Als u zelden of nooit een Franstalige krant leest, moet u dringend eens overwegen 1,50 of 2 euro uit te geven. “Vergelijk een week lang de Vlaamse kranten met die aan de andere kant van de taalgrens, en u komt in een andere wereld terecht.” Dat schreef Steven Samyn (De Tijd) na het doorbladeren van de Waalse krant L’Avenir. De kloof in het medialandschap is nog veel groter dan Samyn in zijn stukje met enkele faits divers aangeeft. Vorige week was er berichtgeving over het onderwijs, over eerstelijnsgeneeskunde, over het spoor, over windmolens, over biomassa, over het GEN en over de Noordrand.

Zaterdag berichtte De Tijd (‘Franstalig onderwijs scoort slechter’) over de onderwijssituatie in Wallonië en Brussel. Vlaanderen telt 7 procent schoolverlaters zonder diploma. In Wallonië en Brussel zijn dat er respectievelijk 12,9 en 14,4 procent. In het Nederlandstalige onderwijs heeft 26 procent van de min-15-jarigen al eens gedubbeld, in het Franstalige onderwijs 45 procent. Het Nederlandstalige onderwijs geeft in het secundair onderwijs per leerling jaarlijks 8.620 euro uit. In het Franstalige onderwijs is dat 7.362 euro. In het Nederlandstalige onderwijs scoort 25 procent uitstekend op wiskunde, in het Franstalige onderwijs 12 procent.

Meneer doktoor

Het aantal groepspraktijken van huisartsen, waarin artsen nauw samenwerken, maar ook met diëtisten, kinesisten en psychologen, neemt fors toe, signaleerde De Standaard. Vorig jaar telde België al 1.441 gedeelde praktijken, vijf jaar geleden 1.132. “Meneer doktoor sterft uit”, klonk het bijna droevig. Dat was weinig nauwkeurig. Wallonië koos al langer voor meer (en duurdere) specialistische geneeskunde. In Vlaanderen blijft meneer doktoor goed bezig, ook al is er een trend naar meer groepspraktijken. Cijfers van het RIZIV tonen aan dat de groepspraktijk en derhalve de (goedkopere) eerstelijnsgezondheidszorg veel sterker uitgebouwd is in Vlaanderen (1.119) dan in Wallonië (249) en Brussel (173). Vlaanderen telt 78 procent van de medische huizen, Wallonië 17 procent, Brussel 12 procent.

Ontspoord

Communautaire vitamientjes zaten er ook in het spoordossier. Ben Weyts pleitte zaterdag in De Tijd (‘Een dubbel spoor’) voor een splitsing van de NMBS in een Vlaamse en een Waalse spoorwegmaatschappij. Bij de jongste treinstaking, in januari, werd hij weggelachen, maar het moet toch zijn dat de N-VA dit best wel ziet zitten. De ergernis over de opeenvolging van treinstakingen, vooral vanuit Franstalig België georganiseerd, is inderdaad groot. Maar er is een tweede belangrijk argument: Vlaanderen is bevoegd voor mobiliteit, maar botst vaak op de logheid van het NMBS-apparaat, dat federaal is georganiseerd, en derhalve ook met de Franstaligen. Dat is onder meer het geval in het dossier van de spoorontsluiting van de Antwerpse haven, in dat van de voorstadstreinen in Gent en Antwerpen. Heel erg vervelend en verlammend is het gehakketak over de communautaire wafelijzerpolitiek, wat veel beslissingen afremt.

Overigens, de kritiek op een regionalisering van het spoor is zwak. Tegenover het “we zijn al zo klein” staat het argument dat ook nog veel kleinere landen dan België efficiënt werkende spoorwegen hebben. Het argument dat er ook in Nederland, Duitsland en Zwitserland regionale spoorwegmaatschappijen zijn. Dat ook ons bus- en tramvervoer geregionaliseerd is in De Lijn en de TEC. En dat werkt prima. Tegenover de onzin van “we zullen stilstaan aan de taalgrens” staat de vaststelling dat ook internationale grensovergangen voor het hedendaagse spoor niet problematisch zijn.

Brussel

Er zal ongetwijfeld nog fel gepalaverd worden rond het concretiseren van sommige regionale bevoegdheden. Ook omdat Vlaanderen de eigen bevoegdheden nog altijd zelf afblokt, door geen klare wijn te schenken over de toekomst van Brussel. Zolang Brussel, waar minder Vlamingen wonen dan in een Vlaamse provinciestad, een rem kan zijn op maatregelen die meer dan zes miljoen Vlamingen aanbelangen, zijn we niet goed bezig. Vorige week raakte bekend dat de Raad van State de Vlaamse zorgverzekering tegenhoudt, omdat Vlaamse Brusselaars buiten het systeem zouden vallen en geen aanspraak zouden kunnen maken op financiële hulp voor bejaarden. Dat blijkt uit het advies over het ontwerpdecreet Vlaamse Sociale Bescherming (VSB). Volgens de Raad van State zouden Waalse en Duitstalige Belgen die in Vlaanderen of Brussel werken voor hetzelfde probleem staan. Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) denkt toch nog zijn slag te zullen thuishalen. We zullen zien.

Anders kiezen

Deze week donderdag en vrijdag hebben de Waalse lokale mandatarissen in Marche-en-Famenne het op «le salon des mandataires» over een voorstel van decreet van de Waalse minister Paul Furlan (PS) die de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 anders wil gaan organiseren. Zo wil hij het niet transparante elektronisch stemmen weer vervangen door stemmen op papier. Een tendens die Furlan ook ziet elders in Europa en in de wereld. Elektronisch stemmen is viermaal duurder, en hapert her en der, soms met onduidelijkheid tot gevolg. Meteen wil Furlan ook sleutelen aan de impact kopstem/lijststem, maar ook van de verkiezingsopkomst gebruik maken om sensibilisatiecampagnes (donoren bv.) mogelijk te maken. (La Libre)

Molens en biomassa

La Libre had het uitgebreid over energie en economie. In 2015 werden driemaal minder windmolens gebouwd in Wallonië dan in Vlaanderen, ook al is er in Vlaanderen veel minder open ruimte. Terwijl in Vlaanderen quasi unaniem een streep wordt getrokken door de biomassacentrale in Langerlo, wegens een dreigend faillissement van eigenaar German Pellets, gaat de Waalse overheid vrolijk door met plannen om daar in de eigen regio (in Lixhe, haven Luik, 200 MW, opening 2021, 2022, kostenraming voor Wallonië 66,8 miljoen euro) wel mee door te gaan. Volgens Paul Furlan omdat Wallonië het eigen potentieel van waterkracht heeft opgesoupeerd en het maatschappelijke verzet tegen windmolenparken er erg groot is. (L’Echo, 13 februari)

Varia

Veel plezier zullen we ook nog beleven aan het gehakketak dat ons te wachten staat bij de bespreking van het Gewestelijk Express Netwerk rond Brussel. Het is zelfs Le Soir opgevallen hoe sterk de Waalse en Vlaamse belangen in die materie van mekaar verschillen (13 februari)

Of aan de tegengestelde belangen inzake defensie. Wallonië is veel meer dan Vlaanderen een regio van wapenexport. Volgens de krant Luxemburger Wort zouden in België 78 bedrijven actief zijn in die sector van wapenproductie, de meeste in Wallonië. Terwijl de Waalse bedrijven goed waren voor een verkoop van 1,8 miljard euro in 2014, Vlaanderen voor 800 miljoen, Brussel voor 200 miljoen. Le Soir (11 februari) gaf cijfers over het verschil in tewerkstelling: het gaat om 6.800 arbeidsplaatsen in Wallonië, 2.300 in Vlaanderen en 900 in Brussel.

Ten slotte even verwijzen naar cijfers (Le Soir, 9 februari) over het bezit van een eigen woning. In België bezit 71 procent van de burgers een eigen woning, de rest huurt. In Vlaanderen gaat het om 78 procent, in Brussel om 59 procent.

‘t Pallieterke