Briefje aan Kristl Strubbe

Grote baas van Herita

Mevrouw de taalvervuilster,

Jawel, gij zijt de Kristl Strubbe die men in Vlaanderen heeft gekend als nieuwsanker bij VTM, als woordvoerster van Bart Somers en als schepen van Financiën voor Open Vld in Mechelen. Maar daarover ga ik het niet hebben. Ik ga ook geen oude koeien uit de grachten van uw privéleven halen. Dat is voor ‘de boekskens’. Ik wil het over iets serieus hebben. Jawel!

Gij verliet de politiek, om op 1 januari 2013 grote baas te worden van de door minister Bourgeois opgerichte vzw Herita. Dat is een erfgoed-organisatie die – lezen wij op de webstek – “ijvert voor een wereld waarin iedereen zijn erfgoed kan beleven en ervan kan genieten. Via het beheer van erfgoedsites, de organisatie van erfgoedactiviteiten en haar rol van ledenbeweging en dienstverlener zorgt Herita ervoor dat we ons meer verbonden gaan voelen met ons erfgoed, met Open Monumentendag Vlaanderen als het jaarlijkse hoogtepunt”. Mooi zo. Dat is nuttig en nodig, in een Vlaanderen dat al zoveel van zijn erfgoed op de vuilhoop heeft gekieperd of met de grond heeft gelijk gemaakt, en dat veel te weinig middelen heeft om te redden wat er nog te redden moet zijn. Het materiële erfgoed heeft ondersteunende initiatieven nodig, zowel door overheden als door vrijwilligerswerk en het verenigingsleven.

Maar er bestaat ook zoiets als ‘immaterieel’ erfgoed. Hiermee bedoelt men de niet-tastbare gewoontes of gebruiken van vroeger die men koestert en nu nog beleeft. Het is als het ware de kennis of kunde die men levend wil houden en wil doorgeven aan volgende generaties. Onze dialecten zijn daar slechts één schitterend voorbeeld van. Ook onze algemene taal, het Nederlands, is erfgoed in die zin. En die durft men wel eens geweld aandoen, niet alleen door ze slordig en overladen met grammaticale en spellingfouten te gebruiken, maar ook door ze te mengen met leenwoorden en barbarismen.

Zo was er onlangs een geïnteresseerde burger uit het verre Limburg die zich toch wel stoorde – en zoals later bleek hij niet alleen – aan het veelvuldige gebruik van Engelstalige begrippen in de nieuwsbrief van Herita. Termen als ‘call for projects’, ‘creativity bites’, ‘hands-on’ en ‘undercoverproject’ worden niet altijd door de modale Vlaming gevat. De brave man – lid van de Marnixring – schreef u een vriendelijk briefje, waarin hij terecht stelde: “Juist een erfgoedorganisatie zou zich moeten toeleggen op het gebruik van de eigen taal, een belangrijk instrument, net zoals het cultiveren van het erfgoed, in het beleven van onze identiteit.” Uw antwoord was vrij bot en hooghartig: “Wij zijn geen taalpuristen zoals u, dus vergeeft u ons daarom alvast ons modern en vlot taalgebruik.” Modern en vlot taalgebruik? Slik!

Kijk, Kristl, iemand die opkomt voor zijn eigen taal en die vraagt om ze goed en verstaanbaar te gebruiken, een taalpurist noemen, dat vind ik er ver over. Gij zoudt dat, in het licht van wat ik schreef over immaterieel erfgoed, toch als geen ander moeten begrijpen! Erfgoed heeft te maken met cultuur en cultuur heeft te maken met identiteit. Erfgoed is een onderdeel van iemands culturele identiteit. Wat is daar in hemelsnaam mis mee? Kijk maar eens hoe men in Frankrijk en Duitsland zijn taal in bescherming neemt – en zelfs afschermt! – tegen verbastering en ‘vervuiling’.

Overigens, vandaag moeten we vaststellen dat onze jeugd het Nederlands steeds minder goed beheerst. Dat heeft veel te maken met genivelleerde leerplannen in het onderwijs, met eindtermen die stellen dat het al kan volstaan als ‘de boodschap duidelijk is’, en uiteraard de sluipende verengelsing via de (sociale) media. Maar het heeft ook te maken met een slechte voorbeeldfunctie van hen die de taal nog wel goed beheersen, of dat tenminste zouden moeten kunnen vanuit hun opleiding of verantwoordelijke (voorbeeld)functie. Initiatieven vanuit de overheid – zoals Herita – zouden hier dan ook een voortrekkersrol moeten spelen. Opdat het erfgoed van onze ouders ook voor onze kinderen erfgoed mag blijven!

‘t Pallieterke


Tags assigned to this article:
2015-13Briefje

Related Articles

Zuur & Zoet

Lichtgewichten Kwatongen beweren dat de ploeg van Vlaams minister-president Bourgeois voor een groot stuk bestaat uit lichtgewichten. Er wordt daarbij

Si la France m’était contée

Blijvende ruzie bij de PS Iedereen had gedacht dat de Franse socialisten de rangen zouden sluiten nadat Nicolas Sarkozy zijn

Naar een privatisering van bpost

Uit de smalle beursstraat Het zal wellicht niet meer voor deze legislatuur zijn, maar een privatisering van bpost staat in