Léon Melchior (1926-2015), oud-SS’er, ondernemer en paardenfokker

Op 11 november overleed Léon Melchior, Limburgs rijkste burger, op 88-jarige leeftijd. Deze ondernemer leidde een fascinerend leven, op meer dan één vlak.

Enkel het Financieel Dagblad, de Volkskrant, de Tijd en Het Belang van Limburg besteedden er – meestal kort – aandacht aan: op 11 november overleed in Lanaken Léon Melchior. Met Kerstmis zou hij 89 jaar geworden zijn. Op zijn begrafenis was iedereen van betekenis uit Limburg aanwezig. Ongeveer 1.800 gasten werden ontvangen. Lokale figuren, zoals burgemeester Marino Keulen, maar ook internationale beroemdheden zoals André Rieu.

Melchior, een ‘Nederbelg’ zoals dat tegenwoordig genoemd wordt, was één van de rijkste Limburgers. Met een vermogen van naar verluidt 1,3 miljard euro zat hij er knusjes in. Melchior maakte eerst fortuin in de bouwsector, onder andere met de bouw van ziekenhuizen, bejaardentehuizen en scholen. In zijn geboorteland Nederland, in Vlaanderen, maar eigenlijk overal ter wereld. Melchiors bedrijf bouwde in Frankfurt de hoofdzetel van de luchtvaartmaatschappij Lufthansa. Hetzelfde geldt voor de Limburgse papierfabriek Sappi, nog altijd een belangrijke werkgever in de Maasstreek.

Mensen als Léon Melchior zijn geen zeldzaamheid. Toch heeft de man een leven achter de rug dat de nodige aandacht verdient. Zijn leven leest als een roman. Het is het verhaal van de selfmade ondernemer van de 20ste eeuw.

Melchior was de zoon van een Duitse vader en een Nederlandse moeder. Tijdens de Tweede  Wereldoorlog sloot hij zich aan bij de Waffen SS en streed aan het oostfront. “Uit zin voor avontuur, ik was toen een kwajongen”, zei Melchior. “Als de Amerikanen hier hadden gezeten, dan had ik in hun leger gediend.” Aan het einde van de oorlog volgde hij een officiersopleiding. Zijn engagement voor Duitsland bekwam hem slecht. In Nederland werd hij dertien maanden opgesloten en hij verloor zijn nationaliteit.

Zijn beroepsloopbaan moest hij beginnen onderaan de ladder. Melchior werkte eerst als loopjongen op een bouwplaats. Na enige tijd startte hij zijn eigen bouwbedrijf. Hij werd één van de grootste aannemers van Nederland. Melchior was een harde manager, maar tegelijk correct. Wie hem ontmoet heeft, zegt dat de nochtans vaak discrete Melchior de hele kamer vulde als hij ergens binnenkwam.

In 1972 verkocht hij zijn bedrijf en was zijn broodje gebakken. 100 miljoen gulden (50 miljoen euro) was zijn bedrijf waard. Hij ging echter niet rentenieren. Melchior ontpopte zich tot een actief belegger. Met zijn vermogen financierde hij mee het succes van brillenketen Hans Anders. Melchior kwam als financier wel een paar keer in opspraak. Begin jaren negentig stond hij voor de rechtbank in een proces rond de verkoop van aandelen met voorkennis. Melchior werd vrijgesproken.

Hij interesseerde zich voor sport. Voetbalploeg MVV Maastricht werd door toedoen van Melchior twee keer van de ondergang gered. Hij kreeg er een ereteken van de stad Maastricht voor. Een soort van revanche voor de man die vaak vreemd aangekeken werd omwille van zijn oorlogsverleden.

Ondertussen was Melchior naar België verhuisd. In 1974 kreeg hij de Belgische nationaliteit. In Lanaken bouwde hij een moderne paardenfokkerij uit. Domein Zangersheide werd een begrip in de paardenwereld. Elke zomer werden de inwoners van Lanaken ontvangen op de stoeterij.

Zijn paarden moesten echte toppers worden. Melchior experimenteerde met genselectie en sterke inteelt. Hij was de eerste fokker die de beste merries samenbracht bij de beste hengsten. Melchior professionaliseerde de sector. Met succes. Zijn springpaarden werden de beste ter wereld. De topruiters Piet Raijmakers en Jos Lansink haalden er talloze prijzen mee. De paarden van Melchior waren zelfs goed voor gouden en zilveren medailles op de Olympische Spelen. De toekomst van de paardenfokkerij is verzekerd. Zijn jongste dochter Judy Ann (29) heeft al enige tijd het bestuur van de stoeterij overgenomen.

Angélique Vanderstraeten