Dat N-VA-ministers zich met van alles en nog wat moeten bezighouden, is logisch. Johan van Overtveldt is al weken bezig met Griekenland en Europa te redden, Theo Francken organiseert speciale reizen voor Syrische crhistenen, en Ben Weyts opent de ene jeugdherberg na de andere. Dat Lisbeth Homans ineens moet communiceren over genderneutrale toiletten, het zal er wel bijhoren zeker.

Maar in de aanloop van de 11-juliviering deed het menig Vlaams-nationalist de wenkbrauwen fronsen en de vraag stellen: “Is de N-VA dààr mee bezig”.  En dan hebben we het nog niet over de financiële gevolgen van zo’n maatregel, want in tijden van broeksriempolitiek komt het voor de doorsnee man/vrouw toch wel eigenaardig over dat er ineens wél belastingsgeld kan gevonden worden voor al die verbouwingswerken ten voordele  van een wel zeer kleine doelgroep.  Als de N-VA hoopt dat de man/vrouw in de straat dat allemaal kan volgen, dan vergist de partij zich. Het was niet alleen een dankbaar onderwerp op de sociale media, het was ook een gespreksonderwerp op de talrijke 11-julibijeenkomsten.

Maar goed, het zit er weer op.  Op 11 julibijeenkomsten in honderden Vlaamse gemeenten werd gefeest en gevierd. Veel gemeentebesturen, cultuurraden en elfjuliwerkgroepen gingen op zoek naar een combinatie van een beetje goede boodschap en veel plezier. Sommige kiezen alleen voor dat laatste. Laat ons daar niet over zeuren. Vlaanderen mag best eens formidabel feesten. Een snuifje cultuur, een hap gemeenschapsgevoel en identiteit, en hier en daar een politieke boodschap, zo hoort het.

Over de culturele impact van het elfjulifeest kunnen we kort zijn. Tientallen Vlaamse groepen krijgen de kans om begin juli hun beste beentje voor te zetten, en dat is goed. Artiesten van alle slag kleuren deze feestperiode. En in de muziek bestaan er geen racisten. Of het nu gaat over schlagerzangers, volkszangers, pop- of rockbands, het maakt al bij al weinig uit. Vlaanderen zingt, en wel met vele veuskes… God moet zijn getal hebben.

Sommige vieringen ogen oubollig, gekleurd met een net iets te bombastische symboliek en een overdosis aan romantiek die niet meer van deze tijd is. Organisatoren die blijven steken in te veel retoriek, te veel ernst, en een gebrek aan kwaliteit zullen moeten bijsturen, willen ze overleven.

Politiek

Van een ander kaliber zijn de officiële vieringen of de politieke boodschappen en interviews, waarin politici en commentatoren verduidelijken waar het voor hen nog over gaat. Ook hier past geen somberheid. Laat het maar eens waaien. En waaien deed het.

We delen ten dele in de vreugde van Peter de Roover (N-VA) in Gazet van Antwerpen: “Het Nederlands is nu de officiële voertaal in Vlaanderen en ook politiek staan we op de kaart. De pioniers van de Vlaamse Beweging zouden verbaasd zijn als ze konden zien wat we hebben bereikt”.

We delen ook zijn analyse over wat nu de volgende stap zou moeten zijn “Er is in dit land nog steeds één overheid te veel. De federale en Vlaamse niveaus zijn concurrenten… Vlaanderen is met 60 procent van de bevolking te groot voor België, en België is te klein voor Vlaanderen”. Daaraan moet verder worden gewerkt. Helaas, daar hapert het N-VA-verhaal.

“Vlaanderen heeft weinig te vieren”, schreven we hier vorige week boven het hoofdartikel. Of dat zo is, vroeg De Standaard aan politicoloog Bart Maddens in een dubbelinterview met De Roover. Beiden vinden België nog een “institutionele vuilnisbelt”. Hopeloos complex. Maar daar houdt de gelijkenis op.

De Roover herhaalt dat zijn partij met 33 op 150 zetels niet incontournable is en tot 2019 een loyale partner blijft in de federale regering. De argumentatie is soms moeilijk om volgen: “Als we Vlaanderen niet krijgen, dan nemen we België”, klinkt het optimistisch. Tegelijk gaf hij toe dat de kans op mislukken echt niet klein is.

Maddens gelooft geenszins dat de Grote Verandering er in 2019 zou komen. In het regeerakkoord van 2014 werden de poorten naar een nodige grondswetswijziging in 2019 (artikel 195, de sleutel om andere grondwetsartikelen te kunnen doorvoeren) netjes gesloten gehouden.

2019

“2019 wordt misschien anders, als de kiezer dat wil, en we hebben de PS en haar links beleid toch maar netjes uitgeschakeld”, verdedigde De Roover zich.

De mensen hebben hun buik vol van communautaire discussies, pookte De Standaard. Een risico dat De Roover niet ontkende: “Als op een bepaald ogenblik duidelijk wordt dat die Belgische structuur wél werkt, dan is er nog iets veel ergers aan de hand. Dan blijkt onze analyse niet te kloppen.” Dan heeft de partij gegokt, maar verloren.

Maddens begrijpt niet waarom de N-VA zich nu communautair gedeisd houdt. “In heel de geschiedenis van de Vlaamse beweging is er nooit een organisatie geweest die zo veel macht had als de N-VA om de kiezer te overtuigen van de noodzaak aan confederalisme. Maar jullie doen er niks mee… Een partij mag te allen tijde haar programma verdedigen. De N-VA zit nu netjes in een regering, in “een soort comfortzone”, aldus Maddens. “De verleiding zal groot zijn om na 2019 in die comfortzone te blijven.”

Niets

Hoe dan ook, het wordt op 21 juli een rare nationale feestdag. Jambon, Vandeput, Bracke “en misschien, als je goed kijkt ook nog ergens de koning” die mee de troepen schouwt…. “Voor de flaminganten zal dat schrikken zijn, maar voor de belgicisten nog veel meer”, repliceert De Roover. Tja, het ultieme genot van de Grote Verandering komt met dit verplichte, tricolore nummertje beslist geen milllimeter dichterbij…

Maddens betreurt dat Geert Bourgeois het Vlaamse niveau niet gebruikt als een instrument voor natievorming, zoals een Luc Van den Brande of een Gaston Geens dat deden. Allebei CVP’ers… De partij had n.a.v. 11 juli met een groots programma naar buiten zou komen, maar er gebeurt niets.”

Eén ding is duidelijk: het debat over de strategie is volop losgebarsten. Dat geldt trouwens niet alleen voor het communautaire, maar ook over de houding van de Vlaams-nationalisten tegenover de migranten.

Allochtonen

“Allochtonen, jullie zijn welkom”, zei De Roover in Gazet van Antwerpen. Lex Molenaar vond dat een opmerkelijke oproep van een voormalig boegbeeld van de Vlaamse Volksbeweging. “Waarom zou een Afrikaan geen Vlaams-nationalist kunnen zijn? 11 juli is het feest voor iedereen die in Vlaanderen mee de politieke ruimte wil vormgeven”, aldus De Roover. “Zoals de arbeiders, de vrouwen mede-eigenaars werden van die democratie moeten ook allochtonen dat kunnen… De leeuw heeft niets te maken met uitsluiting van bepaalde groepen in de bevolking. We moeten proberen om die reflex om te keren.”

Niet geheel toevallig allicht had ook minister Jan Jambon (N-VA) het zaterdag over migranten en islam. “Het leeuwendeel van die mensen wil zich conformeren aan onze waarden en onze rechtsstaat. Wat voor zin heeft het om daar vijanden van te maken”, zei hij in De Standaard.

Zo nieuw is dat standpunt niet. Nieuw is alleen dat het nu duidelijk wordt gecommuniceerd. Ook in een nieuwe campagne van de Vlaamse Volksbeweging trouwens. “We merken na de gebeurtenissen van de voorbije jaren dat er nu meer dan ooit een sterke Vlaamse maatschappij nodig is en sluiten niemand hiervan uit”, stelt de VVB. De campagne wordt ondersteund met een foto van drie jongeren, waaronder ook een zwarte jongeman.

Duidelijker kan een signaal niet zijn. Als nu ook binnen Vlaams Belang op dat vlak een bladzijde wordt omgedraaid, kan die partij zich herpakken. De “fundi’s“ zullen ongetwijfeld weerstand bieden, maar wil ze zelf politiek opnieuw relevant worden, dan moet de huidige jongere generatie binnen de partij die weg kiezen.

Kiest de partij om zich terug in de Vlaamse democratie te nestelen, dan kan ze een rol van betekenis spelen.  Rationele kritiek op hypermigratie, op verengelsing, op de kwalijke kanten van de EU, op de monarchie, op het Belgisch bestel, op het islamradicalisme, op het politiek correct denken over maatschappelijke thema’s hoeft men daarom niet aan de kant te schuiven. Vlaanderen mag best een partij hebben die kiest voor radicaal rechtse denkpatronen, net zoals in Nederland, Frankrijk en elders in Europa. Ook dat zou goed zijn voor het debat.

‘t Pallieterke