Het doden van burgers in altijd fout. Misschien kunnen we daarvan uitgaan bij het redigeren van dit commentaar bij wat nu in de wereld bekend staat als “de gebeurtenissen van Brussel”, waar bommenleggers op het vliegveld van Zaventem en in het metrostation van Maalbeek (het station van de in Brussel verblijvende Europeanen) 32 slachtoffers hebben gemaakt. Maar dan mag wel worden aangenomen dat de regel over het niet doden van burgeres voor iedereen geldt. Dan mag de Belgische minister van Defensie ook geen vliegtuigen sturen naar het noorden van Irak om vanuit de lucht… in hoofdzaak burgers te doden. En zo komen we direct bij de Belgische politiek terecht en bij het ministerie van Defensie.

Zal dit de juiste vragen voorgeschoteld krijgen in de parlementaire onderzoekscommissie die “de gebeurtenissen van Brussel” en de politieke impact ervan zal onderzoeken?

Dat is zeer onzeker, want in strijd met de gebruiken werd de echte oppositie uit de commissie geweerd. Er is vooreerst het Vlaams Belang, dat steeds meer (ook over andere onderwerpen) de juiste vragen stelt en steeds minder antwoorden krijgt in de Kamer en elders. Maar niemand ervan werd geroepen om deel uit te maken van de parlementaire onderzoekscommissie. En er is ook de Partij van de Arbeid, die hetzelfde lot ondergaat. Hoewel de partij reeds twee verkozenen telt in Wallonië mag ze geen vertegenwoordiger sturen en geen vragen stellen. Maar wie wil weten wat er allemaal zoal fout had kunnen gaan bij de jacht op schuldigen voor de aanslagen, moet wel het laatste nummer van hun partijblad Solidair lezen, want daar staan 50 pertinente vragen in over het onderzoek naar de “gebeurtenissen”. Neem nu dat een tiental ervan bedoeld zijn om herrie te stoken, dan blijven er nog een veertigtal over waar iemand als ik al eens een antwoord op zou willen kennen, want dat heeft nog geen regeringsinstantie tot hiertoe geleverd.

Diep verankerd in Irak

Vandaar de verdenking dat de commissie eerder bedoeld is als een plek waar niet de juiste vragen zullen worden gesteld, want die zouden de autoriteiten kunnen schaden. En zo komen we tot vragen over het begin van de “gebeurtenissen”. Zat ik in de commissie dan zou mijn eerste en belangrijkste vraag zijn: wie van de Belgische overheden wist vooraf wat er te gebeuren stond, wie heeft hun informatie doorgespeeld aan wie, en wat is daarmee gebeurd? Want kijk, toen Belgische vliegtuigen ongevraagd naar Irak trokken, was daar geen andere aanleiding voor dan dat we “solidair” wilden zijn. (Met wie? Wie kan er nog aan uit wie de goeden zijn en wie de slechten in het islam-Arabische Midden-Oosten?). We zijn daar dus bommen gaan gooien. Heeft men daarbij rekening gehouden met wat iedere reporter uit welk land ook opmerkte, en dat is dat IS, die men ging bombarderen, niet alleen een verzetsbeweging is tegen de buitenlanders die Irak bezet houden, maar ook een die diep verankerd is in het volk van tenminste het noorden van Irak.

Gedenk Mortsel

Zou men alleen maar militaire doelwitten treffen? Kom, laten we eens lachen. Dat zegden ze in 1942 ook, toen de Britten op een morgen Mortsel bombardeerden, de fabriek die men wilde treffen niet raakten, maar wel een meisjesschool waar alle leerlingen zich op dat moment op de speelplaats bevonden. Ik ben inmiddels het grote aantal van de gedode kinderen vergeten. Collateral dammage, weet u wel.

De vraag is dus: welke signalen, geheime en andere, heeft België gekregen om dit land duidelijk te maken dat zijn optreden in Irak, ook al was dit gericht tegen de verzetsbeweging IS, niet zonder antwoord zou blijven, en wat heeft België met de signalen gedaan? Werd bijvoorbeeld de luchthaven strenger beveiligd? Is iemand van de autoriteiten ongerust geworden nu ze zoveel immigranten uit de wereld van de islam hadden binnengelaten? Of verwachtte men dat die niet zouden ingeschakeld worden als IS (of een andere radicale Arabische strekking) zou oproepen om die kleine Belgen een lesje in bescheidenheid te geven?

De waarschuwing van Fisk

Zou het kunnen dat eind vorig jaar een goed geïnformeerde medewerker van de Le Monde daar al op zinspeelde toe hij waarschuwde voor represailles als de Belgen IS zouden aanvallen? Heeft de als zeer bevoegd commentator over het Midden-Oosten bekend staande journalist, iemand die het vertrouwen geniet van de mensen die meetellen in de wereld die wij bombarderen maar zo slecht kennen, Robert Fisk, (correspondent van The Guardian), naar aanleiding van een toespraak in Borgerhout, de Vlamingen gewaarschuwd IS niet te bombarderen? Kon men deze waarschuwing niet tussen de lijnen lezen in Knack (22 november 2015), waar Fisk een gesprek mee had?

“Wij bombarderen ze, wat verwachten we dan eigenlijk”? vraagt hij aan zijn vrienden van Knack, en verwees voor alle duidelijkheid naar de voorbeelden van Madrid, Londen, Parijs… Het kon, voor een man in zijn positie, niet duidelijker!

Let op, blijf daar weg. Hoe vaak heb ik dit in het verleden al niet gezegd. Leopold II had ooit plannen om in het Midden-Oosten een kolonie te veroveren vooreerst voor hemzelf en vervolgens, als er wat winst overbleef, voor België, maar dat plan is gelukkig niet doorgegaan. Het was een maatje te groot voor België. Waar we nu mee bezig zijn in het Midden-Oosten is dat ook, maar bedwelmd door de lof die we uit Frankrijk en Amerika ontvangen, beseffen we het nog niet altijd. Tweeëndertig doden.

MARK GRAMMENS