Fel belaagd

Mijnheer de halfzachte,

Ja, dezer dagen hebt gij zeker voldoende kopzorgen met de toestanden in de gevangenissen in gans het land, ook al is er een verschil merkbaar afhankelijk van langs welke kant van de taalgrens men de toestand bekijkt. In Vlaanderen is men milder voor uw voorstellen. In Wallonië houdt men het been stijf. Dat heeft natuurlijk veel, zo niet alles, te maken met de rode vakbonden die aan de PS gelieerd zijn en voor wie het nooit genoeg zal zijn als het van u en uw regering komt. En ook de groene vakbond die een band heeft met cdH doet lastig, ook een oppositiepartij…

De toestand in de gevangenissen is niet om vrolijk van te worden. En dan wil ik het niet alleen hebben over de gevangenen die betreffende hun hotelaccommodatie steeds meer eisen stellen inzake douchemogelijkheden, comfort, celbezetting, maaltijden en een betere regeling van de bezoekuren. Zij aarzelen zelfs niet naar de rechter te stappen omdat ze vinden dat hun ‘basisrechten’ geschonden worden. En ze krijgen nog gelijk ook. Er worden zelfs dwangsommen opgelegd aan de overheid om de hooggeachte heren criminelen tegemoet te komen in hun eisen en andere desiderata. Verder eisen zij inspraak of zij breken het kot gewoonweg af, zoals in Merksplas vorig weekeinde. Daar zijn uw voorgangers allemaal voor verantwoordelijk en niet gij, laat dat duidelijk zijn. Gij zit met de gebakken peren van een onder socialistisch bewind mismeesterd beleid dat altijd maar meer aandacht had voor de daders en niet voor de slachtoffers en de penitentiaire beambten, om het mooi te zeggen, en waartegen hun coalitiepartners zich nooit hebben durven verzetten.

Ik wil het hier vooral hebben over de werkomstandigheden waarin de cipiers moeten werken. Zij hebben het moeilijk om een hogere pensioenleeftijd te aanvaarden, want hun job is slopend en stresserend. Niet alleen moeten zij telkens weer op hun tanden en hun tong bijten tegen veeleisende en mondige gevangenen die telkens weer het onderste uit de kan proberen te halen, om bediend te worden op al hun wenken, zij moeten ook optornen tegen structurele tekortkomingen in het gevangenisbeleid: personeelstekort, slechte werktijdenregeling en tal van nevenverschijnselen die Justitie hoe dan ook verlammen. Denk maar aan de pro-Deoadvocaten en de gerechtsdeskundigen en de tolken die moeten wachten op hun sollen voor geleverde prestaties.

Gij hebt overschot van gelijk als gij stelt dat vooral een andere manier van werken – rationalisering van het gevangeniswezen – nodig zal zijn om de situatie in de gevangenissen te verbeteren. Uw toezegging van 405 cipiers is iets, maar nog lang niet voldoende. Het lijkt overduidelijk dat gij met uw kompanen in de regering tot een breed akkoord zult moeten komen waarbij wordt ingezet op omkadering, middelen voor efficiënt werk met boter bij de vis, en veel minder op de gestraften der natie. Het roer moet omgegooid worden. Het moet gedaan zijn met het gepamper en de al te dure faciliteiten.

Gij zijt een zachtgekookt tsjevenei, ik weet het, maar toch wil ik duidelijk stellen dat ik geenszins voorstander ben van middeleeuwse kerkers of het op water en brood zetten van criminelen. Maar het mag toch even wat minder. Gevangenen moeten dagelijks ervaren dat zij gestraften zijn die niet over de middelen en de geneugten van de buitenwereld kunnen beschikken, en met hard werken iets terug moeten doen voor de samenleving die zij op één of andere manier schade en letsels hebben toegebracht. Alle aandacht moet nu gaan naar de bewakers, hun gezagspositie en de draaglijkheid van hun niet te benijden job. Uitbouw van de gevangeniscapaciteit, aanwerven van geschikt en gemotiveerd personeel, middelen om alle taken goed te kunnen uitvoeren en de gemeende erkenning van de job van de cipiers, dat alles moet prioritair zijn. En daartoe zullen keuzes moeten gemaakt worden. Als er zomaar miljoenen kunnen vrijgemaakt worden voor de vluchtelingenopvang, dan moet dat zeker ook kunnen voor ons penitentiair stelsel dat ei zo na op zijn tandvlees zit.

Een scheefgroei rechtzetten is altijd moeilijk. Een andere werkorganisatie op poten zetten, is dat evenzeer. Maar dat moet kunnen als de juiste keuzes gemaakt worden en resoluut afgestapt wordt van de lakse sinterklaas- en wegkijkpolitiek uit het verleden. Gij hebt dus nog flink wat werk op de plank. Ik wens u dan ook de naarstigheid. En een flinke haargroei op uw tanden.

‘t Pallieterke