Schotse kracht

Hoe zou het met de Schotten zijn? Of beter gezegd: hoe zou het met de Schotse nationalisten zijn? Op zeven mei boekte Nicola Sturgeon een eclatante verkiezingsoverwinning. De SNP werd in quasi heel Schotland de grootste partij. Het aantal behaalde zetels groeide enorm, van zes naar zesenvijftig. Verkiezingen winnend afsluiten, is één ding, zetels omzetten in politieke macht, is een andere zaak. Hoe zwaar wegen de Schotten nu eigenlijk in de Britse politiek?

Een brede partij?

Nu de Schotse nationalisten – numeriek althans – een stevige voet aan de grond hebben in Westminster, wil aanvoerster Sturgeon haar partij bekender maken bij het brede publiek. Heel wat lobbyisten weten niet wat ze precies met de SNP-delegatie aan moeten vangen. Omgekeerd, kan de SNP ook wel een netwerk uit het maatschappelijk middenveld gebruiken. De partijleden en medewerkers kennen het Noorden als hun broekzak, maar ze lopen letterlijk en figuurlijk verdwaald rond in London.

De partijvoorzitster van SNP heeft dan ook beslist een brede postelectorale campagne op poten te zetten. Zo moet de partij de banden aanhalen met het bedrijfsleven, de ngo’s en de culturele sector. Ook moeten burgers in Engeland en Ierland vertrouwd raken met de partij, die ze vaak van haar noch pluimen kennen. Angus Robertson, de fractieleider van de Scottish National Party in Westminster, vat de situatie als volgt samen: “We waren al succesvol verbonden met de brede maatschappelijke lagen in Schotland en hebben goede banden met bedrijven, kunstenaars en dies meer. We zitten nu in een positie waarin we dit netwerk moeten zien uit te breiden tot heel het Verenigd Koninkrijk.”

Dat SNP met de ngo’s en de culturele sector zoete broodjes wil bakken, lijkt logisch. De partij voert economisch namelijk een linkse koers. De vraag is of het bedrijfsleven wel behoefte heeft om banden aan te knopen met de regionalistische partij. Het economische programma dat SNP voorstaat, gelijkt als twee druppels water op dat van het sociaaldemocratische Labour.

Een Engelse partij?

Het mag duidelijk zijn dat Sturgeon haar partij wil positioneren als een brede partij, die zich niet enkel toelegt op het nationalistische vraagstuk. Het hebben van een herkenbaar economisch en sociaal profiel is alvast een eerste stap. Maar, de partijvoorzitster wil veel verder gaan. Zo valt het op dat de SNP zich thans begint te mengen in puur Engelse aangelegenheden. Momenteel is een beladen debat aan de gang, over het verbieden van de vossenjacht in Engeland. De Tory Party wil die jacht behouden. Zij maakt immers deel uit van de typische culturele gebruiken, klinkt het.

Prime Minister David Cameron reageerde furieus toen duidelijk werd dat ook de SNP in dat specifieke debat haar zeg wil doen. “De houding van de Schotse nationalisten is bijzonder opportunistisch”, aldus Cameron. “De SNP stemde voorheen nooit over politieke dossiers die enkel van toepassing zijn op Ierland, Wales of Engeland. Daar komt dus verandering in. Nicola Sturgeon zal duidelijk moeten maken waarom zij haar principes plots bijstuurt.”

Er zijn meerdere redenen die de bijsturing van die houding verklaren. Ten eerste liggen de andere oppositiepartijen in de touwen. Labour en LibDems verloren de jongste verkiezingen en moeten op zoek naar een tweede adem, en nieuwe boegbeelden. De SNP is de enige oppositiepartij die met een berg aan zelfvertrouwen kan spreken in The House of Commons. Ten tweede past deze houding in de poging van SNP om in London niet te worden aanzien als louter een nationalistische partij.

Ten derde is de rancune van Sturgeon richting Cameron op korte tijd tamelijk groot geworden. De Schotse nationalisten vinden dat de eerste minister het signaal van het Schotse volk niet afdoende heeft opgepikt en te weinig het economische beleid wil bijsturen in een linksere richting. Sturgeon kent de macht van het getal, en weet dat zij het verschil kan maken in bepaalde dossiers waarin niet alle leden van de Conservative Party eensgezind zijn in hun stemgedrag.

Een nieuwe N-VA?

Het is opvallend hoezeer de SNP eenzelfde tactiek gebruikt als de N-VA. Volgend jaar vinden er verkiezingen voor het Schotse parlement plaats De kans is groot dat de SNP een absolute meerderheid van de zetels zal behalen. Nicola Sturgeon liet duidelijk verstaan dat er in de nabije toekomst geen nieuw referendum over onafhankelijkheid komt. “Het draait de komende jaren niet om onafhankelijkheid, wel om het beëindigen van het bezuinigingsbeleid”, stelde Sturgeon enkele maanden geleden al, tijdens een interview op de BBC.

Net als N-VA trekt SNP momenteel, zowel in Schotland als in het Londense Westminster, de sociaaleconomische kaart, over een breed spectrum. Dat zal volgend jaar ongetwijfeld winst opleveren. De Schotten zijn het soberheidsbeleid dat door Cameron en zijn regering gevoerd wordt, meer dan zat. SNP heeft echter hetzelfde probleem als N-VA: vroeg of laat zal er communautair klare wijn geschonken moeten worden. “Die kat kom weer”, of Sturgeon dat nu fijn vindt of niet.

LvS