2015-18_01_Hoofdartikel 2 (Medium)Voor de N-VA is het blijkbaar tijd om het imago van oppositiepartij (de ‘Kracht van Verandering’) aan te vullen met het beeld van een warme partij die bestuurt en scoort (‘Motor van vooruitgang’). Klein probleem: zowel sociaal als communautair zit er een kink in de kabel.

Dinsdag nam de N-VA min of meer afscheid van het fameuze ‘V-teken’ dat de verkiezingscampagne van 2014 domineerde. Nu pakt ze uit met een gele opengesperde, duwende hand. Een gele high five. De partij zegt te mikken op vooruitgang “voor álle Vlamingen”, werkende mensen én bedrijven, en op te komen voor zachte waarden. Dat is nieuw.

Blikvanger van de bijsturing is een filmpje op YouTube over een stilvallende wagen in een straatje in Lier, die file veroorzaakt. Oeps, panne, kindje stapt uit en duwt. Een brave medemens, geheel toevallig een zwarte, snelt ter hulp, alsook een bouwvakker met helm, een kantoorklerk met boterhammetje, een blondine en een kale zuiderling. “Aldis nen helper om te duwen”, zoiets. Clichés op een rij ook.

Er komen ook klassieke advertenties en ontmoetingen met de burger (de partijleden), een ‘roodshow’ – ai – genoemd. Voorts moeten ook passages via YouTube en Facebook, initiatieven op Moederdag en Kom op tegen Kanker en een mega-familiefeest op 30 mei in Boom bijdragen tot een nieuwe beeldvorming. We moeten allemaal minder selfie en meer #Helfie worden, klinkt het in een hedendaagse campagnestijl.

Deskundigen allerhande werden erbij gehaald om die toch wel vreemde en dure (meer dan één miljoen euro) campagne van enige commentaar te voorzien.

Volgens de bekende “marketeer” Jan Callebaut wil de N-VA vooral de achterban gemotiveerd houden en aan damage control doen, want de eerste zes maanden van de regeringsdeelname verliepen rommelig. Reclamemaker Marc Fauconnier vindt de tussentijdse campagne oppervlakkig en nogal infantiel. Professor marketing Luc Warlop is wel positief en ziet in de uitgestoken hand de partij zelfs “warmer en linkser” worden, waardoor N-VA wat meer naar het centrum lijkt op te schuiven. Politicoloog Nicolas Bouteca vindt het slim van de N-VA om nu al de imagoschade te proberen counteren.

Gif

De krantencommentatoren gebruikten de campagne om nog eens te benadrukken dat de N-VA inderdaad tot dusver nauwelijks scoorde. “Partij van de ommekeer? Verandering is alleen te merken in besparingen die de burgers worden opgelegd”, aldus Paul Geudens in Gazet van Antwerpen. Ook Yves Lambrix van Het Belang van Limburg somt een pak dossiers op waarin de N-VA in de verdediging moest.

Het meeste gif zat in een column van Tom Heremans in De Standaard. Deze aartsvijand van de N-VA trok alle registers open. “Een miskleun over de hele lijn… een lachwekkend logo… een papperig handje met vijf worstenvingertjes, een hemeltergend filmpje, met brave opa en oma naast schattige kindjes op de achterbank….” Zijn stuk eindigt met een scherpe persoonlijke aanval op De Wever: “U bent geen warme, empathische, verbindende politicus en uw partijgenoten zijn dat ook niet. Waarom nu ineens de softie, excuseer, de helfie uithangen? Het druist in tegen alles waar u voor staat”.

Maar ten gronde zal de partij die wil verbinden toch sociaal moeten bijsturen. Ze wordt – leuk of niet – geassocieerd met minder kinderbijslag, duurdere kinderopvang, afschaffing van de maximumfactuur en hogere inschrijvingsgelden in het onderwijs, lagere tussenkomst aankoop woning, moeilijker mantelzorg, duurder openbaar vervoer, hogere elektriciteits- en waterfactuur, zachte aanpak van louche diamantairs, de indexsprong en straks de tax shift…

Communautair

Naast het twijfelachtige sociale verhaal is er natuurlijk ook de communautaire stilstand.

“Niemand in Vlaanderen associeert de ‘V’ van de vorige campagne nog met Verandering, nu de N-VA zich inkapselde in het Belgische status-quo”, schimpte Johan Sanctorum op de website Doorbraak.

Hij raakt ongetwijfeld een teer punt: de nieuwe campagne gaat niet over inhoud of over de politieke koers, maar vooral over perceptie, uitgetekend door marketeers en spin-doctors, alsof een partij iets is als frisdrank of een automerk. Vandaag is dat voor de N-VA ene Erik Saelens van het marketingbureau Brandhome. Zou de partij nu echt zijn vergeten hoe onder meer communicatiegoeroes als Noël Slangen en Jan Callebaut partijen misschien hielpen winnen, maar evenzeer deden verliezen?

Dat er in de campagne niets communautair valt te bespeuren – dat offensief wordt uitgesteld tot de verkiezingen van 2018 en van 2019 – is ook Tom Cochez van de linkse website Apache.be niet ontgaan. “Heel wat N-VA’ers van het eerste uur zit het zeer hoog dat N-VA haar eigen bestaansreden heeft opgeschort om toe te treden tot de eerste Belgische regering in jaren die gezworen heeft communautair geen deuk in een pak boter te zullen slaan”, meent hij te weten.

De radicaal linkse Cochez vergist zich als hij stelt dat de N-VA op vijftien jaar tijd communautair niets zal verwezenlijkt hebben. Noch de staatshervorming, noch de splitsing waren parels, maar wel (te kleine) stapjes vooruit op weg naar meer Vlaamse staat. Hierin speelde ook de oppositie haar rol.

Partijen mogen veranderen van opvatting, versnellen of vertragen, waarom niet. Het is de kiezer die daarover oordeelt. Het gevaar voor de N-VA is dat een deel van de achterban electoraal afhaakt. En De Wever weet ook wel dat dit hem uiteindelijk zuur kan opbreken. In Antwerpen en in Vlaanderen.

Waar zit Geert Bourgeois in dit hele verhaal? De man staat erom bekend zijn principes niet te verloochenen. In die zin is zijn vraag om Vlaanderen te betrekken bij de tax shift absoluut geen stommiteit. Jawel, dat zet de deur open voor de PS, die dan ook mee aan tafel komt. Maar dat is de evidentie zelve in een staat waar de onomkeerbare weg er één is naar meer autonomie, maar waar vandaag de deelstaten in het defensief lijken te worden gedrongen.

Bourgeois, De Wever, Francken, De Roover, Jambon hebben mede gescoord met de steun van een blauwe flank. Het wordt tijd dat ze tegenover de eigen sympathisanten hun hakken in het Vlaamse zand zetten.

‘t Pallieterke