Na Charlie Hebdo (januari) kreeg Parijs nog maar eens de waanzin van de terreur over zich heen. Hierover is al veel gezegd en geschreven. Verstandige dingen, maar nog veel meer politiek gespin. Weinig commentatoren klinken anders dan in januari. Daar is nochtans reden toe, aan beide zijden.

2015-47_01_Hoofdartikel (Medium)Progressief Vlaanderen ging na de aanval op de cartoonisten meteen uit de bol. Yves Desmet en met hem vele anderen leken zich meer op te winden over het inzetten van para’s, aftappen van telefoon en internet, het dienstwapen dat mee naar huis mocht… dan over het drama zelf.

Zijn collega’s waren zo mogelijk nog wolliger: “Alleen de angst zelf moeten we vrezen” (Koen Vidal). Er werden  bedenkelijke vergelijkingen gemaakt, zoals de verwijzing naar de Noorse reactie op de moordpartij van Anders Breivik… De rotzooi van één gek verontrust blijkbaar meer dan de onophoudelijke ellende die jihadi’s aanrichten. En die zijn wel met meer: 11.000 in Frankrijk, 296 bij ons (2013) en 440 vorig jaar.

Hulpeloos is de sussende vergelijking met de wandaden van de inquisitie. Als we goed zijn ingelicht, is dat enkele eeuwen geleden toch? Of de analyse dat de radicalisering “niet in Syrië, maar in onze cellen” zou gebeuren (Douglas de Coninck). “Islamconsultenten kunnen radicalisme uitroeien in cel”, gelooft Sofie Mulders…

Helemaal zonder bewijsvoering zoekt links zich te pletter naar “sociaal-economische” duiding van de terreur. Het is de schuld van de uitzichtloze banlieues” (Maarten Rabaey). “Een cocktail van armoede en kleine criminaliteit, meer hebben ronselaars en extremisten niet nodig” (Filip Michiels).

Nuchterder?

De tegenspraak kwam in de voor rechts nogal gesloten media vooral van de moslims zelf. “Dit gaat niet om een schreeuw om aandacht van een gediscrimineerde groep, maar om het overplanten van het gewelddadig salafisme naar onze contreien (politicoloog Bilal Benyaich).

“Het zal alleen maar erger worden… In ons land leven honderden potentiële jihadisten… De moslimgemeenschap haast zich om te zeggen dat dit geen moslims zijn… Onzin natuurlijk” (islamoloog Montasser AlDe’emeh).

En nu?

Je zou verwachten dat de progressieve commentatoren met het toenemen van het geweld (Verviers, Egypte, Libanon, Parijs…) vandaag wat omzichtiger zouden zijn. Maar neen…

Een mooi voorbeeld van wereldvreemdheid werd ons opgediend door de schrijver en organisator van een grandioos geflopte burgertop G1000 David Van Reybrouck in een open brief aan de Franse president Hollande, die IS de oorlog verklaarde. “Een griezelig discours”… Tot op heden weten we niet “of de daders teruggekeerde dan wel uitgezonden Syriëstrijders zijn…”, of de aanslagen “in het kalifaat dan wel in de banlieue beraamd werden”. Nog zo’n scherpe vondst: “Het persbericht van IS kwam erg laat… Net zo goed gaat het om acht volstrekt losgeslagen individuen, van “een roedel lone wolves”.

We weten ondertussen wel beter…

An Goovaerts en Lisbeth Imbo schreven in De Morgen fel over het verband tussen torenhoge werkloosheid en criminaliteit. Dat is grotendeels statistische nonsens, een hersenspinsel van marxistische historiografie.  Voorts pleiten ze tegen kritiek op de islam, tegen kritiek op het Europees vluchtelingenbeleid. En dan hun absurdste geloofspunt: “honderd procent van de vluchtelingen ontvlucht dit geweld…” Zijn die lezers van de linkse pers nu echt idioten?

Kot van God

In hun eigen krant worden de dames – dan toch een zeldzame keer – wel flink tegengesproken door Lode Delputte, in zijn artikel “God moet weer in zijn kot”. “De sluipende erosie van de publieke ruimte door het dictaat Gods (laïcité) moet als probleem worden benoemd. Etnisch-religieuze geslotenheid schept geen diversiteit…. Toegevingen blijven doen aan een denkwereld die in het beste geval aartsconservatief en in het slechtste obscurantistisch is, en aan een ideologie ook die verderf zaait, die tijd is voorbij. “Voor compromissen met het islamisme is geen plaats meer. Niet op school, niet aan de universiteiten, niet in het publieke leven. Wiens God het ook is, hij moet weer in zijn kot”.

Nog ter attentie van terreurrelativisten een woordje van Benyaich: “Het grote probleem is dat het aantal mensen dat in dit radicale discours van zogenaamde islamitische suprematie gelooft, echt heel hoog ligt. In sommige wijken misschien wel de helft van de inwoners. Slechts een zeer klein deel grijpt naar de wapens, maar het potentieel is enorm.”

En nu?

Er zijn er die bang worden. “Verdere polarisatie zal leiden tot het einde van een samenleving die naam waardig, waarbij op termijn nog meer islamitische aanslagen maar ook extreemrechts geweld te verwachten valt”, aldus Benyaich.

Ook Carl Devos (U Gent) waarschuwt: “Onmachtige woede, de gevaarlijkste van alle, gaat alle kanten uit, ook de verkeerde… Aan de overkant, verscholen in politiek correcte nuance, dreigt gezwollen relativisme…”. Het gevaar voor polarisering komt van twee kanten.

We schreven hier ook al dat de kans op politieke spasmen in Europa met de dag groeit. Ook de extreem-rechtse reacties op asiel, migratie en terrorisme zijn niet zelden onrustwekkend. De grofheden op de sociale media, helaas de enige uitlaatklep voor zoveel verontruste burgers, nemen toe en manen aan tot omzichtigheid. Het kan utopisch lijken, maar mogen we oproepen tot ernst, hoffelijkheid, en wikken en wegen in het debat?

Linkse partijen en media – veel andere zijn er niet – zouden meer ruimte moeten creëren voor afwijkende meningen. Langs beide zeiden mag de tegenstander worden aangepakt, maar evengoed langs beide zijden zou het extremisme in eigen rangen moeten worden aangepakt. Niet zelden ligt de waarheid in het beschaafde midden.

Het is merkwaardig hoe De Wever zijn conservatieve gedachtegoed een plaats wist te geven in de politiek.  Links viel jarenlang zowel zijn flamingante als zijn maatschappelijke ideeën aan. Precies dat droeg bij tot zijn succes.

Hij staat er ook met zijn opvattingen over asiel, migratie en terrorisme. Op het colloquium Toekomstverkenningen van vorige zaterdag, georganiseerd door de Beweging Vlaanderen-Europa, heeft Vlaams minister-president Bourgeois over dat thema verbazend slappe praat verkocht. Hij zei er over migratie heel andere dingen dan De Wever. Zijn vaag optimisme doet denken aan Merkels strapatsen. “Wir schaffen das”…

Kloof

Groeit er binnen de partij een kloof tussen de strekking De Wever en de “regenten” van de partij, die focussen op het slappe centrum? De oproep van Bourgeois om nieuwkomers “snel in te schakelen in onze economie en te integreren in onze samenleving” mag humaan klinken, de realiteit is helaas dat we hier in dit land zelf al met zo’n half miljoen werklozen en leefloners zitten. En dat integratie een pak geld kost en immigratie dus best ook vanuit die hoek wordt benaderd. Bourgeois’ boodschap klonk bij momenten vooral progressief.

Dan zit De Wever toch een stuk dichter bij zijn conservatieve collega’s in Europa.

Ondertussen blijft Vlaams Belang twijfelachtig ageren tussen het scherpe radicalisme van Dewinter en de schuchtere pogingen van Tom Van Grieken om van onder die wapperende vleugels vandaan te komen… En groeit de voedingsbodem waarop de partij garen kan spinnen. Een bericht op de facebookpagina van het Vlaams Belang met de tekst “Sluit de grenzen”, werd op enkele dagen tijd meer dan 66.000 keer gedeeld.  Daar waar andere berichten gemiddeld maar 100 keer gedeeld werden. Wie de reacties leest op facebook, merkt dat het ongenoegen bij de man in de straat pijlsnel toeneemt.

De kritiek richt zich niet enkel naar de islam, de moslims en de islamterroristen. De kritiek richt zich vooral naar de overheid en regering waarbij vooral Jambon, Geens, Francken en Homans een falend beleid verweten wordt.  Het Vlaams Belang speelt handig in op dit buikgevoel door het ontslag te eisen van de ministers Jambon en Geens.

Islamkritiek moet kunnen, en met enige nuance zou het VB-verhaal wel eens terug heel wervend kunnen worden.

’t Pallieterke