Het totalitarisme van Manuel Valls

Al enige tijd staan op internet een reeks foto’s van eerste minister Manuel Valls. Steevast met een fronsende en getormenteerde blik. Voelt de man zich niet goed in zijn vel? Lijdt hij zo zwaar onder de zeer slechte scores van de Parti Socialiste in de peilingen? Valls is zeer nerveus. De laatste weken heeft hij meer dan eens een discours gehouden dat totalitaire trekjes vertoont. Valls, eerder links-liberaal dan socialist, schiet met scherp op iedereen die niet aansluit bij het bobo-eenheidsdenken van internationaal liberalisme, sociale herverdeling, multicultuur en mensenrechtenobsessie. Wie een andere mening is toegedaan, moet de mond worden gesnoerd. Ook intellectuelen en filosofen. Dat is vreemd, in Frankrijk, want daar worden filosofen en ‘hommes de lettres’ altijd op een verhoog geplaatst. Valls is blijkbaar voorstander van het vaak vergeten principe van de Franse Revolutie: “Geen vrijheid voor de vijanden van de vrijheid.” Wat is er aan de hand? Drie voorbeelden tonen aan dat Valls voorstander is van een soort van totalitaire gedachtepolitie.

Van Zemmour tot Dumas

Er was om te beginnen het veelbesproken boek van de polemist Eric Zemmour. Pro memorie: in ‘Le Suicide français’ schetst Zemmour een ontluisterend beeld van de Franse ondergang. Sinds veertig jaar hebben de mei ‘68’ers het voor het zeggen. Gevolg is een individualistisch, hedonistisch, libertair, multicultureel en op bepaalde plaatsen geïslamiseerd Frankrijk. Van het boek van Zemmour werden al zo’n 500.000 exemplaren verkocht. Een kassucces dat links nerveus maakt. Manuel Valls riep op het boek van Zemmour “vooral niet te lezen”. Maar het wel aan te vallen. Voor veel Franse intellectuelen was dat een brug te ver. De nochtans als links en hedonistisch bekend staande atheïstische denker Michel Onfray haalde een eerste keer zwaar uit naar Valls: “In Frankrijk is er geen polemiek meer. Men misprijst, vernietigt, is lasterlijk, men valt aan en insinueert.” Het eerlijke debat is dood. Volgens Onfray is links gefrustreerd, omdat het allang niet meer links is, zeker op economisch vlak, en heeft het zich bekeerd tot een aantal kapitalistische en liberale principes. “Maar om toch nog te kunnen zeggen dat ze links zijn, noemen ze Zemmour extreemrechts”, aldus Onfray. “Links wil vergeten dat het de wereld gemaakt heeft zoals die nu bestaat. Zij hebben de opkomst van het Front national mogelijk gemaakt. En nu moeten ze een vijand vinden. Zemmour is de ideale zondebok.” Links weigert volgens hem aan introspectie te doen, dus moet elke criticus het zwijgen worden opgelegd.

Valls was niet onder de indruk van de kritiek van Onfray en hij ging nog een stap verder. Aanleiding was het radio-interview op BFMTV van ex-minister van Buitenlandse Zaken Roland Dumas, een socialist overigens, dat door Jean-Jacques Bourdin werd afgenomen. Bourdin vroeg aan Dumas of Valls niet onder “Joodse invloed” stond, hetgeen Dumas zonder probleem bevestigde, “aangezien Anne Gravoin, de echtgenote van Valls, van Joodse afkomst is”. Dumas, nooit populair bij de PS, kreeg alle Franse socialisten over zich, maar weigerde zich te excuseren. Ondertussen was Valls in actie geschoten. Hij richtte zijn pijlen niet op Dumas, maar… op interviewer Bourdin, die de verkeerde vragen had gesteld en aan een soort van uitlokking had gedaan. Met andere woorden: voor Valls zijn er bepaalde vragen die een journalist niet mag stellen.

Alain de Benoist

En het is nog niet gedaan. Dat de eerste minister de facto aanhanger is van een gedachtepolitie werd nog maar eens duidelijk naar aanleiding van een nieuwe polemiek met filosofen en opiniemakers. Opnieuw speelt Michel Onfray een centrale rol in de discussie. Onfray had in een interview gezegd dat hij “een goed idee van Alain de Benoist verkoos boven een slecht van Bernard-Henri Lévy”. Alain de Benoist is de centrale figuur van de ‘Nouvelle Droite’, de al decennia bestaande nieuw-rechtse beweging die conservatief, antiliberaal en heidens is. Bernard-Henri Lévy (BHL) is de adept van de onvoorwaardelijke mensenrechten en de filosoof van kaviaarlinks. Reactie van Valls op Onfray: “Deze bekende filosoof is het spoor bijster.” Want voor Valls zijn het blijkbaar niet de ideeën en standpunten die tellen, wel wie ze uitspreekt. En aangezien de Benoist tot het politiek incorrecte deel van Frankrijk behoort (“de extreme rechterzijde”, volgens Valls), mogen intellectuelen er niet naar verwijzen, laat staan dan ze akkoord zijn met de standpunten van de persoon in kwestie. De gedachtepolitie dus volop aan het werk. Het antwoord van Onfray aan Valls was dan ook duidelijk: “Idioot.” De Benoist liet zich niet onbetuigd. De denker van de “Nouvelle Droite” noemt zichzelf “linkser” dan Valls: “Het onderscheid links-rechts is volgens mij achterhaald. Ze is vervangen door een breuklijn tussen de aanhangers en de tegenstanders van de globalisering. Zij die ervan profiteren en zij die eronder lijden.”

Salan