Voorzitter Peene vertrekt met stille trom

Was het u ook al opgevallen? Het Davidsfonds onderging in maart een voorzitterswissel, maar dat gebeurde zonder tromgeroffel. Geen ronkende persberichten rond de nieuwe voorzitter en nog minder rond de afscheidnemende. Alleen de Krant van West-Vlaanderen bracht naar buiten dat Peter Peene uit Langemark na vijftien jaar de fakkel doorgaf aan de Leuvenaar Danny de Raymaeker.

Normaal gezien liep het mandaat van de voorzitter af op 30 juni, maar Peene hield het al drie maand eerder voor bekeken.  Eerste reden voor de stilte: de nieuwe voorzitter wil eerst het Davidsfonds van binnenuit leren kennen. Tweede reden: de man werd 2 jaar geleden aangetrokken door Optima Bank om aldaar de financiële puinhopen op te ruimen (lees ook blz 2). De problemen bij Optima Bank komen niet onverwacht, maar het doorkruist min of meer de communicatie bij het Davidsfonds over de voorzitterswissel.

Terugval

Peter Peene is dus met zeer stille trom vertrokken. Wellicht heeft een en ander te maken met het zeer zwakke palmares dat de man kan voorleggen. Het ledental viel terug van meer dan 60.000 leden naar amper 45.000 en het aantal afdelingen nam in dezelfde verhoudingen af (van 600 naar 470). De uitgeverij werd zwaar verlieslatend en moest eind vorig jaar worden verkocht. Tot aan de eeuwwisseling was het Davidsfonds een belangrijke pijler in het maatschappelijke middenveld en in de Vlaamse Beweging, vandaag is de eens zo belangrijke cultuurorganisatie in grote mate weggedeemsterd.

De terugtrekking uit de Vlaamse Beweging was een heel bewuste keuze van Peene. Naar aanleiding van zijn eerste toespraak, in april 2002, verklaarde hij nog dat het Davidsfonds binnen de Vlaamse Beweging de “motor van de vernieuwing” wou zijn. Amper twee jaar later vertelde hij aan De Standaard dat dat “constant gehamer op een onafhankelijk Vlaanderen eerder contraproductief werkt (…) vandaar dat het Davidsfonds geen grote politieke uitspraken meer doet. Wat voor ons telt, is dat Vlaanderen goed bestuurd wordt, of dat nu onafhankelijk of binnen een Belgische federale structuur is. Het proces van de ontvoogding is nu in de handen van de politiek. Als beweging hebben we daar maar weinig impact meer op. Dus verkiezen we onze energie niet langer in allerhande politieke moties te stoppen, maar in de verdere uitbouw van onze culturele activiteiten.”

Breuk met het verleden

Hiermee zette Peene in feite een punt achter het Davidsfonds als Vlaamse strijdorganisatie en brak hij met zijn voorgangers. Sindsdien nam het DF nauwelijks nog Vlaams-nationale standpunten in en legde het zijn activiteiten binnen het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen stil, hoewel het op papier wel lid bleef van het OVV. In het magazine en het boekenaanbod kwam de Vlaamse Beweging steeds minder aan bod en koos men volop voor “Cultuur”, in de meest brede zin van het woord.

Op die wijze haalde Peene in belangrijke mate de bezieling uit zijn organisatie. Door enkel te focussen op culturele activiteiten boette het Davidsfonds fel aan relevantie in. Het moet op de cultuurmarkt immers concurreren met de vele tientallen professionele cultuurcentra in Vlaanderen. Voor vele mensen is daardoor de meerwaarde van een organisatie als het Davidsfonds erg beperkt geworden. Uiteraard is niet alle werk van Peene zinloos geweest. De uitbouw van de Davidsfonds Academie en van de Nachten van de Geschiedenis waren nuttige initiatieven, maar die richten zich tot een eerder beperkt publiek. Voorts werd veel energie gestoken in het aanbod cultuurreizen.

Flower Power

Peter Peene zal velen bijblijven als de wat wereldvreemde en halfzachte voorzitter die, ondanks zijn relatief jonge leeftijd (hij is er net vijftig) inspiratie zocht in de Flower Power. Getuige daarvan zijn laatste voorwoord onder de titel ‘Riskeer meer’: “Ook Angela Merkel sprak vanuit haar hart toen ze vond dat de Duitsers het wel zouden schaffen. Een politicus die de kille berekening opzij schuift voor de oprechte droom: lang geleden dat we zoiets hadden meegemaakt. Als Europa een nieuwe adem wil vinden, moet het meer riskeren, durven dromen, de verbeelding aanspreken.” Nou, nou, met Peene kwam de verbeelding weer aan de macht.

Optima

Het Davidsfonds moet ook financieel dringend weer op orde worden gezet, als we de balansen van de voorbije jaren mogen geloven. Het is dus geen toeval dat de nieuwe voorzitter, Danny de Raymaeker, een stevige naam heeft in de bankwereld. Hij was 30 jaar actief bij KBC, om daarna CEO te worden bij Optima. Vorige week kwam die bank in zeer woelig vaarwater terecht. Het Gentse Optima werd onder curatele van de Nationale Bank geplaatst. Volgens de informatie waarover we vandaag beschikken, is het vooral zijn voorganger bij Optima die het bruin gebakken heeft en was De Raymaeker aangezocht om de boel weer recht te trekken.

We twijfelen niet aan de capaciteiten van de nieuwe voorzitter die ook al ervaring opdeed in de raden van bestuur van Herita, Ons Erfdeel en Festival van Vlaanderen/KlaraFestival. Het is de bedoeling dat hij binnenkort het uithangbord – het gezicht – wordt van het Davidsfonds.  Hij onderstreepte alvast dat de plaatselijke werking van de vele Davidsfonds afdelingen meer aandacht zal krijgen. Want ook daar gaapt een kloof tussen de dikwijls heel Vlaamsgezinde afdelingen en de hoofdzetel in Leuven.  Samen met de vele duizenden Vlaamsvoelende leden en kaderleden die de organisatie nog steeds telt, hopen we op een doordachte koerswijziging.

We wensen de nieuwe voorzitter graag alle succes toe.  Binnen enkele maanden zetten we hem zeker op de praatstoel.

BL