De sjoemeltaks

De speculatietaks die de federale regering heeft doorgevoerd, is een symboolbelasting. Ze zal amper iets opbrengen en de grote beleggingsfondsen zullen de belasting van 33 procent niet moeten ophoesten. En zelfs zij die in eerste instantie wel onderworpen zullen worden aan de heffing, vinden wel manieren om eraan te ontsnappen. Men zou de speculatietaks beter omdopen tot sjoemeltaks.

2015-43_02_Beurs (Medium)34 miljoen euro, zoveel moet de speculatietaks die vanaf volgend jaar wordt ingevoerd opleveren. Op 100 miljard of 100.000 miljoen euro is dat 0,034 procent van de totale belastinginkomsten. Minder dan een peulschil.  Premier Charles Michel (MR) gaf het vorig weekend nog toe, in een interview met La Libre Belgique: het gaat om een symboolmaatregel. Om aan te tonen dat er wel degelijk geld wordt gehaald bij de beleggers. Vraag is: bij welke beleggers? En wie zal ze betalen? Beursgenoteerde bedrijven en particulieren moeten de taks van 33 procent ophoesten als ze aandelen binnen de zes maanden verkopen.  Wie langer wacht dan zes maanden betaalt niets. Vennootschappen en dus grote beleggingsfondsen zijn ervan vrijgesteld.

De Brusselse advocaat – en tevens econoom – Fernand Keuleneer (bekend als advocaat van het bisdom tijdens ‘Operatie Kelk’ en verwoed Twitteraar en ‘Facebooker’) maakte op de sociale media de juiste analyse: “de zogenaamde “speculatietaks” is verdoken subsidie voor “speculerende” maar vrijgestelde fondsenindustrie. De zoveelste. Niets met “speculatie” te maken. “Activering” van geld op spaarboekje is identiek verhaal: drainage naar beleggingsfondsen. Die uiteraard speculeren. Maar zonder taks. Waarom spreken we over “sjoemelsoftware”, maar niet over “sjoemeltaksen” voor taksen met namen en vlaggen die hun lading niet dekken?”

Deze speculatietaks of sjoemeltaks is inderdaad geschreven op maat van de grote beleggers. Ook opvallend: nergens ter wereld worden vergelijkbare belastingen geheven waarbij meerwaarden wel belast worden maar minwaarden niet aftrekbaar zijn. In België kan dat dus wel.

Hoe is het zover kunnen komen? De belasting is het gevolg van een één-tweetje tussen CD&V (die haar linkerzijde wou belonen) en het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO).  Eerst werd iedereen geïntoxiceerd door het neomarxistische boek ‘Kapitaal in de 21ste eeuw’ van de Franse econoom (en meer en meer activist) Thomas Piketty. Die pleit voor een wereldwijde vermogensbelasting om de toenemende ongelijkheid tegen te gaan. Volgens hem het gevolg van het kapitaal dat altijd meer aan waarde wint dan andere inkomstenbronnen, zoals arbeid. En dan was er op Vlaams niveau Marc Coucke, die miljardair werd door de verkoop van zijn bedrijf Omega Pharma. Omdat er in België geen meerwaardebelasting op aandelen bestaat, werd Coucke amper belast op die transactie. Het VBO voelde nattigheid. Een meerwaardetaks zou voor veel captains of industry betekenen dat ze bij de verkoop van hun bedrijf zwaar belast zouden worden. Vandaar dat het directiecomité van het VBO, na forse interne discussies, met het voorstel van de speculatietaks kwam. Het mindere kwaad in zekere zin. Een voorstel dat werd overgenomen door CD&V, om toch een trofee binnen te halen. Resultaat is het huidige gedrocht.

In het debat rond belastingen op kapitaal werden twee dingen vergeten. Eén: België telt al veel belastingen op kapitaal, zoals de roerende en onroerende voorheffing en de successierechten. Twee: de regering had beter werk gemaakt van een totaal nieuw belastingsysteem op roerend vermogen. Geert Janssens van de werkgeversorganisatie Etion (het vroegere Verbond van Kristelijke Werkgevers) stelde het vorige week in een vrije tribune zo: “Gegeven de internationale mobiliteit van kapitaal was een meer transparante roerende fiscaliteit de betere optie geweest. We hadden ons dan in regel kunnen stellen met de aankomende Europese regelgeving. We hadden investeerders een boodschap van rechtszekerheid voor langere termijn kunnen brengen. Dat zou pas een shift zijn geweest.”

Hoe moet het nu verder, wanneer de taks van toepassing zal zijn? Mijn voorspelling: over een paar jaar zal blijken dat deze belasting amper iets opbrengt. Men zal ze opdoeken wegens “onbruikbaar”.

Angélique Vanderstraeten