2015-52_05_Echos (Medium)Begroting

Voor het reces moet nog even in ‘overdrive’ worden gegaan met de begrotingspalaver. Een periodiek ritueel waar de honden geen brood van lusten. Het hele ding neemt, van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat twee zittingsdagen in beslag, gevuld met eigenlijke en oneigenlijke besprekingen waarmee een kudde olifanten kan worden geveld. Het gaat dan ook om iets meer dan een gezinshuishoudboekje, maar over bijzonder veel mooi geld en hoe dat te gebruiken op de diverse Vlaamse beleidsdomeinen. Achter de barre cijfers en ingewikkelde begrotingstechniek zit natuurlijk een politieke koers, al naargelang het standpunt toe te juichen of af te branden.

De Vlaamse begroting gaat licht in het rood, wat in grote mate ligt aan de aanslepende economische malaise. Een “strenge begrotingsorthodoxie” (dixit minister Turtelboom) blijft dus de boodschap en niet een teugelvierend beleid zoals dat ter linkerzijde wordt bepleit. Toch kunnen vraagtekens worden geplaatst. Het Rekenhof attendeert op de forse stijging van het gewestelijke belastingniveau. Vlaams Belang ziet in de huidige regering zelfs een soort omgekeerde Robin Hood en de kritiek van sp.a en Groen laat zich raden.

Minister-president Bourgeois blaakt dan weer van optimisme en schetst het beeld van een, ondanks de moeilijke omstandigheden, heuse investeringsregering, met aan de kim verschijnend niet minder dan tienduizenden nieuwe jobs.

Onnozel

Te midden van het grote volume aan “posten” vormt het vluchtelingengegeven een opvallende rode draad. Of het nu gaat om onderwijs, werkgelegenheid, welzijn of andere dingen, overal weet men wel wat middelen te reserveren dan wel vrij te maken voor de (zeer) vele mensen die zich tot Vlaanderen aangetrokken voelen. De realiteit van de cijfertjes zegt meer dan enige politieke stellingname: er komt iets op ons af waarvan de volle omvang nog niet doordringt.

Ook het klimafaat lijkt in aantocht te zijn. Over de noodzaak van een “ambitieus klimaatbeleid” bestaat een ontroerende eensgezindheid met hooguit wat nuanceverschillen. In het onnozele politiek correcte Vlaanderen is nog geen sceptische kuch te horen. Een toekomst vol hernieuwbare energie en groene duurzaamheid ontvouwt zich. Klaarblijkelijk mag ook dat iets kosten.

Vreemd is dat voor dergelijke onderwerpen de budgettaire gestrengheid minder wordt beleden.

Buitengaats

Vaste prik bij de begrotingsbespreking – en terecht – is het Vlaamse internationaal beleid. Een land dat van export leeft en dus grotendeels zijn welvaart importeert, mag daar wel enige gevoeligheid voor aan de dag leggen. Overigens is duidelijk dat, binnen het gehele Belgische vaderland, het Vlaamse aandeel in de buitengaatse economie overdonderend is. De diplomatieke en andere internationale inspanningen blijven desondanks wat achterlopen – wat niet nieuw is. Het inzicht is toch al aanwezig en beweging is merkbaar, maar “plus est en vous”. Voor rood en groen lijkt “internationaal Vlaanderen” vooral een zaak van humanitair en ecologisch gedoe te zijn. Mooi voor de galerij, maar niet voor de verovering van de wereldzeeën.

Gaarkeuken

In de “zachte” sector is het opmerkelijk dat de aloude mastodont Onderwijs (elf miljard euro zwaar) voor het eerst wordt overtroffen door de Welzijnsdepartementen van minister Vandeurzen.

Voor de onderwijspost is een stijging van 121 miljoen euro te noteren (en ook ergens een potje van 42 miljoen voor “vluchtelingenkinderen”, wat een zekere proportie illustreert). Ondanks het moord-en-brandverhaal van de linkse oppositie wijst niets erop dat wordt beknibbeld op de traditionele speerpunt die onderwijs in Vlaanderen is. Het veelomvattende “welzijn, volksgezondheid en gezin” – met, volgens sp.a, een beleid en begroting van Loch Ness – lijkt wat onder zijn eigen gewicht te bezwijken. Niet morgen zullen daar alle behoeften zijn bevredigd. Liesbeth Homans is opzichtster van armoedebestrijding. Elf procent van de Vlamingen leeft onder de (al laag gestelde) armoedegrens. Het blijkt dat Homans een derde van haar budget spendeert aan ondersteuning van 1 euromaaltijden. Cijfers die niet met praatjes zijn te bedekken. Is het zo fantastische Vlaanderen op weg naar publieke gaarkeukens?

Lokale overheden

Huisvesting, De Lijn, landbouw en visserij, Brussel en de Rand, radicalisering…  De hutsepot zal blijven sudderen, met vele extra Vlaamse ingrediënten. We zullen daar volgend jaar nog menige hap uit kunnen nemen. Veel onderwerpen vloeien samen in het debat over de lokale overheden, dat steeds weer bleef opduiken. De Vlaamse overheid schuift een pak lasten door naar steden en gemeenten en vreet tegelijkertijd hun middelen aan, luidt het op de oppositiebanken. De regering houdt integendeel staande dat de financiering van de lokale besturen via het Gemeentefonds in stijgende lijn gaat en dat hervormingen zoals de “inkanteling” van de OCMW’s in de gemeentestructuur aanzienlijke bezuinigingswinst oplevert. Eén en ander is voor interpretatie vatbaar, maar duidelijk is dat niet alles rooskleurig is, en dat de spanning tussen de Vlaamse voogdijoverheid en de lokale besturen niet zomaar uit de lucht is gegrepen. Taken worden inderdaad doorgeschoven en sommige middelen worden ingeperkt. Wat betreft de asielcrisis staat zeker het water aan de lippen. Algemener lijkt de “interne staatshervorming”, door de huidige regering heel vergaand opgevat minder makkelijk op het terrein dan in de theorie.