Eerst was er LuxLeaks, dan Swissleaks en nu de Panama Papers. Het net rond bepaalde belastingparadijzen sluit zich, maar voor men het goed beseft, duiken er nieuwe op. In de vele discussies wordt één ding vaak uit het oog verloren: belastingparadijzen zijn er omdat mensen een belastinghel willen ontvluchten.

2016-15_02_Beurs_Fiscale paradijzen bestaan bij gratie van een fiscale hel (Medium)Iedereen heeft wel zijn mening over de Panama Papers, die leren dat vermogenden van over de hele wereld via schermvennootschappen geld parkeren in belastingparadijzen. Daar moeten ze amper of geen belasting betalen. Het gaat om offshorestructuren die op poten werden gezet met de steun van het advocatenkantoor Mossack Fonseca in Panama. In totaal zou er sprake zijn van 214.488 offshorestructuren. Ondertussen zijn de namen van verschillende rijke Belgen opgedoken die van deze fiscaal interessante route gebruik maken. Niemand keek verwonderd op dat de familie de Spoelberch (van AB InBev) geld parkeert in een belastingparadijs. En dat ook Dexia hand-en-spandiensten verleende aan mensen die belastingen wilden ontwijken, zal evenmin verwonderen. Waarbij we ons de vraag kunnen stellen of de bestuurders van ACW-signatuur of de PS’ers in de raad van bestuur van Dexia ervan op de hoogte waren. Wellicht niet, maar dat is geen excuus. Het is de taak van de bestuurder van een financiële instelling om daarvan wél op de hoogte zijn. Maar blijkbaar waren ze enkel geïnteresseerd in de dividenden voor hun organisatie of voor de staatskas.

In elk geval zullen we eens goed lachen als de linkerzijde nog schande spreekt van fiscale paradijzen. Zij spelen in deze graag de witte ridder en leggen de link naar criminaliteit. Dit is overdreven. Een rekening hebben in een belastingparadijs is geen misdrijf. Het enige probleem is dat men het in het thuisland niet aangeeft.

Het is zo dat eigenaars van zo’n schermvennootschap nu aan de schandpaal worden genageld samen met criminelen die van fiscale paradijzen gebruik maken om misdaadgeld wit te wassen. Hier worden een aantal zaken op een hoop gegooid. Overigens, we kunnen ons de vraag stellen of de overheden echt wel geïnteresseerd zijn in het opsporen van crimineel geld (onder andere uit drug- en wapenhandel). Want via die belastingparadijzen worden miljarden aan misdaadgeld ‘gewit’ en legaal in de economie gepompt. Dat ondersteunt de economische groei. Veel regeringen zullen daar niet rouwig om zijn.

Een element dat in de discussie niet opduikt, is dat niemand voor zijn plezier kapitalen in fiscale paradijzen parkeert. Het is zeer eenvoudig: fiscale paradijzen bestaan bij gratie van een fiscale hel. Als je hier in België enorm zwaar belast wordt, dan is het normaal dat je met je geld elders naartoe wil. Om te beginnen wordt arbeid hier nog altijd belast als een toxisch goed, ook al heeft de federale regering verschillende maatregelen genomen om de lasten op arbeid te verlagen.

Maar het zijn natuurlijk vooral mensen met grote kapitalen die naar een belastingparadijs vluchten. Ook al heeft België geen vermogensbelasting zoals in Frankrijk, de vermogens worden hier toch al aardig belast. Er zijn de successierechten en registratierechten, er is de roerende voorheffing die op 27 procent werd gezet,… In België bedragen de belastingen op kapitaal 3,5 procent van het bbp, dat staat gelijk met een jaarlijks bedrag voor de staat van 14 miljard euro. Van alle EU-landen ligt de belasting op vermogen in verhouding tot het bbp enkel hoger in Frankrijk en Groot-Brittannië. Niet abnormaal dus dat sommigen een belastingparadijs opzoeken.

Nu is binnen de nochtans rechtse regering-Michel te horen dat men die fiscale vluchtelingen hard zal aanpakken. We willen het gerust geloven, maar om te beginnen kunnen er enkel juridische acties worden ondernomen wanneer er effectief sprake is van belastingontduiking (wat fraude is). Bij belastingontwijking is dat veel moeilijker.

En zelfs als er strafbare feiten zijn gepleegd, hebben de advocaten van de fiscale vluchtelingen een machtig wapen in handen. De Panama Papers zijn bekendgemaakt door een consortium van onderzoeksjournalisten. Nu hebben die onthullingen niet echt veel te maken met onderzoeksjournalistiek. De gegevens zouden gewoon verworven zijn door computerbestanden te hacken. Mag niet. Dat zullen de advocaten van de rijke fiscale vluchtelingen zeker gebruiken om een mogelijke vervolging van hun cliënten tegen te houden.

Angélique Vanderstraeten