Meerderheid én oppositie kijken liever naast de problemen

Met een kleine 60 procent van de inwoners telt Vlaanderen maar 41 procent van de werklozen. In die scheve situatie komt al jaren geen beterschap, en ook de huidige federale regering zal daar geen punt van maken. In die context richt alle sociale ergernis zich ook naar Vlaanderen. Ten onrechte. En het kan nog erger worden.

Volgens de RVA (federaal) kregen in januari 2015 zo’n 456.347 werkzoekende uitkeringsgerechtigde volledig werklozen een uitkering. Dat is 32.727 minder dan in januari 2014 (-6,7 procent). Met een kleine 60 procent van de inwoners telt Vlaanderen maar 41 procent van de werklozen.

Di Rupo sleepte die werkloosheidskloof mee in de schaduw van een opgeklopt optimisme over Waals en Brussels herstel. Valse hoop, blijkt telkens weer. Ook de federale regering-Michel zal dat “eeuwige” probleem blijven meeslepen in de luwte van een legislatuur waarin elke aandacht voor het communautaire uit den boze lijkt te zijn.

“Ik heb mijn woord gegeven dat de communautaire geest in de fles zou blijven. En bij mij is een woord een woord. Als je het communautaire niet kunt uitwerken, dan is deze regering the next best thing”, zei Bart de Wever zaterdag in De Morgen.

Ogen dicht voor Wallonië, maar ook ogen dicht voor Brussel. De kans op een Brussels herstel is zo mogelijk nog kleiner. Dat wordt telkens weer aangepakt met kleine maatregeltjes en grote sommen geld. Een strijd tegen de gevolgen, maar veel minder tegen de oorzaken van die achterstand.

Dit land is blind voor de voorspelbaar nefaste gevolgen van een absurd optimisme over open grenzen en de repetitieve instroom van geschoolden en ongeschoolden. Goedkope nieuwe werkkrachten voor de ondernemers, maar in veel gevallen gaat het om nieuwkomers die niet aan de bak komen, onder meer door taalachterstand. Die kunnen dan weer rekenen op een averechts werkend en onhoudbaar pamperbeleid dat toegang verschaft tot allerlei sociale tegemoetkomingen, van de wieg tot aan het pensioen. De N-VA heeft zich ook in die materie in de tang gewerkt. Vlaanderen verdient beter.

Bij de les

Het aantal werkzoekende uitkeringsgerechtigde volledig werklozen doen dalen, is een nobele doelstelling. Wie de statistieken bekijkt, zou optimistisch kunnen zijn. Vooral omdat die daling vanaf dit jaar plots groter lijkt in Wallonië en Brussel. Dat is evenwel niet meer dan schone schijn.

Er zijn alleen minder werklozen door de in 2011 bij wet ingevoerde beperking van het recht op inschakelingsuitkeringen. Die daling is vanzelfsprekend het grootst daar waar het probleem van langdurige werkloosheid zich het felst stelde: in Wallonië en Brussel. De gevolgen van die wetswijziging, ingevoerd eind 2011, worden pas nu, vanaf 1 januari 2015, duidelijk. Dat zal de komende maanden niet anders zijn.

Leefloners

Maar wat gebeurt er met wie uit die statistieken verdween? Die komen voor een aanzienlijk deel terecht in het opvangnet van het leefloonstelsel. Vestzak-broekzak, maar het valt minder op.

Het omgekeerde doet zich voor bij de cijfers over de volledige werkloosheid bij de 50-plussers. Die neemt toe door de verhoging van de leeftijdsgrens voor het bekomen van een vrijstelling van inschrijving als werkzoekende tot 60 jaar (begin 2013) en nu tot 65 jaar (vanaf 1 januari 2015). Het zal niemand verbazen dat die toename dan weer groter is in Vlaanderen, waar relatief meer en langer wordt gewerkt. Er waren in januari in Vlaanderen op jaarbasis 10,7 procent meer 50-plussers werkloos, 15,3 procent 55-plussers en zelfs 80 procent 60- tot 65-jarigen.

De progressieven in Vlaanderen kunnen dus zonder regionale nuances blijven toeteren over de werkloosheid die ook het Vlaamse landschap blijft teisteren.

Die nuancering moet er nochtans zijn op minstens twee punten: 1. Vlaanderen doet het veel beter dan de andere gewesten, en blijft bovendien de sociale zekerheid bovenmaats mee financieren via de transfers. 2. De situatie inzake werkloosheid verslechtert in Vlaanderen niet. Dat blijkt uit cijfers van de VDAB.

Trend

Vlaanderen telde volgens de VDAB eind februari 237.201 niet-werkende werkzoekenden (NWWZ) of 0,4 procent meer dan vorig jaar. In de jaren tachtig waren dat er nog meer dan 300.000. Daarna daalde dit cijfer tot onder de 200.000 in 1991, om vervolgens in een golfbeweging vooral te schommelen tussen circa 230.000 en 250.000 werklozen. Daarmee doet Vlaanderen het ook op Europees vlak behoorlijk goed.

Het hele gedoe over “de grote crisis” is – voorlopig – niet terecht. Ook bij ons zullen redelijk wat jonge werklozen uit de statistieken verdwijnen, ten dele richting leefloonstelsel. Maar er zullen oudere werklozen bijkomen (afbouw brugpensioen, verhoging pensioenleeftijd).

De Vlaamse regeringspartijen mochten in de Zevende Dag komen uitleggen hoe ze zullen proberen zorgen voor “begeleiding” (Hendrik Vuye, N-VA) en “aangepaste jobs” voor ouderen (Servais Verherstraeten, CD&V). “Trainen voor jobs die er niet zijn”, zei Kristof Calvo (Groen), niet geheel ten onrechte.

Alleen rechts van de regeringsploeg hoor je klachten over de toestroom van Europese en niet-Europese migranten. “Het ongelimiteerde vrij verkeer van personen in de EU kost ons duizenden jobs”, klaagt Vlaams Belang. Vandaag is al één op twee werknemers in de Belgische bouwsector buitenlander. Een verviervoudiging op acht jaar tijd, blijkt uit cijfers van de RSZ. Waar er in 2007 ‘slechts’ 23.962 buitenlanders in de bouwsector aan de slag waren, zijn er dat vandaag 101.172.

Van de werkzoekenden heeft één op vier dan weer een migratieachtergrond (huidige of vorige nationaliteit van buiten de EU-28 of EVA-landen; de als Belg geboren derde generatie valt hier buiten). Voor onderwijs en sociale zekerheid blijft het dweilen met de kraan open.

Maar er is meer. De tewerkstellingsmotor van de tertiaire en quartaire sector hapert (diverse overheden, ziekenhuizen, et cetera), bij gebrek aan geld. Door besparingen op het aantal federale ambtenaren, bijvoorbeeld, verdwenen daar de jongste vijf jaar 13.582 jobs. Eén op twee wordt niet vervangen. De huidige regering wil de komende jaren per vijf vertrekkers maar één ambtenaar in de plaats nemen. Daardoor zouden nog eens meer dan 30.000 ambtenaren worden weggesnoeid.

Ook in privébedrijven worden werknemers vervangen door scanners en robots, en komen digitalisering en automatisering in de plaats van arbeiders en bedienden. Ziet iemand die trend afzwakken?

Pessimisme is een slechte raadgever, maar de toekomst oogt niet bepaald fraai. In zo’n scenario is het zonde dat de Vlaamse oppositie blijft zweren bij de inefficiënte linkse aanpak in Wallonië en Brussel.

Het is niet minder erg dat de Vlaamse meerderheidspartijen blijkbaar niet van plan zijn dit communautaire probleem in vraag te (blijven) stellen en de impact van een al even ondoordachte migratiepolitiek niet eens durven te benoemen. Het politieke spel van vandaag loopt verloren in de details.

Anja Pieters


Tags assigned to this article:
2015-11Actueel

Related Articles

Biepoost een ramp?

Verleden week was het opnieuw prijs: wederom geen postbedeling van ’t Pallieterke in grote delen van de stad Antwerpen en

Briefje aan Yasmine Kherbache

Gedegouteerde meesterstratege Mevrouw de fractie-‘lijdster’, Als kabinetschef van Elio di Rupo dwongt gij respect af bij vriend en vijand. Al

Op de korrel

Heb jij dat ook gelezen, van die Vlaamse (?) socialist die op het vliegtuig naast een ebola-patiënt heeft gezeten? Goed nieuws: