Ontevreden Waalse boeren

Het ongenoegen over de lage prijzen van hun producten is bij de Waalse boeren groter dan bij hun Vlaamse collega’s. De reden? Een zekere verbondenheid met de ontevreden Franse agrarische sector. Maar ook: in Wallonië is er geen almachtige Boerenbond die de achterban in de pas doet lopen.

Als het regent in Parijs druppelt het in Brussel. Of toch in Wallonië. Eerst voerden de Franse boeren dagenlang actie en bezetten ze verschillende kruispunten en autosnelwegen. Ze vinden dat de prijzen voor hun producten te laag zijn. Aanvankelijk leek er in Wallonië weinig aan de hand. Op de landbouwbeurs in Luxemburgse Libramont suste federaal minister van Landbouw Willy Borsus (MR) de gemoederen. Hij stelde dat de landbouwers een faire prijs moeten krijgen voor hun producten en dat hij er alles aan zal doen om daarvoor te zorgen. Trouwens, in Libramont was van een crisis in de landbouw weinig te merken. De beurs mocht 213.000 bezoekers verwelkomen. Geen record, maar in de 81-jarige geschiedenis van het landbouwevent wel de derde beste opkomst.

Maar na Libramont volgde blijkbaar de kater. Ook in Wallonië begonnen de boeren te morren. Op donderdag 30 augustus werden acties gevoerd. De avond ervoor kwamen al een honderdtal tractoren bijeen in het Henegouwse Woelingen (Ollignies), een deelgemeente van Lessen, aan het logistiek centrum van supermarktketen Colruyt. Op een autosnelweg werden filterblokkades geplaatst. Later verhardden de acties. De boeren staken banden in brand op rotondes en plaatsten een filterblokkade op de autosnelweg A8. Ook werd de toegang tot Aldi-winkels afgesloten. In Vlaanderen waren de acties veel minder ‘hard’. Ze bleven beperkt tot het bezetten van op- en afritten.

Waarom dit verschil tussen Noord en Zuid? Voelen de Waalse boeren zich meer verbonden met hun Franse collega’s? Dat is zeker het geval, maar er zijn nog oorzaken. Om te beginnen zijn de Waalse boeren vlugger dan hun Vlaamse collega’s overgestapt naar bio-landbouw. Uit recente cijfers blijkt de sterke groei van de biologische landbouw, meer in Wallonië dan in Vlaanderen. In 2013 telde België 1.514 biologische landbouwbedrijven, waarvan 1.195 in Wallonië. In het zuiden van ons land stijgt sinds 2008 het aantal biobedrijven met 12 procent per jaar. In Vlaanderen is dat 8 procent. Meer Waalse biobedrijven dus, en die vinden ze dat ze een betere prijs moeten krijgen voor hun producten dan de klassieke landbouwers. Wat in de praktijk niet gebeurt.

Maar de belangrijkste oorzaak van de woede der Waalse boeren is de manier waarop de landbouwers in Wallonië hun belangen verdedigen. Wallonië telt één grote landbouworganisatie: Fédération Wallonne de l’Agriculture (FWA). Dat is de samenvoeging van Unions professionnelles agricoles (UPA), l’Alliance agricole belge (AAB, gelieerd aan de Boerenbond) en l’Union pour la défense des exploitations familiales (UDEF).

Hier valt meteen het grote verschil met Vlaanderen op. In Vlaanderen is het boerenprotest beperkter omdat ze enkel gesteund wordt door een kleine bond, namelijk het Algemeen Boerensyndicaat (ABS). De in Vlaanderen almachtige Boerenbond doet niet mee. In Vlaanderen worden dan ook geen vragen gesteld bij het feit dat de Boerenbond een winstgevende organisatie is, terwijl de landbouwers zelf bloeden.

In Wallonië worden de landbouwers niet in de pas gehouden door een organisatie als de Boerenbond. De Boerenbond is in Wallonië een kleine speler. Tegenover de Boerenbond bestaat er bij de Waalse boeren trouwens een groot wantrouwen. Het is tenslotte een Vlaamse organisatie. Dat wantrouwen gaat terug tot ver in het verleden. In de jaren dertig tot vijftig van vorige eeuw zagen de Waalse boeren met lede ogen aan hoe leegstaande boerderijen werden ingenomen door Vlaamse landbouwers, en dat met financiële steun van de Boerenbond. Er ontstonden zelfs Vlaamse taaleilanden. De Waalse Beweging ageerde tegen die Vlaamse ‘kolonisatie’. Sindsdien staan de Waalse boeren zeer wantrouwig tegenover grote landbouworganisaties en kiezen ze bij protest steevast voor spontane acties, los van de corporatistische belangengroepen.

Picard