en co.

Met dit tamtamgeroffel mikt De Morgen nog maar eens op pacifistische sentimenten (elke investering in het leger is er één te veel), op de samenhang van een regering zonder socialisten in het algemeen en op N-VA in het bijzonder, de politieke boosdoener bij uitstek van deze legislatuur.

Algemeen

De ploeg van Charles Michel mag dan al over alles kibbelen, het lijkt erop dat de premier nog wel even rustig wat baantjes zal blijven trekken, al wordt van elke rimpeling in het water een zware golfslag gemaakt. Dat op de regeringstafel met het defensiedossier “een spliterbom” met BHV-dynamiet zou liggen, is weinig geloofwaardig.

De Morgen baseert dit verhaal op losse flodders: op een (alweer anonieme) “regeringsbron”, die ervoor pleit om de F-16’s van het Waalse Florennes naar het Vlaamse Kleine-Brogel te halen, op Luc Gennart, ex-commandant van Florennes, defensiespecialist én communautaire expert van MR, die zegt dat er een Vlaamse én een Franstalige F-16-basis moet blijven. En op oudgediende André Flahaut, de uit de federale macht verdreven PS-defensieminister (1999-2007), die meent dat het er bovenarms zal opzitten tussen de componenten van het leger.

Veel splijtstof zien we er niet in. De kans dat Florennes of Kleine-Brogel in het gedrang komen, is bijzonder klein. Moet één ervan sluiten? Volgens De Morgen zelfs allebei, omdat die “communautaire knoop” niet te ontrafelen valt. Ergens “over de grens”, jawel, zou er dan op “neutraal terrein” maar een nieuw vliegveld moeten komen voor straaljagers. “Tenzij Florennes een dronebasis zou mogen worden.” Voorwaar, een spannende droom.

Zo gaat het artikel een tijd door. Moeten in Oost-Vlaanderen Gavere (luchtverkeersleiding) en de Leopoldskazerne in Gent dicht? Daar trekt toch Pieter de Crem (CD&V) de wacht op? Moeten de helikopters uit Koksijde wijken voor verkavelaars? Hola, daar waakt Sander Loones (N-VA)! Moeten de stocks van kledij en tenten van Ieper naar Brasschaat, om Jambon te plezieren? Sluiten ook Berlaar en Grobbendonk? En aan Waalse zijde de vestigingen in de wat afgelegen kazernes van Spa, Aarlen en Doornik? Verhuizen de legerapothekers van Nijvel naar Neder-Over-Heembeek? Of wordt ook dat militair ziekenhuis geprivatiseerd? Pikken de Walen, de MR en de Amerikanen een sluiting van Bastenaken? En wat gebeurt er met de nu communautair netjes verdeelde paracommando’s (Tielen, Flawinne)? Boeiend wordt het wel, maar “splijtend”?

N-VA

Hetzelfde geldt voor de discussie over de noodzaak aan meer investeringen in het leger. Ook die vraag is niet lekker progressief en dus voer voor kritiek op de N-VA. Tijdens de vorige legislatuur liepen parlementsleden van die partij volgens Peeters alle recepties af om binnen defensie een netwerk op te bouwen. “Militairen mogen dan geen Vlaamse vendelzwaaiers zijn, het zijn wel conservatieve kiezers.” Tijdens de jongste regeringsonderhandelingen probeerde de N-VA Defensie bij de besparingsoefening buiten schot te houden, en tegen Pasen zou huidig minister Vandeput “tegen beter weten in” opnieuw voor meer centen pleiten. Tegen “beter weten”? Of tegen “links weten”?

Zoals gebruikelijk

Dat de N-VA een punt wil zetten achter de vermageringskuur van landsverdediging heeft de kiezer geweten. Dat werd vastgelegd in congresteksten en in het partij- en het verkiezingsprogramma. “Financiering, investeringen en een degelijk personeelsbeleid moeten verzekerd zijn. Al een kwarteeuw gaan die er voortdurend op achteruit. Het defensiebudget (1,06 procent van het bbp) ligt fel onder de NAVO-norm (2 procent)”, lezen we in partijteksten van februari 2014.

Ook het Federaal Regeerakkoord is duidelijk. Na een verwijzing naar de toename van internationaal terrorisme, falende staten met almaar meer conflicten en regionale instabiliteit “is de behoefte aan veiligheid groot”. In het akkoord is volop sprake van een versterking van inspanningen voor Defensie. “De regering zal aan het leger terug de middelen geven om haar taken naar behoren te vervullen”… en bij die oefening zal worden rekening gehouden met “evenwicht in regionale spreiding”. Over het taalevenwicht waakt een parlementaire werkgroep. Een communautaire storm over België omwille van die verdeling? Weinig geloofwaardig.

Zoals voorlopig bij elke politieke discussie binnen de Zweedse coalitie gebeurt, zal – zoals vooraf afgesproken, nemen we aan – achter gesloten deuren wellicht een compromis worden gevonden. Simpelweg omdat het niet anders kan. Politiek beweegt vooral in de aanloop naar verkiezingen, tenzij één van de partners electorale winst verwacht door uit de boot te stappen. De dag dat dit zal gebeuren, is nog veraf. Over alle peilingen heerst rust… De oppositie spartelt maar wat. En de kritische pers? Die overschat vooral zichzelf.

Oppositie

Overigens, de meerderheid heeft in deze materie alvast van Vlaams Belang weinig te vrezen. “Het budget voor Defensie is op vijftien jaar tijd met bijna een derde verminderd, net als het aantal militairen. Die neerwaartse spiraal is onhoudbaar.” Dit citaat op de website van N-VA had ook op die van VB kunnen staan.

Ook die partij wees in haar verkiezingsprogramma van 2014 op de noodzaak van “een slagkrachtige defensie” en op het feit dat de voorbije jaren “steeds opnieuw werd geknipt in de militaire uitgaven tot een niveau dat niet houdbaar is”. Ook het VB vindt dat het “na jaren inkrimping tijd is om in te zetten op het aanwerven en behouden van jonge militairen, betere verloning, werkomstandigheden en loopbaanmogelijkheden”.

Vlaams Belang kadert haar defensiestandpunten tegen de achtergrond van een soeverein en onafhankelijk Vlaanderen, dat wel. En spreekt over poolvorming met de buurlanden Nederland en Duitsland, en met Noord- en Midden-Europa, “in plaats van met de actuele Franstalige en zuiderse fixaties”. De kans is evenwel miniem dat deze zaken prioritair zijn in het langetermijnplan van de N-VA-minister.

Wie in deze tijden gaat voor veiligheid en weerbaarheid, heeft wel andere prioriteiten. Onder meer de aanval op de democratie, waarover Hans Bonte het vorige zondag had in De Zevende Dag. “Die overstijgt de verdeeldheid tussen beleidsniveaus”, zei Bonte. Jan Jambon sprak hem niet tegen.

Maar Bonte zei meer. Die aanval op de democratie overstijgt ook de partijpolitieke verdeeldheid. “Als de democratie in zijn centrale waarden aangevallen wordt, dan heb je de plicht de handen in elkaar te slaan.” Een boodschap die ook gericht leek tegen de zeurpieten van links. Die blijven maar zagen over militairen onder elke straatsteen, over aanslagen op… onze privacy (godbetert), over onze gevangenissen en scholen (en niet de fanatieke religies) die criminaliteit genereren, en over de zegening van de ongebreidelde immigratie. Een deel van progressief Vlaanderen is compleet de pedalen kwijt. “Wat het leger en BHV met elkaar gemeen hebben”, was de bijtitel van het splinterbomartikel. Bitter weinig.

Pallieterke