Uit de smalle beursstraat

Nog besparen in de sociale zekerheid? Het kan.

Volgens CD&V-voorzitter Wouter Beke kan er tijdens de lopende begrotingscontrole niet meer in de sociale zekerheid gesnoeid worden. Hij wordt daarin gesteund door MR-voorzitter Olivier Chastel. Er is al genoeg bespaard, is te horen. De heren vergissen zich:  in de sociale zekerheid is er wel degelijk nog vet op de soep.

1,2 miljard euro. Zoveel geld moet de federale regering tijdens de begrotingscontrole weten te vinden, om in overeenstemming te zijn met het Europese begrotingstraject. Binnen de regering is te horen dat het eigenlijk om 600 tot 700 miljoen euro gaat, omdat er tegelijk buffers worden aangelegd. Toch blijft het een aanzienlijk bedrag, aangezien het om structurele besparingen gaat. Concreet betekent dit dat de regering niet moet rekenen op eenmalige inkomsten of op conjuncturele meevallers (extra inkomsten door meer groei). Er moeten maatregelen genomen worden die de overheidsfinanciën blijvend gezond houden.

De regering-Michel heeft al meerdere stappen in die richting gezet. Denk aan het optrekken van de wettelijke pensioenleeftijd naar op termijn 66 en zelfs 67 jaar. De regels voor het vervroegd pensioen en het brugpensioen werden verstrengd. De inschakelingsuitkering voor schoolverlaters wordt in de tijd beperkt. Tijdskrediet en loopbaanonderbreking worden minder interessant. Dit zal de overheidsuitgaven de komende jaren doen dalen. Volgens het Planbureau dragen deze maatregelen op termijn zelfs bij tot een halvering van de extra kosten van de vergrijzing. Al spreken we hier over de verre toekomst: 2060. Dichter bij huis stelt de RVA vast dat de maatregelen van de regering tot dalende uitgaven leiden voor werkloosheid, tijdskrediet en brugpensioen. Qua arbeidsmarktuitgaven zitten we al opnieuw op het niveau van voor de crisis van 2008. En de uitgaven zullen verder dalen. In de gezondheidszorg wordt de groeinorm boven inflatie op 1,5 procent van het bbp gelegd, terwijl die een aantal jaren geleden nog 4,5 procent was.

Kort gesteld: de maatregelen van de regering hebben een positief effect op de overheidsfinanciën. En dat heeft te maken met besparingen in de sociale zekerheid. Voor CD&V, daarin gevolgd door de MR, het moment om een duidelijke boodschap mee te geven: er is in de sociale zekerheid dus al genoeg bespaard. Geld moet elders worden gezocht. De N-VA is voorstander van verdere besparingen in de sociale zekerheid, al komt er van de vleugel die dicht bij de Vlaamse Beweging staat steeds meer kritiek. Wordt de N-VA asociaal?

Het antwoord is neen. Wie de cijfers bekijkt, komt al snel tot de vaststelling dat er nog besparingen mogelijk zijn. Om te beginnen is er het voorstel om de werkloosheidsuitkeringen in de tijd te beperken. In zowat alle Europese landen is dat het geval, maar in België niet. Het klopt dat de werkloosheidsuitkeringen hier na zo’n vier jaar dalen naar het niveau van het leefloon, maar dat is nog altijd niet hetzelfde als een beperking in de tijd van de uitkeringen. Zo’n hervorming zou op termijn 2 miljard euro kunnen opbrengen. Maar deze maatregel is taboe voor CD&V en MR. In de gezondheidszorg valt er toch wat voor te zeggen om de groeinorm naar 1 procent te halen. Dat zou zo’n 600 miljoen euro kunnen opbrengen. Weliswaar niet op dag één, maar na een aantal jaren (“op kruissnelheid” heet dat). En wat te denken van de ambtenarenpensioenen? Die kosten 10 miljard euro op jaarbasis en blijven grotendeels onaangetast. Het feit dat tal van ambtenaren (militairen, NMBS-personeel) nog altijd op 56 jaar met pensioen kunnen gaan, legt een zwaar beslag op de overheidsfinanciën.

Ook de naakte cijfers tonen aan dat er in de uitgaven nog kan worden geknipt. Bart van Craeynest, hoofdeconoom van het beurshuis Petercam, berekende dat de uitgaven (zonder rentelasten op de schuld) tussen 2000 en 2013 met meer dan 9 procent zijn gestegen. Dat zijn 34 miljard euro meeruitgaven. 7,7 procent van die stijgingen zijn van structurele aard en hebben niets te maken met de tegenvallende conjunctuur (wat bijvoorbeeld leidt tot meer werkloosheidsuitkeringen). De sociale uitgaven zijn in die periode gestegen met 4,7 procent. Geen enkele overheidspost heeft sinds de eeuwwisseling zo’n sterke groei gekend. Onderwijs steeg slechts met 0,5 procent, en ook de vele subsidies aan bedrijven (+ 2,5 procent) liggen lager. Het is in de sociale zekerheid dat er nog geld te vinden is.

Angélique Vanderstraeten


Tags assigned to this article:
2015-13Beurs

Related Articles

Mark Grammens

De “europezigheid” der Europeanen Eindelijk. Het heeft lang geduurd maar eindelijk heeft een toporgaan van “Europa”, de Europese Centrale Bank,

Sport en vermaak na de dagtaak

In Sportimonium, het museum op het recreatiedomein Hofstade in de buurt van Mechelen, opent volgende week de tentoonstelling ‘Sport en

Film (“The Land of the Enlightened” en “A Perfect Day”)

Afghanistan The Land of the Enlightened Een vreemde maar fascinerende documentaire over het leven in Afghanistan. Onze landgenoot Pieter-Jan de