Si al France m’était contée

Het vergeten departement

In Perthes, een dorp van nog geen 600 inwoners, haalde het Front national bij de departementale verkiezingen van vorige maand 58 procent van de stemmen. In Chamouilley koos zelfs 65 procent van zo’n 800 inwoners voor de partij van Marine le Pen. Men is daar niet in het grauwe industriële noorden van Frankrijk, of in het zuidoosten van de pieds-noirs, de klassieke bastions van het FN. Neen, Perthes en Chamouilley zijn twee dorpjes in het landelijke departement van de Haute-Marne. Het is dat landelijke Frankrijk dat door Parijs letterlijk en figuurlijk opzij wordt gelaten, zegt FN-voorzitter Marine le Pen. Ze maakte van Brachay, een dorpje van amper 63 inwoners in de Haute-Marne het symbool van het Frankrijk dat vergeten wordt. Het FN haalde er in maart 80 procent van de stemmen.

De mondialisering in de Haute-Marne

Het departement Haute-Marne ligt wat verloren. Ten noorden ervan is er de Champagnestreek, ten westen ligt Parijs, ten oosten de Vogezen en ten zuiden de wijnstreek van de Bourgogne. In de Haute-Marne, daar is er bij wijze van spreken niets. En in het verleden was er weinig, maar dat hoefde geen probleem te zijn. Het was la France profonde dat gezapig leefde. In de Haute-Marne waren dat vooral landbouwers, en arbeiders uit de lokale kleine industrie, zoals de houtsector. Veertig procent van het departement bestaat uit bossen. Lange tijd was de houtsector er een bloeiende industrie en de garantie op tewerkstelling. Nu zijn er nog altijd tal van houtverwerkende bedrijven, maar die doen meer en meer beroep op goedkope buitenlandse arbeidskrachten. Het is één van de oorzaken van de stijgende werkloosheid in de regio. De mondialisering laat zich ook in de Haute-Marne voelen. Dat heeft veel inwoners ertoe aangezet voor het Front national te kiezen. De klassieke partijen UMP en PS hebben afgedaan. Ook veel vroegere industriearbeiders uit de regio, die eertijds de trouwe achterban van de communisten vormden, zijn naar het FN overgelopen. Een reportage van de krant L’Echo in het departement leert dat Marine le Pen er zeer populair is. Meer dan haar vader, die bij de vroegere linkse kiezers meer gewantrouwd wordt.

Een ander probleem is ouder: toen het Franse autosnelwegennet werd uitgebouwd, werd de Haute-Marne terzijde gelaten. De ‘autoroute’ die Parijs met Straatsburg moet verbinden, de A4, ging normaal gezien door de Haute-Marne lopen, want de kortste weg. Maar in werkelijkheid wordt die snelweg 100 kilometer meer naar het noorden aangelegd – mede onder druk van de burgemeester van de champagnestad Reims, die de snelweg dichterbij wou -, en wordt de Haute Marne ontweken. Gevolg is dat er in de Haute-Marne amper sprake is van logistieke economische activiteit, een bedrijfssector die nochtans ideaal is om jonge en laaggeschoolde werkkrachten aan de slag te krijgen.

Zelfs Charles de Gaulle helpt niet

In de Haute-Marne komen jonge laaggeschoolden in de werkloosheid terecht. Of ze trekken weg, op zoek naar werk. De ontvolking van bepaalde dorpen is geen Zuid-Frans fenomeen. Saint-Dizier, de belangrijkste stad van het departement, zag zijn bevolking de voorbije decennia met 10.000 inwoners afnemen. Wat een verschil met de jaren vijftig, toen er voor het stijgende aantal inwoners nieuwe HLM-appartementsblokken werden gebouwd. Aanvankelijk werden die bewoond door mensen die vanuit het platteland naar de stad trokken. Daarna werden die gebouwen bewoond door Algerijnse immigranten. De wijken verloederden. De criminaliteitscijfers scheren sindsdien hoge toppen. Saint-Dizier verschilt daarin niet van vele andere Franse steden.

Het hele departement Haute-Marne zag zijn inwonersaantal de voorbije jaren met 28.000 dalen. Het staat symbool voor het oude, zieke Frankrijk. En dat in de regio waar de legendarische generaal Charles de Gaulle gewoond heeft. Zijn thuisbasis, Colombey-les-Deux-Eglises, ligt aan de westkant van het departement. Zou de herinnering aan De Gaulle geen manier kunnen zijn om de Haute-Marne opnieuw onder de aandacht te krijgen? Tenslotte is Colombey met zijn groot monumentaal kruis van Lotharingen (het gaullistische symbool bij uitstek) als attractie een begrip in Frankrijk.

Colombey trekt echter weinig toeristen aan. Het enige wat gebeurt, is dat sommige toppolitici er nu en dan een herdenking houden. De inwoners van het departement zijn wel fier op De Gaulle, maar de herinnering aan de president beperkt zich tot vergeelde portretfoto’s in de gemeentehuizen.

Trouwens, De Gaulle wist in zijn tijd al dat de Haute-Marne niet echt het aantrekkelijkste deel van Frankrijk was. Toen men hem vroeg of hij ermee akkoord ging dat na zijn dood in de buurt van zijn dorp een Lotharings kruis werd opgetrokken, bevestigde De Gaulle, maar hij relativeerde ook: “Het is goed dat het kruis er komt. Ook al zal niemand het zien, want er woont toch bijna niemand in de streek. Nu, het monument zal de konijnen aanzetten om in het verzet te gaan.”

Salan


Tags assigned to this article:
2015-17FrankrijkSi al France m’était contée

Related Articles

Roddels uit de Wetstraat

Steekvlam Vorige week dinsdag ging in de Kamer onder leiding van N-VA’er Brecht Vermeulen de commissie Politieke Vernieuwing van start.

52ste Europeade in leeg Helsingborg

Tijdens de eerste week van augustus waren we getuige van de 52ste editie van de Europeade, die dit jaar in

Duitsland – Groot-Brittannië: de onmogelijke as

Wij hebben al meermaals geschreven over de perikelen rond het toekomstige referendum aangaande de uitstap van het Verenigd Koninkrijk uit