2015-39_01_Hoofdartikel (Medium)Na de zomerslaap ontwaakt straks weer het kwebbelkoor van de “binnenlandse” politiek. Elke partij doet dat met de stem die ze bij de verkiezingen van 2014 van de kiezer heeft gekregen. In oktober 2018 springen politici met meer dan lokale ambitie op hun wipplank naar de federale en regionale verkiezingen van 2019. De weg is nog lang, maar ze weten nu al dat hun partijkar maar beter niet meer van de weg af geraakt. Structurele schade, zo leert een analyse van de jongste twintig jaar, valt moeilijk te herstellen. Daarom zijn peilingen – we zitten er middenin – best interessant.

“De N-VA blijft achteruitgaan, Vlaams Belang wint”, kopt La Libre Belgique boven informatie over haar jongste peiling. De politieke barometer van La Libre en de RTBf werd afgenomen tussen woensdag 9 en maandag 14 september, in volle asielcrisis. Wat zijn de resultaten en de conclusies?

Rechts

De grootste verschuiving is de winst van Vlaams Belang. De partij zou vandaag met 9,7 procent 3,9 procent hoger scoren dan bij de verkiezingen van mei 2014. De N-VA daarentegen zou aantikken met 27,5 procent, bijna 5 procent minder stemmen dan vorig jaar. La Libre spreekt meteen over “de trieste terugkeer van extreemrechts in Vlaanderen” en over “communicerende vaten” tussen de flaminganten en de radicalen, want een derde van de VB-kiezers zou in 2014 nog N-VA hebben gestemd. Dat is kort door de bocht.

Het resultaat van Vlaams Belang is “maar” 1,8 procent beter dan in een vorige peiling van La Libre in mei 2015. In omgekeerde richting verliest de N-VA sinds mei “maar” 0,6 procent. De asielcrisis was in mei nog niet wat ze in deze nazomer is geworden. Een deel van de radicaal-flamingante N-VA-gezinden was allicht toen al vertrokken omwille van de regeringsdeelname van hun partij en de communautaire stilstand.

Hoe doen de andere meerderheidspartijen het? CD&V zakte in bijna anderhalf jaar tijd, tussen de verkiezingen 2014 en de septemberpeiling 2015, van 18,6 naar 16 procent. Dat ligt in de buurt van de bodemscores in 2011-2012. Ook de liberalen moeten wat inleveren, van 15,5 naar 14,4 procent.

De Vlaamse regeringspartijen zullen met hun gezamenlijke score van 57,9 procent niet panikeren, maar ze zullen met tien procent minder dan bij de verkiezingen van 2014 toch even de “mechaniek” van hun motoren nakijken.

Oppositie

En de oppositie dan? De sp.a klimt van 14 naar 16,2 procent. Je moet al teruggaan naar december 2011 en februari 2012 om nog peilingen te vinden waarin de socialisten meer kiezers aantrokken dan de christendemocraten en naar 2003 voor een verkiezing waarin de socialisten (met Stevaert) de CD&V’ers overtroefden. Groen blijft met 10,1 procent anderhalf procent boven het cijfer van 2014. De PVDA geraakt met 3,8 procent weer niet boven de kiesdrempel. De linkse oppositie (sp.a, Groen, PVDA) kan met 30 procent van de stemmen veel kabaal maken, maar is politiek kansloos.

Franstaligen

De situatie in Franstalig België blijft in dit gespleten land wat ze was: helemaal anders. De MR, de enige Waalse federale regeringspartij, scoort met 24,2 procent in de septemberpeiling 2015 maar weinig lager dan in de verkiezingen van 2014 (25,8 procent). Schade kun je dat niet noemen, maar Charles Michel speelt op het thuisfront wel met vuur. Maar van een afstraffing is echter geenszins sprake.

De PS blijft als grootste partij steken op 29,7 procent, slechter dan de al zwakke score van 2014 (32 procent). Voor cdH (13,5 procent) verandert er weinig.

In Wallonië wint alleen radicaal links. Ecolo (9,2 procent) doet het één procent beter dan vorig jaar. De Parti des Travailleurs Belges (PTB) doet het met 9,7 procent potentiële kiezers zelfs bijna dubbel zo goed als in 2014. Veel beter dus dan de kameraden van de PVDA in Vlaanderen.

En Brussel dan? Van deze ooit Vlaamse stad onthouden we vooral dat alle Vlaamse partijen 12,6 procent van de stemmen halen. Sommigen zullen dat veel vinden. Er was eens

Media

Wat maakten de kranten daar in hun titels van? Op de VRT-website lezen we boven een foto van Filip Dewinter: “Vlaams Belang groeit”. Met de kop “N-VA verliest pluimen aan Vlaams Belang” pikt De Tijd de analyse op van La Libre (zie hoger) dat N-VA en VB “communicerende vaten” zijn. Volgens Het Nieuwsblad spint “de extreemrechtse partij garen bij de vluchtelingencrisis”.

Voor Het Laatste Nieuws bleef de impact van de asielopstoot op de score van het VB dan weer opvallend beperkt.

Dat laatste klopt, als we de al bij al kleine verschuiving tegenover mei zien. Of als we vergelijken met het buitenland. Als er in Nederland nu verkiezingen zouden zijn, zou de partij van Geert Wilders 29 zetels behalen (meer dan een verdubbeling van het huidige aantal, 14) en zou de PVV daarmee met kop en schouders boven de rest uitsteken, leert ons de recentste peiling van Maurice de Hond. De liberale VVD zou worden gehalveerd, en de socialistische PvdA zou krimpen van 38 naar 9 zetels.

Ook de scores van Marine le Pen (FN) zijn van een andere orde. Volgens twee peilingen in Nord-Pas-de-Calais-Picardie wint ze er in december met voorsprong de regionale verkiezingen. In nog wel meer landen scoort radicaal-rechts goed. Dat gelijkgezinde partijen in de buurlanden veel beter scoren is duidelijk. Vlaams Belang kruipt weg uit de degradatiezone. Als Tom van Grieken en co de peiling (en binnenkort volgt er nog één) rustig analyseren, kunnen ze tevreden zijn. Een reden om euforisch te reageren over een al bij al nog beperkte trilling in het politieke landschap is er nog niet meteen.

De N-VA leverde wat in, maar dan vooral in mei. De essentie van de macht van De Wever zit in de grote voorsprong van zijn partij op de rest. Die komt niet in het gedrang, maar een verlies van 15 procent van de achterban van de N-VA (peiling 2015 versus verkiezingen 2014) is niet niks.

Anderzijds blijft De Wever ook in moeilijke dossiers zijn concurrenten op een hoopje spelen. Ook in het migratie- en asieldebat.

Het blijft wachten op de peiling van VRT/De Standaard om te zien welke analyses overeind blijven. De start van het politieke jaar zal de huidige federale en Vlaamse meerderheid niet verontrusten. Een nog verder escalerend asiel- en migratieprobleem misschien wel. Als ook dat stabiliseert, beleeft de Wetstraat een stille winter.

‘t Pallieterke