Op 29 mei overleed André Rousselet op 93-jarige leeftijd. Jarenlang was hij één van de invloedrijkste Fransen, zij het wel achter de schermen. De man was onder andere rechterhand van François Mitterrand en de oprichter van betaalzender Canal+, toen een revolutie in het etatistische Frankrijk.

Rousselet, geboren op 1 oktober 1922, was afkomstig uit het Lotharingse Nancy. Zijn vader was magistraat. De familie Rousselet ging tijdens het interbellum in Parijs wonen. De Duitse inval in 1940 deed hen naar het zuiden van Frankrijk vluchten. De jonge André Rousselet was geschokt door de Franse nederlaag en werd petainist. Toch kwam hij in de Vichy-periode niet in contact met François Mitterrand, toen een aanhanger van maarschalk Philippe Pétain. Rousselet is dan vooral met zijn studies bezig; rechten om precies te zijn. Hij kiest na het behalen van zijn diploma voor een carrière in de ambtenarij en wordt subprefect in verschillende departementen. Het is in die hoedanigheid dat hij François Mitterrand leert kennen. Mitterrand wordt halverwege de jaren vijftig minister van Justitie. Rousselet schopt het tot kabinetschef. Het is een omstreden periode. Mitterrand is in volle Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog een fervent voorstander van de harde aanpak. FLN-onafhankelijkheidsstrijders worden ter dood veroordeeld. Mitterrand heeft er geen probleem mee ze naar het schavot te sturen. Ook folteringen om informatie te bekomen over mogelijke aanslagen worden goedgekeurd. Noch Mitterrand noch Rousselet heeft officieel veel verteld over die periode. Maar die moeilijke periode zorgt wel voor een toenadering tussen beide heren.

Discrete partijfinanciering

André Rousselet zal vanaf het einde van de jaren vijftig Mitterrand van nabij volgen. Ook al is de partij van Mitterrand – de Union Démocratique et Socialiste de la Résistance (UDSR) – wellicht wat te links voor Rousselet. Maar hij is een overtuigd antigaullist. En daarin zijn hij en Mitterrand gelijke zielen. Tijdens de presidentscampagne van 1965 gaat Rousselet sponsors zoeken voor François Mitterrand. Met succes, ook al is een verkiezingsoverwinning tegenover generaal Charles de Gaulle uitgesloten. Mitterrand kan wel een tweede ronde uitlokken – het icoon De Gaulle haalt in de eerste ronde geen vijftig procent – maar moet dan de duimen leggen. Rousselet is ondertussen topman geworden van het taxibedrijf G7. Via die weg heeft hij fortuin gemaakt en kan hij bankiers en bedrijfsleiders aanspreken om de campagne van Mitterrand te sponsoren.

Dat doet hij ook wanneer Mitterrand in 1974 opnieuw opkomt bij de presidentsverkiezingen voor de PS. Over de giften aan de partij is Mitterrand zeer duidelijk: “Ik wil niet weten waar het vandaan komt.” Rousselet weet op een discrete manier de nodige financiering te verwerven. Om te vermijden dat er later problemen met het gerecht volgen, eist Rousselet dat alle betalingen cash gebeuren. Zoals die keer dat de topman van de machtige Compagnie Générale des Eaux zich aanmeldt met een koffer vol bankbiljetten; 3 miljoen Franse frank om precies te zijn. Rousselet laat ze op een discrete manier in de partijkas verdwijnen.

In 1981 krijgt de trouwe penningmeester van Mitterrand de kans om minister te worden in de eerste socialistische regering in vijfentwintig jaar. Rousselet weigert. Hij wil liever kabinetschef van Mitterrand worden, wat ook gebeurt. Gevolg is dat Rousselet als intimus van de president als één van de eersten op de hoogte is van het bestaan van een buitenechtelijke dochter van de president. “Anne en Mazarine Pingeot: ik wist alles van bij het begin”, zei hij later. Wat ook wou zeggen dat hij moest meewerken aan het organiseren van het verborgen leven van beide dames.

Canal+ als voorloper

Rousselet blijft als kabinetschef op de achtergrond. Hij wordt pas echt een nationale bekendheid wanneer hij in 1984 de betaalzender Canal+ opricht. Aanvankelijk krijgt die de bijnaam ‘Canal Plouf’, want de zender is geen groot commercieel succes. Maar uiteindelijk weet Canal+ zich te verankeren in een archaïsch medialandschap. Intussen was ook TF1 geprivatiseerd; een opvallende beslissing van socialist François Mitterrand, maar achteraf niet verwonderlijk. Mitterrand wantrouwde de staatszenders die volgens hem in neogaullistische handen waren. Elk alternatief was dus welkom. Rousselet wordt in 1994 wel opzijgeschoven als topman van Canal+. Dat gebeurt onder druk van eerste minister Edouard Balladur, premier onder de tweede cohabitation met links.

Rousselet stond dicht bij de president maar was geen hoveling of lakei. Hij stapte niet mee in de jaarlijkse wandeling van Mitterrand naar de rots van Salutré, op Pinksteren. Mitterrand gaf tijdens de wandeling goede en slechte punten aan politieke vrienden en tegenstanders. Velen die aan de wandeling deelnamen beschouwden zich als intimi van Mitterrand. Rousselet vond dat maar niets. Hij zei dat hij niet deelnam “omdat het bergop ging”. Toch was en bleef Rousselet een goede vriend. Hij nam deel aan Mitterrands laatste reis naar Egypte eind 1995. En na het overlijden van de ex-president in januari 1996 moest Rousselet de begrafenis organiseren. Ook hield hij toezicht op het Institut François Mitterrand.

Salan