Charles Michel. De biografie (1)

Eerste minister Charles Michel (MR) heeft een viscerale aversie van de socialisten. Een biografie van de Waals-Brabantse politicus toont haarfijn aan hoe de kloof tussen de liberaal en de Parti Socialiste in de loop van de jaren steeds groter is geworden. Anno 2015 is die onoverbrugbaar.

“Als ik in de plaats was van Charles, zou ik erop geklopt hebben.” In de net verschenen biografie van Charles Michel (Le jeune premier, Racine, 210 bladzijden), geschreven door Le Vif-journalist Olivier Mouton, geeft vader Louis Michel commentaar op één van de vele incidenten tijdens het prille premierschap van zijn zoon. Wanneer Charles Michel eind december 2014 gaat spreken voor de Waalse zakenclub Cercle de Wallonie wordt hij ‘aangevallen’ door een groep linkse vrouwelijke activisten, die hem met frieten en mayonaise bekogelen. Charles Michel kan ermee lachen. Zijn emotionele vader, de ex-Europees Commissaris Louis Michel, zegt dat hij met de actievoerders op de vuist zou zijn gegaan.

Het typeert het verschil tussen beide liberalen die fysiek nochtans zeer sterk op elkaar lijken. Louis Michel is zuiders. Charles is meer gereserveerd, zelfs een beetje ‘British’. Niet verwonderlijk, want Charles Michel, nog altijd geen 40 jaar oud, is door zijn moeder Martine Pierre opgevoed. Tot zijn vader, de hele dag op stap om de liberale PRL op te bouwen van een kleine partij tot een uitdager van de PS, hem op zijn 18de komt ‘plukken’ zoals in de biografie staat. Op die leeftijd wordt Charles al provincieraadslid, op zijn 23ste is hij Kamerlid en op zijn 25ste Waalse minister van Binnenlands Bestuur.

We schrijven eind 2000 en het is vanaf dan dat de spanningen tussen Charles Michel en de PS beginnen op te lopen. Michel jr. wil komaf maken met de almacht van de intercommunales in Wallonië, de speeltuin van de PS-mandatarissen. Ook wil de minister het mes zetten in de lokale overheidsbesturen, ook al rode bastions. Michel botst op veel weerstand bij zijn rode coalitiegenoten in Namen. Minister-president Jean-Claude van Cauwenberghe (PS) is woest. Enkel met de Waalse minister van Begroting Michel Daerden kan Michel junior goed opschieten. Ook al wantrouwt hij de levenslustige Luikenaar in het begin. Tijdens lange vergaderingen gebeurt het meer dan eens dat een stomdronken Michel Daerden letterlijk van zijn stoel valt. Maar Charles Michel zegt in zijn biografie dat Daerden de enige socialist was die alle akkoorden loyaal uitvoerde.

De aanvallen van Michel op de lokale PS-bastions veroorzaakten veel wrevel bij de socialisten. Ze zijn hem en zijn partij, de MR, liever kwijt dan rijk. Maar PS-voorzitter Di Rupo zit met een probleem. Bij een notaris, lid van de loge, ligt een door Di Rupo en vader Louis Michel (beiden logebroeders) getekend document waarin PS en MR verklaren na de regionale verkiezingen van 2004 in Wallonië voort te regeren met elkaar. Di Rupo breekt die belofte en gaat met de cdH van Joëlle Milquet in zee. De MR is woest. Voor Charles Michel, die aan een eerste tocht door de woestijn begint, is het bewijs dat de socialisten totaal onbetrouwbaar zijn.

De periode tussen 2004 en 2009 is die van de voorbereiding van een machtsgreep aan de top van de MR. Charles Michel moet de strijd aangaan met Didier Reynders die almachtig is in de partij. Er ontstaat een echte clanoorlog binnen de MR, waarbij Michel kan rekenen op een aantal onvoorwaardelijke soldaten (Willy Borsus, Hervé Jamar, Jacqueline Galant…). Zij zullen beloond worden met een ministerspost wanneer Michel jr. in oktober 2014 de Wetstraat 16 betreedt. Reynders laat zich niet zomaar opzijschuiven, maar wanneer hij er in 2007 niet in slaagt een anti-PS-regering op de been te brengen en in 2009 de regionale verkiezingen verliest, moet hij toch de duimen leggen voor Michel. De opdracht van Michel, die in 2011 voorzitter wordt: de MR op termijn op alle niveaus aan de macht brengen. Daarvoor gokt hij zwaar. Het kartel met het Fransdolle FDF wordt opgezegd. Zo kan Michel meewerken aan de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en kan Elio di Rupo eind 2011 eindelijk, na een impasse van meer dan 500 dagen, een federale regering vormen. Michel hoopt in 2014 beloond te worden, wanneer er nieuwe verkiezingen zijn. De Waals-Brabander denkt dat de MR door de PS in alle regeringen zal worden opgenomen. Het draait totaal anders uit. Het komt voor en na de verkiezingen van 2014 tot een nooit geziene clash tussen Charles Michel en de PS. Daarover volgende week meer.

Picard