Veritas, dat is toch die winkelketen met broeksknopen en naaigaren voor bomma’s en de weinige moeders die niet ‘s morgens op hoge hakken de deur uit rennen voor een job bij KBC of PwC? Hét voorbeeld van Vlaams kneuterigheid? Precies in die haast folkloristische business met Antwerpse wortels, en tot voor kort Antwerpse aandeelhouders, die grootse plannen heeft op het internet en in het buitenland, stopt Indufin een bom duiten.

Indufin is een kind van de dynamische en Vlaamsgezinde familie Van Wayenberge van Dilbeek en haar holding De Eik. De huidige stamoudste, Piet, symboliseert zijn door-en-door Vlaamse familie. De ex-topondernemer, ex-voorzitter van VEV, ex-medestichter van De Warande, ex-gangmaker van het vernieuwde Flagey, maakte fortuin voor zichzelf en de clan met de internationale zuivelhandel en dat gestut op de toenmalige Europese steunmaatregelen voor de melkveehouders. Die steunmaatregelen leidden tot melkplassen en boterbergen. Ecoval, van de familieholding De Eik, verkocht die Europese zuivel wereldwijd. De Eik werd een familiale holding met ruim 1 miljard euro omzet – in 1965 was de omzet 25 miljoen euro. Over de jaren kromp de zuivelbedrijvigheid. In de topjaren verscheepte De Eik schepen vol melkpoeder naar Zuid-Amerika. Trading werd beschouwd als exotisch en raar, omdat België in de eerste plaats een industrieland is. België had Bunge, Kreglinger en de internationale graanhandelaren André en Continental Grain, die hier ontstonden, maar de publieke opinie kende hen niet.

Het bedrijf van de familie Van Waeyenberge arbeidde meer dan een halve eeuw in de internationale zuivelhandel, de distributie en de financiële diensten. De volgende halve eeuw wordt reeds jaren voorbereid. De dertig neven en nichten van de negen broers en zussen Van Waeyenberge hebben hun club, de Bruistablet, en ze peinzen daar samen over de toekomst en hun eventuele rol in het familieconcern. Camille van Waeyenberge, de pa van Piet, had geen kapitaal en groeide met het geld van Kredietbank. De Europese landbouwpolitiek heeft geleid tot de jarenlange overschotten van suiker, wijn, graan, varkens en zuivel. De zuiveloverschotten konden en moesten verhandeld worden, want de prijzen zakten door de vloer. Het spel van heffingen en restituties was taai en ingewikkeld. Ecoval vocht zich met de voorraden van Europa in de wereldmarkt en bouwde een netwerk uit.

De stam Van Waeyenberge is Vlaamsgezind, met frontsoldaten aan de IJzer. Het idealisme van de Fronters, de politieke emancipatiebeweging die ontstond in het slijk van de loopgrachten, inspireerde de familie. Camille kwam uit een gezin van elf, een klassieke en mooie Vlaamse familie, met twee priesters, ambachtslui en onderwijzers. Bij onheil werd de stam opgetrommeld en werden de portemonnees geopend. Vader Van Waeyenberge was landbouwingenieur, en een visionair. Hij had een grote belangstelling voor technologie. Onder de oorlog leerde hij, als voorzitter van de “Corporatie Zuivel, Vetten en Eieren” de industrie zeer goed kennen. In 1940 waren er 1.000 zuivelfabrieken – elk dorp had zijn melkerij en brouwerij -, maar aan het einde van de oorlog bleven daar slechts 250 van over. Vandaag zijn er nog slechts vier groepen actief. Na de oorlog werd Camille van Waeyenberge ten onrechte beschuldigd van collaboratie. Hij werd vrijgesproken in 1948. Veel ambtenaren die in 1945 hun job verloren, zijn zelfstandig ondernemer geworden, of ze werden kaderleden van Vlaamse ondernemingen die daarmee hun eerste expansie ondersteunden. De veevoedergroep Versele-Laga is groot geworden met de landbouwingenieurs van de corporaties. Denk ook aan Kredietbank en zijn engagement voor de slachtoffers van de repressie.

J.R.