Fictie en realiteit

De jongste maanden zijn er heel wat Franstalige geschriften verschenen over de teloorgang van het Avondland. Zo slaagde de Nederlandse publicist Thierry Baudet erin zijn doctoraatsverhandeling, waarin gewezen wordt op het belang van natiestaten en grenzen, ook uit te geven in Frankrijk. Daarnaast was Eric Zemmour als cultuurpessimist, polemist en gaullist niet weg te branden uit de actualiteit met zijn ‘Le suicide français’. Ook de schrijver-dichter Michel Houellebecq zocht de voorpagina’s op met zijn omstreden roman ‘Soumission’. In dat fictieve werk schetst Houellebecq een sombere toekomst voor Frankrijk, onder druk van de toenemende islamisering. Door het Franse overgewicht zouden we in onze haast bijna vergeten dat ook het Verenigd Koninkrijk, sedert enkele maanden, een eigen soort van ‘Soumission’ kent. De conservatieve denker Roger Scruton kwam namelijk met een nieuw boek voor de dag.

Duivel-doet-al

Roger Scruton, de zeventig voorbij, is van vele markten thuis. In 1972 behaalde hij een doctoraat in filosofie, aan de Universiteit van Cambridge. Zijn academische loopbaan bracht hij door zowel in het Verenigd Koninkrijk als in Noord-Amerika. Hij was het die de term ‘oikofobie’, wat staat voor de afkeer voor het eigene, lanceerde. Zijn doctoraatsstudent Thierry Baudet, die zich ook buigt over het weg-met-onssfeertje, deed vervolgens de term ingang vinden in Nederland. Scruton, die beschouwd wordt als één van de bekendste conservatieve denkers uit Groot-Brittannië, schreef al meer dan dertig boeken over cultuur, politiek en esthetica. Wat velen wel eens over het hoofd zien, is dat Roger Scruton ook auteur is van fictieboeken. Ondertussen zeven stuks in totaal. Half maart dit jaar verscheen ‘The Disappeared’ (uitgegeven bij Bloomsbury, 292 pagina’s).

De gelijkenis met Michel Houellebecq is treffend: beiden kozen er in hun jongste werk voor het thema van de maatschappelijke teloorgang neer te schrijven in romanvorm. Een fictieverhaal met een duidelijke politieke boodschap dus. Scruton wordt in de linkse media steevast neergezet als een racist en islamofoob. Dat zal er met deze nieuwbakken roman niet bepaald op beteren. Op verschillende momenten doet het verhaal namelijk denken aan de tragische gebeurtenissen die plaatsvonden in het stadje Rotherham. We schreven maanden geleden al dat moslimbendes daar jarenlang minderjarigen, uitsluitend blanke meisjes, gruwelijk mishandelden en misbruikten. Het wegkijken voor multiculturele misstanden, de botsing van verschillende culturen… het komt allemaal aan bod in ‘The Disappeared’.

Nuance en harde waarheid

Scruton heeft zich in dit boek ingehouden, zoveel is duidelijk. Het werk had nog veel meer polemisch kunnen zijn, dan thans het geval. Zoals te verwachten valt, schets de conservatieve denker in zijn boek een pessimistisch beeld over de hedendaagse multiculturele samenleving. Al is het verhaal, bij momenten, toch genuanceerd. De personages die hun opwachting maken – moslims en niet-moslims – zijn niet zomaar voor het volle pond goed of slecht. Verwijten zijn er niet enkel voor de migranten in het boek. Eens te meer wijst Scruton de autochtone bevolking op haar verantwoordelijkheden. Halt dus aan het cultuurrelativisme, het wegkijken van misbruik van vrouwen en minderjarigen, om toch maar de ‘goede multiculturele vrede te bewaren’.

Ondanks dat de gebeurtenissen rondom kindermisbruik in Rotherham nog niet zolang geleden aan het licht kwamen, speelde de auteur toch al geruime tijd met het algemene idee om een boek te schrijven rondom politieke correctheid en de zogenaamde geneugten van het multiculturalisme. “Het probleem rond de integratie van moslimgemeenschappen in onze Britse steden moet besproken”, aldus Scruton tijdens een interview met het prominente Britse weekblad ‘The Spectator’. “De waarheid is hard. Er is een hevige censuur aan de gang, voor wat betreft alle zaken die samenhangen met integratie, en meer specifiek de integratie van moslims.”

Zelfcensuur

“Al dertig jaar lang hoor ik bijvoorbeeld geluiden vanuit de wereld van het onderwijs. Steeds meer leerkrachten passen zelfcensuur toe.” Door erover te schrijven, hoopt de traditionalistische auteur dat mensen gaan inzien dat zelfcensuur – zoals toegepast bij de politie in de verkrachtingszaak te Rotherham – niet enkel contraproductief werkt, maar bovenal het multiculturele probleem nog doet verergeren. “Zelfcensuur weerhoudt ons om problemen aan te pakken. Het weerhoudt bovenal ook de immigrantengemeenschappen om zelf hun problemen aan te pakken.” Scruton blijft desalniettemin zijn pessimistische zelve. De filosoof erkent dat de affaire rond kindermisbruik onderwerpen bespreekbaarder heeft gemaakt. “De zaken beginnen te veranderen, maar zoals altijd veranderen ze pas op het moment dat de strijd al helemaal verloren is.” Al kan de lezer zich dan gelijk de vraag stellen, waarom Scruton dan toch nog een boek schrijft over een niet te winnen oorlog? Zoals wel vaker met sombere cultuurbeschouwers werkt Roger Scruton volgens het adagium: “Al is de zaak verloren, mij behaagt ze.” Nog een overeenkomst met Houellebecq zowaar.

LvS