Franstaligen maken communautaire beestje wakker

Het akkoord dat de sociale partners vorige week bereikten over eindeloopbaan en het brugpensioen (“werkloosheid met bedrijfstoeslag”, SWT) is een compromis. De licht aangepaste versie die door de regering werd goedgekeurd, is dat ook. De huidige bruggepensioneerden worden gespaard en moeten niet beschikbaar worden voor de arbeidsmarkt. De toekomstige bruggepensioneerden wel. Wat de “aangepaste beschikbaarheid”, Wetstratees van de bovenste plank, precies inhoudt vernemen we later nog wel.

Vast staat dat wat de regering heeft bedisseld, nog moet worden onderhandeld met de deelstaten, die sinds de zesde staatshervorming bevoegd zijn voor de controle en sanctionering van werkzoekenden. De bedoeling is wel dat de spelregels rond ‘aangepaste beschikbaarheid’ dezelfde zijn in Vlaanderen, Brussel en Wallonië.

Makkelijker gezegd dan gedaan. De communautaire kat komt daarbij ongetwijfeld haar rol opeisen. Wallonië en Brussel, de PS dus, kunnen – veel meer dan de sociale partners – ervoor zorgen dat rond dit dossier het communautaire front weer wordt geopend. “Mag niet”, zegt De Wever. We zullen zien.

Zenuwen

Veel meer nog dan de brugpensioenen wordt de tax shift, waarover binnenkort meer duidelijkheid moet komen, een zwaar dossier. De N-VA zal over stalen zenuwen moeten beschikken.
De partij mist ervaring in sociaal-economische kwesties, heeft eigenlijk weinig of geen bondgenoten in de regering, in het middenveld, in de administratie, in de kabinetten.

Bovendien is met het sociaal akkoord voor het eerst zeer duidelijk gebleken dat de werkgevers niet hun bondgenoot zijn. Die spelen voor eigen centen en – ook op sociaal-economische vlak, zo blijkt nu – voor het Belgische consensusmodel.

Deelnemen aan een federaal – en dus ‘Belgisch’ – kabinet en daar moeten vechten om aan te tonen dat België wel degelijk kan functioneren is voor de partij van De Wever een lastige opdracht. Electoraal is het geen geschenk dat de Vlaams-nationalistische verzuchtingen in het vriesvak zijn gestopt.

Behoorlijk

Toch rijdt de regering-Michel voorlopig nog behoorlijk. De vele ruzies zijn vooral een kussengevecht in de media. Over sommige dossiers wordt wel degelijk beslist. Eric Donckier somt in het Belang van Limburg enkele resultaten op: het veiligheidsplan, het nieuwe sluitingsplan voor de kerncentrales, de sociale akkoorden, de indexsprong, het optrekken van de pensioenleeftijd. Ook de begroting is onder controle. Ook Bart Brinckman van De Standaard ziet nog geen grote crisissen in het verschiet.

De redding van de N-VA kan zijn dat niet zij zelf, maar de tegenstanders het communautaire vuur weer volop doen branden.

Dat de Waalse minister-president Paul Magnette (PS) vorige week zo duidelijk stelde dat de federale maatregelen ingaan tegen de Waalse belangen is al een teken aan de wand. Hij had het niet alleen over de indexsprong, maar ook over belasting op intercommunales en de afschaffing van een Thalysverbinding die volgens Magnette economisch belangrijk is voor Wallonië.

In een kafkaiaans België is het confederalisme “met dank aan MR en PS terug van weggeweest”, schrijft Olivier Mouton in Le Vif/L’Epress. Beide partijen zijn op zoek naar polarisatie. Wie had anders verwacht?

In het dossier van de vermogensbelasting daagde de federale minister van Begroting Hervé Jamar (MR) de kritische PS uit om dan maar in Wallonië, waar de socialisten aan de macht zijn, de vermogens te belasten. Magnette wuifde dit voorstel weg, maar Jamar zat met zijn suggestie heel dicht in de buurt van een stap voorwaarts inzake fiscale autonomie.

Toen Liesbeth Homans in het debat over de indexsprong voor huurprijzen duidelijk stelde dat niet de federale regering maar de deelstaten sinds de zesde staatshervorming en 1 juni vorig jaar bevoegd zijn voor die materie kreeg ze meteen bevestiging dat Magnette en zijn Waalse regering daar ook zo over dachten. Dat parlement keurde de indexsprong voor de huurprijzen goed.

“MR en PS zullen de noodzaak aantonen om onze instellingen te vereenvoudigen”, stelt Olivier Mouton. “De N-VA zal kunnen aantonen dat het Belgische systeem niet meer werkt, omdat het federalisme onduidelijk is”.

Diverse dossiers

De zesde staatshervorming zou voor rust zorgen. Hoe lang nog? Het werkstuk is een vat vol complexe compromissen, waar niemand gelukkig mee is.
Toen vorige week de PS-minister-presidenten Paul Magnette (Wallonië), Rudi Vervoort (Brussels gewest) en Rudy Demotte (Franse gemeenschap) er in de Sentaat voor pleitten om die instelling weer leven in te blazen, was Vlaams minister-president Geert Bourgeois niet eens aanwezig. “Minister-president Geert Bourgeois heeft de Senaat niet nodig om in dialoog te treden met de andere deelstaten”, klonk het in N-VA-kringen. Alleen al het feit dat Bourgeois er in dit theater zou worden geconfronteerd met drie PS-excellenties illustreert hoe lachwekkend de Belgische staatsstructuur kan zijn.
Magnette maakte van de gelegenheid gebruik om ook nog eens provocatief te pleiten voor een federale kieskring. De Senaat, een instelling voor reflectie en coördinatie? Hebben Vlamingen en Walen in de Kamer niet al ruimschoots de gelegenheid om het debat te voeren?

Ondertussen duikt ook in kleinere dossiers de communautaire splijtstof weer meer op. Het RVA-controlesysteem op werkzoekenden wordt door de zesde staatshervorming naar de regio’s overgeheveld. Het zou ons verbazen als het verschil in aanpak niet substantieel zou zijn. In de Raad van Bestuur van de NMBS houdt een dralende Waalse regering benoemingen tegen. In het debat over een Nationale Veiligheidsraad heeft Vlaanderen dan weer niets te zoeken, “omdat we in die materie niet bevoegd zijn”, aldus Liesbeth Homans.

Het is best mogelijk dat dergelijke incidenten zich blijven opstapelen en de kloof in dit land weer nadrukkelijker op de voorgrond brengen.

Nederlands

Hoe groot die kloof wel is, bleek uit een opiniestuk van Christophe Deborsu. In “Nederlands voor iedereen!” (DS) wees hij er op dat het Nederlands blijft achteruitgaan in de Waalse scholen. Leerlingen kunnen er vrij bepalen wat hun eerste vreemde taal is. In 2009 koos 49 procent nog voor het Nederlands, precies evenveel als voor Engels. Dit schooljaar kiest 58 procent voor Engels en maar 40 procent meer voor Nederlands.

Of dat de schuld is van de N-VA zoals hij suggereert, laten we voor zijn rekening, maar feit is dat nu al 31 procent van de Walen zichzelf als “zeer verschillend van de Vlamingen” bestempelt (20 procent meer dan tien jaar geleden).

Deborsus oproep aan de Waalse minister van Onderwijs Joëlle Milquet (CDH) om het Nederlands verplicht te maken als eerste vreemde taal in Wallonië, is sympathiek, maar binnenkort misschien wel een achterhoedegevecht.

‘t Pallieterke


Tags assigned to this article:
2015-11Hoofdartikel

Related Articles

Absurdistan

Gemeenschapsdenken In een opiniestuk in een krant heeft de Antwerpse professor Van Aelst het over de Berbergemeenschap daar. In dat

Diplomatieke valies

Systeemfalen van de euro Alle politieke prietpraat ten spijt, wint bij steeds meer economen de overtuiging veld dat er in

400 jaar kapucijnen te Oostende

Op het huidige Mijnplein te Oostende ontstond in 1615 het klooster van de Kapucijnen. Die vier eeuwen kapucijnen mocht niet