2015-12_14_Vrije tribune Edwin Truyens200 jaar VKN. Voor staatkundige eenheid Nederland-Vlaanderen

Na de nederlaag van Napoleon bij de Slag van Leipzig in 1813, werd Willem Frederik Prins van Oranje Nassau ‘Soeverein Vorst’ van de Verenigde Nederlanden.  Op 16 maart 1815, deze week 200 jaar geleden, riep hij zichzelf uit tot koning van de Verenigde Nederlanden en hertog van Luxemburg. Op dat ogenblik was Napoleon al ontsnapt van het eiland Elba, waarnaar hij verbannen werd. De keizer wilde zijn rijk zo snel mogelijk heroveren, maar het bekwam hem slecht, want op 18 juni 1815 werd hij definitief verslagen in de Slag bij Waterloo. Op 21 september 1815 werd Willem dan te Brussel ingehuldigd als koning Willem I.

De periode van 16 maart tot 21 september van dit jaar is dus het tijdvak bij uitstek om het ontstaan van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden luisterrijk te herdenken. Onvermijdelijk een beetje in de schaduw van de vele manifestaties rond 100 jaar Eerste Wereldoorlog. Napoleon steekt ook nog stokken in de wielen. Hij mag dan al definitief verslagen zijn te Waterloo, wie de site van de veldslag bezoekt, krijgt de indruk dat de Franse keizer er de grote held was. Er is dus dit jaar rond zijn persoon en geschiedenis ook in ons land heel wat te doen. Al doet men niet wat men wil. Anno 2015 besliste Frankrijk dat er in dit land geen herdenkingsmunt van 2 euro mag uitgebracht worden. Dat Frankrijk, als het erop aankomt, in dit land nog altijd de wet dicteert, kan op geen symbolischer wijze worden uitgedrukt.

De herdenking van 200 jaar Verenigd Koninkrijk der Nederlanden gaat toch evenmin onopgemerkt voorbij, dankzij het initiatief van vele personen en verenigingen. Denken we, niet exhaustief, aan de reeks van acht lezingen georganiseerd door het Algemeen Nederlands Verbond (ANV) en de Werkgroep Koninkrijk der Nederlanden (VKN) gepaard met de uitgave van boekjes en cd’s, aan het standbeeld van Willem I dat binnenkort te Gent zal onthuld worden, aan het herdenkingsluik op het jongste Vlaams Nationaal Zangfeest en aan het monumentale werk van Els Witte, Het verloren koninkrijk, dat vorig jaar werd uitgegeven bij De Bezige Bij.

Alleen blijven de meeste van die projecten steken in het zuiver historische gegeven. Dit is geen kritiek, want de kennis van onze geschiedenis is van onmetelijk belang om op een zinvolle wijze te kunnen werken in het heden en aan de toekomst. Maar wie uitsluitend focust op de geschiedenis loopt wel het risico om zich te vermeien in een vorm van aangenaam tijdverdrijf voor een select gezelschap.

Die 15 jaar Verenigd Koninkrijk der Nederlanden zijn van onschatbaar belang geweest om de volledige verfransing van het Nederlandse volksdeel in België te verhinderen. Maar die staat, hoeveel sympathie we ook kunnen hebben voor koning Willem en de orangisten, was net zo min als België (of Frankrijk) in overeenstemming met onze nationalistische levensbeschouwing. Nederlanders en Walen horen niet in één staat thuis en de geschiedenis bewijst het heilloze van een gedwongen samenleven. Het kan niet de bedoeling zijn om het historische Koninkrijk der Nederlanden in al zijn glorie met Walen en Luxemburgers erbij in ere te herstellen, maar wél om Vlaanderen (mét Brussel) en Nederland op korte termijn in één staatsverband te verenigen. Daarbij moeten we oog hebben voor de Nederlandse gebieden in Wallonië, Frankrijk en Duitsland, reden waarom het Comité 1815-2015. De Nederlanden Verenigd vorig jaar een symposium organiseerde te Brayduinen, dat grotendeels in het teken stond van Nederlands onderwijs. In Frans-Vlaanderen schreeuwt men om meer Nederlandstalig onderwijs. We hebben daar verwachtingen losgemaakt en we zullen proberen die ook in te lossen.

Staatkundige vereniging van Nederland en Vlaanderen is de expliciete doelstelling van het Comité 1815-2015 De Nederlanden Verenigd, dat heel symbolisch op zaterdag 12 september een symposium organiseert te Brussel. Uiteraard besteedt dit comité ook aandacht aan de geschiedenis, bijvoorbeeld al met de uitgave van een plattegrond van Brussel, zoals de stad eruit zag ten tijde van Willem I. Een monnikenwerk, waaraan Michiel Plaizier en Jan Verleysen een paar jaar hebben gewerkt. En met Nederlandse wandelingen. De eerste werd te Breda ingelopen op 14 maart, onder leiding van Jan Huijbrechts. Daarbij wordt de verbinding gemaakt tussen verleden en heden. Die wandelingen leiden ons immers langs gebouwen en monumenten die het gemeenschappelijk verleden van Noord en Zuid illustreren, maar de deelnemers komen uit Noord en Zuid, zodat de integratie op een aangename wijze kan verlopen.

Het belang van dit laatste kan niet genoeg onderstreept worden. De dagelijkse samenwerking tussen mensen uit Noord en Zuid is oneindig véél belangrijker dan de zoveelste verklaring of motie. Of het nu gaat over de gidsen in het Verdronken Land van Saeftinghe, de integratie van universiteiten, radio Klara die een uitzending verzorgt vanuit de studio in Amsterdam (zoals op 14 maart het geval was), de uitgave van één gemeenschappelijk tijdschrift Saamtrek door de Vrienden van Zuid-Afrika en de Nederlands Zuid-Afrikaanse Werkgemeenschap, het zijn allemaal tekenen van een voortschrijdende Nederlandse integratie die het draagvlak moet creëren voor politieke eenheid. Als we op het terrrein succes boeken, zal de politiek volgen. Zo gaat het altijd!

Omdat ook symboliek en zichtbaarheid belangrijk zijn, promoten we sedert 2013 vier vlagdagen:

  • 24 april: de verjaardag van Willem van Oranje
  • 11 juli: Guldensporenslag, waarbij het Graafschap Vlaanderen vocht tegen de Franse koning, met steun vanuit andere Nederlandse gewesten. Zelfs in die periode wisten Vlaanderen, Brabant, Zeeland en Holland al dat ze eigenlijk bij elkaar hoorden.
  • 26 juli: Plakkaat van Verlatinghe, waarbij de Nederlandssprekende gewesten zich eenzijdig onafhankelijk verklaarden van de Spaanse koning. Helaas, zou alleen het Noorden erin slagen zich definitief van de Spanjaarden te bevrijden. Deze datum heeft een héél bijzondere betekenis, omdat onze voorvaderen ons getoond hebben hoe wij België naar de geschiedenisboeken moeten verwijzen, nl. met een eenzijdige rechtshandeling.
  • 21 september: Willem I wordt te Brussel ingehuldigd als koning van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.

U kan bij voorkeur vlaggen met het oranje-blanje-bleu (u zal echt niet de enige zijn, want we hebben al tientallen oranje-blanje-bleu-vlaggen verkocht en we zijn heus niet de enige vereniging die die vlaggen verkoopt), maar het kan eveneens met de Vlaamse Leeuw, of de Nederlandse rijksvlag.

Wie meer informatie wil over de werking van het comité kan terecht op de webstek www.denederlandenverenigd.nl.

Ik besluit deze bijdrage echter met een oproep. Niet het hier vermelde comité is belangrijk, maar de idee die er achter steekt. Het is belangrijk dat iedereen en elke vereniging een steentje bijdraagt tot Nederlandse bewustwording. Als wij erin slagen om Nederland en Vlaanderen te verenigen, dan vormen wij een politieke, economische en culturele macht waar geheel Europa wel rekening mee zal moeten houden. Dan pas zal Frankrijk eindelijk beseffen dat Nederland geen wingewest meer is.

Edwin Truyens
Voorzitter Comité 1815-2015. De Nederlanden Verenigd