Uit een onderzoek naar discriminatie in de dienstensector zou blijken dat twee op de drie klanten zijn zin krijgt wanneer ze specifiek om een blanke poetsvrouw vragen. “Discriminatie”, hoorden en lazen we vorige week in alle hoeken van de media. Maar kijk, de studie is niet beschikbaar op de site van het Forum. Hoe werd de vraag geformuleerd? Ging het om het kleurtje? Of de facto om de taal? Of de godsdienst? Joelen over discriminatie kan voorbarig zijn.

Sinds 2012 is Wouter van Bellingen (zie kader) de nieuwe directeur van het Minderhedenforum. Vorige week maandag, in de ochtend, was hij de eerste pion in een goed georkestreerde sensibilisatiecampagne over racisme in de Vlaamse schoonmaaksector. Na een voorspelbaar kritiekloos interview in De Ochtend (VRT, Radio 1) volgden even voorspelbaar commotie en gespin in de andere media.

Het Minderhedenforum deed een racismetest via anonieme telefonische steekproeven bij 251 dienstenchequebedrijven. Uitlokking noemt men zoiets, en in modieus semiwetenschappelijk jargon “mystery callings”.

Alle kranten overspoelden hun lezers met het uitvergroten van dit probleem in koppen, titels en commentaren. Politici volgden. Eén voorbeeldje: “Dat grijpt naar de keel”, orakelde Bart Somers (Open Vld), die al meteen de slavernij in Vlaanderen meende te moeten ontmaskeren en als toppunt van onnozelheid het zweepje op zijn eigen rug legde met de nederige bekentenis dat hij zichzelf “politiek verantwoordelijk voelt voor racisme”…

Voor de socialisten sloegen onder meer Yasmine Kherbache en Meryame Kitir de paaltjes waarlangs de Vlaamse overheid nu maar moest lopen: van erkennen (1) naar veroordelen (2), om vervolgens vooral de N-VA in het vizier te nemen (3), te pleiten voor nog meer opsporing van het kwaad (4) en te eindigen bij de verordening dat alle Vlamingen die zich niet aansluiten bij die progressieve kritiek medeplichtig zijn aan racisme. Kern van die strategie is de utopische gedachte dat “iedereen die hier wil werken het recht heeft om hier te werken”. Eenvoudig, toch?

Steekvlam

Er blijkt met dat onderzoekje en die alarmkreet van Van Bellingens Minderhedenforum echter één en ander aan de hand. Naarmate de week vorderde, werd de steekvlam van Van Bellingen geblust en werden her en der pertinente vragen gesteld, niet het minst in lezersrubrieken en sociale media.

Hebben Vlaamse gezinnen, en ouderen in het bijzonder, niet het recht een poetshulp te vragen die Nederlands spreekt? Is absenteïsme in die sector geen probleem? Hoelang blijven poetsvrouwen (slechts 2 procent mannen in die sector) actief?

Hier en daar werd navraag gedaan bij bedrijven en OCMW’s. De problematiek leek velen daar nauwelijks bekend.

Bovendien bleek al vlug dat niet de vermaledijde uitzendbedrijven, maar eerder vzw’s en zeker de overheid zelf (OCMW’s, PWA’s) begrip opbrengen voor de vraag naar een Vlaamse (Nederlandstalige? blanke?) poetshulp. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten noemde taal daar de belangrijkste reden voor.

Anderen merkten op dat de echte probleemgevallen kunnen worden aangepakt via een klacht bij het Interfederaal Gelijkekansencentrum. Daar werkt een legertje ambtenaren die van jacht op racisme hun beroep mogen maken…

Nog interessanter was de repliek van Jan Denys van Randstad (“Na de clichés: de echte vragen”). Hij vond het absoluut merkwaardig dat de fameuze studie van Van Bellingen “eigenaardig genoeg niet vrij te consulteren is op de website” van het Minderhedenforum. Beter dan met een soort gedachtepolitie en met betwistbare steekproeven kunnen misbruiken statistisch worden opgespoord of weggewerkt met streefcijfers. Wie achter elke voorgevel of in het hoofd van elke bedrijfsleider of particulier discriminatie ziet, holt het begrip op zich overigens compleet uit, vindt Denys.

Jan Hofkes (N-VA) erkende in De Zevende Dag het probleem van discriminatie, en die is er in uitzonderlijke gevallen beslist. Maar hij wees ook op het gevaar van het ontketenen van een heksenjacht door uitlokking en het “instellen van een gedachtepolitie”. Tom van Grieken (Vlaams Belang) kantte zich tegen spionagetechnieken en vond dat er niets mis is met de voorkeur voor een Vlaamse poetsvrouw. Veel reacties in lezersrubrieken en sociale media zitten op dezelfde lijn.

Het valt nog af te wachten hoelang het racismemolentje, dat Van Bellingen in gang heeft gezet, blijft draaien. Telefonisch afgenomen en politiek getinte “steekproeven” zijn manipuleerbaar, en niet per definitie betrouwbaar. Wie zijn gegevens niet resoluut beschikbaar stelt voor kritische analyse, maakt zichzelf verdacht, tot het tegendeel bewezen is.

Werkloosheid

De min of meer gelijkaardige problematiek van (onder)tewerkstelling van allochtonen kwam ter sprake in de FactCheck van Tim Pauwels. Blijkt dat in Vlaanderen 4,5 procent van de mensen met een Belgische nationaliteit werkloos is, tegenover 22,6 procent van de niet-Europese migranten, “geboren buiten de EU”. Cijfers waar geen mens vrolijk van wordt, maar dat laatste is niet onbelangrijk: het gaat om “nieuwkomers”, niet om migranten van de tweede of derde generatie. Een nuance die Pauwels niet meegaf…

Dat is meteen de verklaring voor de nog lagere score in het al zo lang door socialisten bestuurde Wallonië (respectievelijk 10,8 procent versus 37 procent) en Brussel (17,9 procent versus 34 procent).

Overal racisten, dus? Natuurlijk niet. Meer dan de helft van die “nieuwkomers” (52,7 procent) komt omwille van “familiehereniging”, vaak zonder middelen en doorgaans altijd met een taalachterstand, en slechts 10 procent komt omdat ze gevraagd zijn om een job.
Veel meer dan racisme is dat gegeven de oorzaak van die slechte score.

Het valt nog af te wachten hoelang dit racismemolentje van Van Bellingen blijft draaien. Telefonische politieke peilingen zijn manipuleerbaar, en onbetrouwbaar. Wie zijn gegevens niet resoluut beschikbaar stelt, sjoemelt, tot het tegendeel bewezen is. Tot zolang is Van Bellingen een fantast, een handpop van progressieve clubjes die ons om de haverklap met uitvergrote informatie zullen blijven lastigvallen. De reacties in lezersrubrieken en in de sociale media zullen hem niet geruststellen.

Anja Pieters


Ook verhuurders zijn racisten

Zaterdag was het in dit land vol rabiate racisten weer prijs. “Eén op vijf verhuurders discrimineert”, luidde de kop van De Morgen. “Mensen van vreemde origine worden geweigerd”. Dat onderzoekster Sien Winters nuanceerde dat dit “niet altijd met racisme te maken heeft”, moest je al zoeken in de kleine lettertjes. Enig begrip voor het feit dat sommige verhuurders (één op vijf) liever verhuren aan mensen met wie ze zich meer verwant voelen, of aan huurders met gegarandeerd voldoende middelen (autochtonen bijvoorbeeld), is er niet.

Het wordt een zielig verhaal. Progressief Vlaanderen, gefrustreerd door verlies bij de jongste verkiezingen, zal zichzelf te pletter protesteren, wegens een onvoorstelbaar groot gebrek aan nuance in het migratiedebat. Links kan niet omgaan met de evidente gevolgen van de migratievloed die ze zelf heeft uitgelokt.

Het is een waanzinnige utopie te verwachten dat een massa nieuwkomers hier vanaf minuut één meteen Nederlands zou spreken. Het is een aberratie te verwachten dat die mensen vanaf minuut één ten volle geïntegreerd zouden zijn en derhalve meteen werk zouden vinden of niet bovenmaats aanwezig zouden zijn in statistieken over armoede, onderwijsachterstand, huisvesting, en zo meer.

Sociale emancipatie en integratie vergt tijd en veel middelen. Vlaanderen doet ter zake overigens behoorlijke inspanningen. En die middelen zijn niet onbeperkt. Weinig landen overtreffen de generositeit van ons sociaal systeem. Onophoudelijk gezaag over hoe slecht we hier zouden bezig zijn, is de kortste weg naar de vernieling van dat systeem, waaraan ook budgettaire grenzen zijn. De Vlamingen zijn “goed bezig”, maar ze zijn “niet gek”.


Van Bellingen

Wouter van Bellingen komt uit een Vlaams-nationaal nest. Zijn adoptievader was een VU-activist. Ergens in de archieven moet een foto zitten van kindje Van Bellingen in VNJ-uniform. Maar de komst van een zwart kindje bij het VNJ – eind jaren zeventig – deed toch wel wat stof opwaaien en de doortocht van Wouter als VNJ-er was dan ook kortstondig te noemen.
Vele jaren later werd Van Bellingen politiek actief in Spirit, een dode tak van de Volksunie, in 2008 omgedoopt tot VlaamsProgressieven (Vl.Pro), in 2009 omgedoopt tot Sociaal-Liberale Partij en vervolgens met 1 procent van de stemmen tot stof en as vergaan. Van Bellingen eindigde als sp.a-kandidaat bij de regionale verkiezingen van 2009, maar werd niet verkozen.
Evenmin in 2010 bij de federale verkiezingen.

In Sint-Niklaas was hij vanaf 2006 gemeenteraadslid en het jaar nadien verwierf hij, als eerste zwarte schepen in Vlaanderen, eeuwige roem, als organisator van een massale trouwpartij die hij daar organiseerde. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2012 werd hij in Sint-Niklaas opnieuw verkozen, voor het lokale partijtje SOS-2012, dat met twee verkozenen in de oppositie belandde. We herinneren ons Van Bellingens lumineuze voorstel om op zoek te gaan naar een nieuw Vlaams volkslied “als de Vlaamse Leeuw dan toch te veel mensen tegen de borst stuit en uitsluitend negatieve gevoelens opwekt”. Van Bellingen vindt ook dat Vlaanderen meertalig moet worden. Het Minderhedenforum omvat een 15-tal Vlaamse federaties van verenigingen van etnisch-culturele minderheden en vertegenwoordigt zo’n 700 lokale verenigingen.