1.950 euro per auto extra per jaar

De N-VA zit de laatste weken, door haar eigen schuld, in de hoek waar de klappen vallen. De ministers van de N-VA kijken gefascineerd naar de dikke nota’s die elke overheidsadministratie altijd aan elke nieuwe minister voorschotelt: ‘we hebben toch zoveel goede projecten, maar helaas te weinig geld’… Een politiek ervaren minister haalt dan de schouders op en vraagt zijn administratie de tering naar de nering te zetten. De N-VA-ministers slaan dan enthousiast aan het dromen over nieuwe belastingen, die de brave burger – terecht – de daver op het lijf jagen. Want men kan dan al verklaren dat ‘er gecompenseerd zal worden’, de Vlaming kent allang de Heilige Wet van de Belgische Fiscus: elke nieuwe belastingmaatregel leidt aan het einde van de rit gegarandeerd tot een nog hogere globale belastingdruk. 

Laten we zo’n N-VA-ideetje van de voorbije week eens onder de loep nemen. De Vlaamse minister van Mobiliteit Ben Weyts maakte op 16 mei in De Tijd publiek dat volgens hem een kilometerheffing voor personenwagens in Vlaanderen nodig is. ‘We moeten dat gewoon doen’, klonk het. Maar waarom zou een mens, en dan nog bij uitstek een Vlaams-nationalist, in het al zwaarst belaste land ter wereld het invoeren van alweer een nieuwe belasting bepleiten? In een gesprek met De Tijd neemt Ben Weyts het jargon van elke groene jongen letterlijk over: ‘Alleen met beton zal het niet lukken. Uiteindelijk zullen we de mobiliteit moeten sturen. Als je echt wil sturen, heb je een kilometerheffing voor personenwagens nodig. We vinden het doodnormaal dat we in Frankrijk en Zwitserland betalen voor het gebruik van de wegen. Waarom zouden we hetzelfde principe niet in Vlaanderen invoeren? Wij zijn het transitland bij uitstek.’

Mogen we bij die uitleg toch een paar vraagtekens plaatsen? Gaat het met beton alleen niet lukken? We weten het niet, want inzake investeringen hinkt dit land al decennia achterop. De slagader Antwerpen-Kempen-Duitsland, om maar één voorbeeld te noemen, is nog steeds een hobbelige betonbaan met slechts twee rijvakken aan elke kant; in Nederland en Duitsland ligt op zo’n traject vaak een viervaksbaan, soms zelfs nog breder.

Mag er ook gevraagd worden naar de meer fundamentele oorzaak van het verkeersinfarct, namelijk de bevolkingsexplosie? In 2004 leefden in Vlaanderen 6.016.000 mensen. Amper zes jaar later, in 2010, waren dat er al 6.252.000…  Uiteraard is zo’n groeitempo niet houdbaar en niet betaalbaar: niet voor schoolgebouwen, niet voor openbaar vervoer, niet voor woongelegenheid, en niet voor wegen. Links achterna hollen en ‘meer belastingen’ roepen, zal daaraan weinig verhelpen, een kordaat asiel- en immigratiebeleid des te meer.

Mobiliteit ‘sturen’?

Er is ook een principiële vraag. Dat een overheid in grote lijnen de mobiliteit plant, dat is logisch, zeker als die overheid miljarden pompt in bodemloze putten als de NMBS en De Lijn. Maar is het de taak van de overheid om de mobiliteit te ‘sturen’ tot op het niveau van de individuele automobilist? Mag een burger in een zogezegd vrij land nog even zélf beslissen hoe hij zich verplaatst met de wagen die hij zelf gekocht heeft? En wat heeft het feit dat wij een ‘transitland’ zijn ermee te maken? Dat verklaart misschien (een deel van) de files rond Antwerpen en Brussel, maar toch niet dat we bij regenweer tijdens de spits allemaal stilstaan tot in het kleinste gehucht van Vlaanderen?

Nu goed, volgens Ben Weyts – daarin gevolgd door De Wever – hoeven we ons geen zorgen te maken, want ‘dit leidt niet tot hogere belastingen voor de gewone Vlaming, want het wordt gecompenseerd door lagere verkeersbelastingen.’ Mogen we daarbij even de cijfers laten spreken? Op dit ogenblik bedraagt de gemiddelde verkeersbelasting in Vlaanderen voor een kleine gezinswagen 300 euro. We weten niet welk bedrag Ben Weyts graag aan kilometerheffing zou willen invoeren, maar we weten wel dat momenteel vrachtwagens een bedrag tussen 7 en 20 cent gaan betalen. Als het gemiddelde bedrag van 13,5 eurocent daarvan zou worden toegepast op personenwagens, dan is de rekening snel gemaakt: als we ervan uitgaan dat de verkeersbelasting volledig zou worden afgeschaft, wat geen hond gelooft, dan kan de gemiddelde Vlaming voor dezelfde prijs nog welgeteld 2.300 km per jaar rijden. Dat is 192 km per maand, of 48 kilometer per week, of 7 kilometer per dag…

De harde realiteit is dat de gemiddelde Vlaming 15.000 km per jaar bolt.  Aan 13,5 eurocent per kilometer dokt een Vlaamse automobilist dan bij minister Ben Weyts 1.950 euro extra kilometerheffing per jaar. Ga er even voor zitten. En dan houden we nog geen rekening met de bijkomende kosten voor camera’s, meters, individuele telbakjes en verwerkingssystemen, die vlotjes in de honderden miljoenen zullen lopen, en natuurlijk door Jan Modaal zullen mogen opgehoest worden.

Ja, maar, zegt Ben Weyts, ‘de kilometerheffing zal vooral gelden op hoofdwegen en snelwegen’. Het woordje ‘vooral’ is toch belangrijk: bij het invoeren van de heffing voor vrachtwagens heeft Weyts al verklaard dat de heffing ook zal gelden op ‘sluipwegen’, om daar het verkeer te ontmoedigen. Iedereen die het roodgroene jargon van de zogenaamde ‘mobiliteitsexperten’ kent, weet dat zij zowat elke weg als ‘sluipweg’ beschouwen. De mobiliteit wordt dus inderdaad gestuurd. Wie een hoofdweg neemt, moet betalen. Wie de hoofdweg niet neemt, neemt zogezegd een ‘sluipweg’ en… moet ook betalen. Welk gedrag wordt dan door de overheid beloond? Niet rijden. Om zo te komen tot de roodgroene utopie, waarbij we ons nog enkel verplaatsen per tram, te voet en per bakfiets. Bij dat alles zouden we nog vergeten dat elke Vlaming al elke dag een kilometerheffing betaalt, en wel via de belastingen op brandstof, die ook in de zakken van Vadertje Staat vloeien (en nooit geleid hebben tot een daling van de verkeersbelasting, uiteraard.)

Mobiliteitsexperten’ bij het huisvuil

Kijk, dat de drie traditionele families dit land de afgelopen halve eeuw zozeer in het bankroet hebben gestort dat een inspanning van iedereen noodzakelijk is, daar is vooral de jongere generatie in Vlaanderen het volkomen mee eens. Maar enerzijds de miljardenstroom naar Wallonië of de bevolkingsexplosie door slecht immigratiebeleid ontzien, en anderzijds elke dag een nieuw ideetje voor een nieuwe belasting tegen de gewone Vlaming lanceren, dat is een fout die Vlaams-nationalisten door tegenstanders, media en vakbonden grondig onder de neus zal gewreven worden.

Misschien kan Ben Weyts zich eens bezinnen over gedurfde maatregelen rond mobiliteit? Grote kuis bij de NMBS, en liefst een splitsing. Grote kuis bij De Lijn. Een halt aan de bevolkingsexplosie in Vlaanderen. Het verbreden van de snelwegen. Het wegwerken van verkeerslichten en kruisingen op gewestwegen. Het deftig organiseren van wegenwerken, zodat de start van werken in een zonnig weekeinde niet meer hoeft te leiden tot het afkondigen van het medisch rampenplan, zoals onlangs daadwerkelijk gebeurde. Een verbod op het gebruiken van pakweg de Kennedytunnel voor loop- en andere evenementen die perfect elders kunnen doorgaan. Een ruimtelijke ordening die naam waardig, waardoor niet elke gewestweg vroeg of laat verandert in een winkelboulevard of een woonstraat.

Er zijn voor een Vlaams-nationale minister van Mobiliteit dus genoeg pistes om te onderzoeken, andere dan nieuwe belastingen. Misschien is het daarom ook nodig eerst wat roodgroene ‘mobiliteitsexperten’ bij het grof huisvuil te zetten en wat frisse ideeën toe te laten.

HdG