Si la France m’était contée

Sarkozy in Tunesië

36 uren duurde het bezoek van ex-president Nicolas Sarkozy aan Tunesië. Maar dat bezoek is zeker niet onopgemerkt gebleven. Om verschillende redenen heeft de Franse pers uitgebreid aandacht besteed aan de reis van het voormalige staatshoofd. Terecht overigens, want het bezoek gaf aanleiding tot interessante politieke analyses.

Ten eerste was het alsof de echte Franse president de oversteek naar Noord-Afrika had gemaakt. Sarkozy werd bij zijn aankomst omringd door een grote groep veiligheidsmensen. Tijdens zijn bezoek aan het presidentieel paleis stonden tientallen journalisten hem op te wachten. Sarkozy profileerde zich in Tunis als de te kloppen man voor de presidentsverkiezingen van 2017. Het is nu al duidelijk dat de strijd tegen het terrorisme een campagnethema zal worden. In Tunesië verklaarde Sarkozy dat het terrorisme overal kan toeslaan en dat het volgens hem geen zin heeft bepaalde landen als vakantiebestemming te mijden omdat het geteisterd werd door moslimterreur. Sarkozy bedoelt natuurlijk Tunesië zelf, waar de toeristische sector zwaar te lijden heeft sinds de aanslag in het Bardo-museum op 18 maart en vooral de schietpartij in Sousse. Sindsdien is de toeristische sector in Tunesië gehalveerd. Voor de aanslagen mocht het Noord-Afrikaanse land jaarlijks 900.000 Franse toeristen verwelkomen. Dat aantal zal dit jaar zeker niet worden bereikt.

Sarkozy profileerde zich in Tunis als verdediger van de gematigde islam. Ook dat kan in eigen land, met een grote moslimgemeenschap, stemmen opleveren. Het is geen toeval dat Rachida Dati aanwezig was in Tunis. De voormalige minister van Justitie onder Nicolas Sarkozy is het voorbeeld van een geslaagde integratie. De voorzitter van de rechtse ‘Républicains’ maakte van de gelegenheid gebruik om te benadrukken dat de “Arabische Lente” in Tunesië wel geslaagd was. Het is een land waar het moslimfundamentalisme het altijd zeer moeilijk heeft gehad om vaste voet aan de grond te krijgen.

Khadaffi

Die situatie is echter gewijzigd. Tunesië deelt een grens van 500 kilometer met Libië, dat sinds het verdwijnen van Khadaffi in anarchie is vervallen. Radicale elementen maken meer en meer de oversteek naar Tunesië. Pientere journalisten stelden Sarkozy dan ook de vraag of hij zich niet mede verantwoordelijk voelt voor de chaos in het land. In 2011 nam het Frankrijk van Sarkozy immers het voortouw in een militaire actie die Khadaffi van de macht moest verdrijven. Sindsdien is Libië een ‘failed state’ en het doorgeefluik voor massale immigratie vanuit Afrika naar Europa.

Sarkozy had op de lastige vragen een vreemd antwoord klaar. De verantwoordelijkheid voor de chaos ligt volgens Sarkozy bij… zijn opvolger François Hollande. Redenering van Sarkoy: na het verdwijnen van Khadaffi heeft het Westen nagelaten in Libië voor de nodige stabiliteit te zorgen. Ook het feit dat er geen sprake is van de zogenaamde Mediterrane Unie zit Sarkozy hoog. Die Mediterrane Unie is een oude droom van de ex-president en houdt in dat Europa de economische banden met de Noord-Afrikaanse landen moet aanhalen. Sarkozy merkte fijntjes op dat 20 procent van het steunpakket voor Griekenland voldoende is om Tunesië er economisch weer bovenop te helpen.

Maar dat idee van een Mediterrane Unie is binnen de Europese Unie nooit populair geweest. Duitsland en de Noord-Europese landen zagen daarin een tactiek van Frankrijk om via een geopolitieke zet zijn soortelijk gewicht binnen de Europese Unie te vergroten.

Ben Ali

Wat opviel aan het bezoek in Tunis? Dat er met geen woord werd gerept over de houding van Frankrijk in 2011, toen de “Arabische Lente” in Tunesië begon met het afzetten van de toenmalige dictator Ben Ali. Michéle Alliot Marie, toenmalig Frans minister van Buitenlandse Zaken, sprak toen haar steun uit voor Ben Ali. Bovendien bleek dat ze naar Tunesië op vakantie ging in het privévliegtuig van een zakenman bevriend met Ben Ali. Na het vertrek van de dictator heeft Frankrijk veel diplomatie aan de dag moeten leggen om de plooien met Tunis opnieuw glad te strijken.

De reis naar Tunis was voor Sarkozy al bij al geen hindernissenparcours. Dat zal in de herfst anders worden, wanneer hij zich naar Algerije begeeft. De relaties tussen Frankrijk en Algerije zijn de voorbije jaren wel genormaliseerd, maar de schaduw van de onafhankelijkheidsoorlog meer dan vijftig jaar geleden hangt nog altijd over de Frans-Algerijnse verhoudingen. Een Franse politicus die in de voormalige Noord-Afrikaanse departementen op bezoek gaat, moet altijd over eieren lopen. Zeker een rechtse politicus. Zo zal Sarkozy ten allen prijze moeten vermijden dat hij met zijn uitspraken in Algerije de voormalige Franse inwoners van Algiers en Oran, de pieds-noirs, op één of andere manier kwetst. Dat risico bestaat indien Sarkozy in een toespraak eenzijdig zal wijzen op de Franse verantwoordelijkheid in de oorlog. In dat geval dreigt hij dit nog altijd belangrijke Franse electoraat in 2017 tegen zich te krijgen.

Salan


Tags assigned to this article:
2015-31FrankrijkSi la France m'était contée

Related Articles

De Geuzenberg (Brussel)

De kwelduivel van Vanhengel Beste maatjes zijn Vanhengel en de N-VA duidelijk niet. Wat reeds voor de stembusslag voorspeld werd,

Waarom ik een klimaatscepticus ben (deel 1)

“2016 was het warmste jaar ooit!”, titelden onze media in koor. Zij baseerden zich voor dit onrustwekkende bericht op rapporten

De doden van Nice

De Britse auteur Somerset Maugham zei van zichzelf dat hij verslaafd was aan lezen en dat daar niets glorieuzer aan