De volksverhuizing

Juist op het moment dat het “Vluchtelingenwerk Vlaanderen” een kleine affiche verspreidt die bedoeld is om aan het raam te hangen, en dat de passerende vluchtelingen vertelt dat ze hier welkom zijn, is de stemming in het land aan het omslaan en blijken de vluchtelingen alles behalve welkom. Het kartonnetje zal niet veel succes hebben. Aangezien het bij De Morgen werd ingelast, zal men in het voorbijgaan het aantal lezers van De Morgen kunnen tellen. Resultaat zal wellicht zijn dat het Davidsfonds, dat tot de sponsors behoort, reputatieschade oploopt en enige opzeggingen riskeert. Als je onnozel begint te doen, kom je dat tegen.

2015-44_03_Grammens (Medium)De omslag is er. De oorzaak lijkt bij ons vooral te zijn de grote aantallen die naar West-Europa oprukken en de vreesaanjagende mededelingen over de vermoedelijke verblijfsduur van de nieuwkomers. Wat denk je als je als gewone Vlaamse burger de “kop” van een artikel in Humo (20 september) leest: “Maak je geen illusies: de vluchtelingen gaan niet meer weg”. En in De Morgen (7 september) kon je lezen, dat volgens Nahima Lanjri (CD&V-Kamerlid voor Antwerpen) “de instroom nooit zal stoppen”, want “het is oorlog aan de grenzen van Europa”. Dat laatste is niet waar: er heerst een burgeroorlog, waaraan (zoals steeds: denk aan de Spaanse burgeroorlog van de jaren dertig van de vorige eeuw) de grote mogendheden actief meedoen.

Officiële cijfers

De omslag is er gekomen doordat angst en zelfs paniek bezit hebben genomen van een groot gedeelte van de bevolking. De Belgische Dienst Vreemdelingenzaken heeft vorige maand (september) 5.472 asielaanvragen ontvangen, dat is het hoogste cijfer ooit, volgens staatssecretaris Francken (N-VA) (De Tijd, 2 oktober). Het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties schat het aantal migranten dat zich in Noord-West-Europa bestendig zal vestigen op 1,4 miljoen personen tijdens dit en volgend jaar. Dit jaar alleen al zullen het er 700.000 zijn. Daarin zijn de vluchtelingen uit Afrika begrepen (De Tijd, 3 en 14 oktober). In Calais zitten in de tentenkampen al 6.000 vluchtelingen te wachten om naar Groot-Brittannië (dat zijn grens heeft gesloten) te trekken. Dat is een nieuwe stad op zichzelf aan het worden.

Het noodplan dat “Europa” voor de opvang en spreiding van de vluchtelingen met veel moeite had opgesteld, is een fiasco geworden. Van de 100.000 vluchtelingen, die men volgens het plan had willen “plaatsen”, hadden in oktober slechts 19 (jawel, negentien) een vaste bestemming gekregen (De Morgen, 15 oktober). En het is nog maar een begin. Volgens een reportage in Le Monde (20 oktober) wil ongeveer half Syrië vertrekken zodra ze kunnen (bevolking: 20 miljoen). Onbekend is dus wat ons nog te wachten staat, maar een volksverhuizing is het zeker, “de grootste sinds de Tweede Wereldoorlog, en volkomen onverwacht” (The Tablet, 17 oktober). Deze onvoorspelbaarheid van de instroom maakt heel Europa nerveus, om te beginnen zijn politici en bestuurders. De Europese Raadsvoorzitter Donald Tusk heeft gewaarschuwd voor nieuwe en nog grotere golven van immigranten in de eerste helft van volgend jaar.

Turkije stelt voorwaarden

“Europa” hoopt nu dat Turkije, waarlangs de meeste vluchtelingen uit Syrië, Afghanistan en Irak passeren, zal meewerken aan Europese plannen om de vluchtelingen daar of in de buurt op te vangen, ook al moet Europa daar een forse prijs voor betalen. De Duitse kanselier Merkel is er in Turkije over gaan praten met de Turkse president Erdogan. Hij vraagt voor het opvangen van de Syrische vluchtelingen tenminste 3 miljard euro cash per jaar. Dit moet ondermeer dienen om onderwijs in het Arabisch te verschaffen aan 300.000 Syrische kinderen die zich thans in Turkije bevinden, en geen onderwijs krijgen omdat ze geen Turks kennen en onderwijs in het Arabisch tot hiertoe in Turkije verboden was (plagerij ten opzichte van de kleine autochtone Arabische minderheid in Turkije). Maar Erdogan heeft expansionistische bedoelingen. Hij wil eerst de afschaffing van de visumplicht voor Turken die naar Europa willen om daar de ongeveer twee miljoen Turken die er zich reeds bevinden, te gaan versterken. Dus resultaat van de transactie: Turkije houdt de Syriërs die naar Europa willen, staande, maar krijgt de kans om zelf zijn overtollige bevolking naar Europa te sturen. (Turkije telt 75 miljoen inwoners).

Dat is niet alles. Zo wil Erdogan dat Turkije uitzicht krijgt op lidmaatschap van de Europese Unie, ook al is het grotendeels een Aziatisch land. In afwachting daarvan zou de Turkse president nu reeds uitgenodigd willen worden op de bijeenkomsten van de Europese Raad van regeringsleiders. Tenslotte zou Europa een soort bewijs van goed gedrag en zeden aan Turkije moeten toekennen, zodat niemand nog kan “zeuren” over het ontbreken van mensenrechten in Turkije noch over de afwezigheid van een gewaarborgde rechtsstaat in dat land. Dat zullen dan vooral de Koerden en andere minderheden geweten hebben. Eerste resultaat: de Europese Commissie in Brussel heeft een zeer scherp rapport over de mensenrechten in Turkije opgeborgen; de publicatie ervan is uitgesteld voor onbepaalde tijd. Europa “betaalt”.

Zeker, aldus Paul Brill, buitenland-commentator van De Volkskrant (17 oktober), “onder dwang van de omstandigheden moet je soms een handreiking doen aan een land of een regering met een bedenkelijke staat van dienst, maar dat maakt de Europese knieval voor Erdogan er niet minder pijnlijk om en de Brusselse reputatie niet minder beschadigd”. De demarche van Merkel ondermijnt haar gezag, en is een teken van zwakheid. “Ze vervaagt zo de grens voor de schendingen van de mensenrechten in Turkije en schakelt zich in het geostrategische plan van Erdogan in” (De Tijd, 20 oktober).

Vervolging van christenen

Even ter kennisgeving noteren wat The Tablet (6 december 2014) schreef: “de christelijke bevolking van Turkije daalde in een eeuw tijd van 20 naar 0,2 procent”. Het Britse katholieke weekblad herinnert eraan dat een eeuw geleden de christelijke Armeniërs werden uitgeroeid, dat in de jaren zestig van vorige eeuw de Grieks-christelijke bevolking van Istanboel werd verdreven, dat de kerk in Turkije geen eigendommen mag bezitten en geen priesters mag opleiden. Het enige seminarie dat er was, werd al jaren geleden gesloten door de autoriteiten.

De onverwachte toestroom van vluchtelingen uit het Nabije Oosten destabiliseert Noord-West-Europa. Bondgenootschap met Turkije maakt de zaak er niet beter op maar slechter. Het is niet omdat de Europese leiders, inclusief Merkel, het noorden kwijt zijn, dat alles aanvaardbaar zou zijn voor de Europese mensen die in angst leven voor wat de toekomst hen nog zal brengen.

MARK GRAMMENS