Vlaamse animatie

Cafard

Een “specialleke” in de Vlaamse film. “Cafard” is niet alleen een lange animatiefilm, het is ook nog eens een epische film zoals je er in ons kleine filmland zelden één ziet.

Met “Cafard” vertelt regisseur Jan Bultheel het wedervaren van een Oostendse worstelkampioen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Wanneer hij verneemt dat zijn dochter werd verkracht door Duitse soldaten wil hij wraak en hij laat zich inschrijven bij een speciale tankeenheid van het Belgische leger. Op die manier komt hij in Frankrijk, Rusland, China en zelfs de Verenigde Staten terecht. Het is een geografische reis, maar voor de worstelaar is het eveneens een innerlijke trip die zijn wereldbeeld onderuithaalt. Om tot het besluit te komen dat “mensen niet deugen”.

Dat verhaal is op zich al de moeite waard, maar het meest opvallende aan “Cafard” is de teken- en animatiestijl. Bultheel gebruikte als techniek de “motion capture” om zijn film te verwezenlijken. Daarbij worden acteurs in een studio gefilmd tegen een groene achtergrond, die later per computer wordt ingevuld, terwijl ook de vertolkers door de mangel worden gehaald en een metamorfose ondergaan om tevoorschijn te komen als geanimeerde figuren.

In films als “The Polar Express”, Steven Spielbergs “Kuifje”-film en “The Lord of the Rings” werd die techniek al toegepast, maar de perfectie van die films moet je in “Cafard” niet gaan zoeken.

Om reden van een beperkt budget of door een bewuste artistieke keuze (of misschien beide), oogt het resultaat niet zo vloeiend. Integendeel, je ontkomt niet aan de indruk dat het geheel wat “onaf” overkomt. Ook het uitgebleekte kleurenpalet wijkt af van wat je normaal van een animatiefilm verwacht. En toch werkt het. Het zit ‘m in de combinatie van een ongewoon verhaal met een ongewone teken- en animatiestijl. En ja, wie weet ook in de authenticiteit van het sappige Oostends dat je te horen krijgt.

K.T.


Afstandelijk

Schneider vs Bax

De Nederlandse schrijver, schilder, toneelregisseur, acteur en muzikant Alex van Warmerdam maakt ook films. Eigenzinnige films, die haast met niets te vergelijken zijn met wat in onze Lage Landen gemaakt wordt. Helaas, het zijn films waar ik, eerlijk gezegd, niet zo’n boodschap aan heb.

De bijzonderste reden is dat Van Warmerdam een voorkeur heeft voor minimalisme. Hij gomt als het ware alles wat niet met de essentie te maken heeft weg, maar daardoor zuigt hij een stuk leven, emotie en drama uit hetgeen je ziet. Van Warmerdam vindt dat niet erg. Volgens hem moet het drama onderhuids zitten, aan een psychologische uitleg heeft hij dan ook een broertje dood. De raadselachtig blijvende personages, de gestileerde inbeeldzetting en de scherpe droog-humoristische dialogen geven als resultaat een haast absurde kijk op menselijke gedragingen. Maar de afstandelijkheid waarmee dat alles geserveerd wordt, maakt dat je nauwelijks betrokken raakt bij zowel de gebeurtenissen als de personages.

Dat vindt je allemaal terug in “Schneider vs Bax”. Schneider (Tom Dewispelaere) is een huurmoordenaar die dringend de schrijver Bax (Alex van Warmerdam zelf) moet neerleggen. Een makkie, want die Bax heeft zich teruggetrokken in zijn verblijfje aan een meer. Zoals je kan verwachten, komen allerhande verwikkelingen de opdracht dwarsbomen. Een thriller dus, denk je, maar van Van Warmerdam mag dit natuurlijk niet zomaar een thriller zijn. Wat precies dan wel, kom je niet te weten. Des te meer omdat de regisseur-scenarist uiteindelijk een beetje verloren loopt in zijn eigen constructies.

K.T.


Laat de bergen met rust

Everest

Uitdagingen aangaan, dat zit in de menselijke natuur, zegt men, maar toch heb ik een grondige hekel aan die “onnozelaars” die per se halsbrekende toeren willen uithalen en daar in de media ook nog aandacht voor krijgen. Of je hebt van die gasten die zo nodig in grotten moeten afdalen of bergen beklimmen en als er dan iets misloopt, moet een reddingsteam opgetrommeld worden en wordt de halve wereld angstvallig op de hoogte gehouden van de afloop. Ik krijg het ervan.

Dus trok ik met lood in de schoenen naar “Everest”, een bergbeklimmersdrama. Waarom dan toch? Omdat op de generiek grote namen staan (Jake Gyllenhaal, Josh Brolin, Emily Watson, Keira Knightley), er toch nogal wat tamtam over de film werd gemaakt en met de vage hoop op een verrassende invalshoek.

Vergeet het! Deze speelfilmreconstructie van een noodlottige Everesttocht in 1996 heeft weer alle “heroïsche” elementen van een traditionele bergbeklimmerssaga. Het enige wat blijft nazinderen, zijn de adembenemende landschappen. Als die onversaagde “helden” het daarvoor doen, mij niet gelaten, maar val alsjeblief niemand lastig wanneer het fout gaat.

K.T.