Gaat het Nationaal Veiligheidsplan naar de kern van de zaak?

2016-24_02_RIRO_Nationaal Veiligheidsplan (Medium)Vorige week werd door Jan Jambon, minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken, en Koen Geens, minister van Justitie, de Kadernota Interne Veiligheid (KIV) en het daaraan gekoppelde Nationaal Veiligheidsplan (NVP) aan het publiek voorgesteld. De documenten zijn nauw verwant. De Kadernota Integrale Veiligheid vormt een strategisch beleids- en referentiekader voor alle diensten die omwille van hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden een bijdrage kunnen leveren aan een betere veiligheid. Het Nationaal Veiligheidsplan is afgestemd op de Kadernota en is het strategische beleidsplan voor de politie gedurende de komende vier jaren. Wat is er nieuw en waar liggen de accenten?

Nieuw is alvast dat bij het opstellen van de Kadernota de regeringen van de deelstaten bij de werkzaamheden werden betrokken. Bij het voorbereidend werk door de Interministeriële Conferentie Veiligheids- en Handhavingsbeleid (IMC) konden de ministers van de deelstaten vanuit hun bevoegdheden zelf aanpassingsvoorstellen en nieuwe initiatieven formuleren. Het is de eerste keer dat dit gebeurt. Ook de Nationale Veiligheidsraad en het College van Procureurs-generaal konden hun advies uitbrengen. En dan waren er nog de eminente experten Brice de Ruyver en Cyrille Fijnaut, zonder wiens advies aan het veiligheidsbeleid in dit land blijkbaar niet te tornen valt. De KIV is bijgevolg een document met een belangrijk draagvlak op beleidsniveau dat het niet alleen heeft over de prioritaire criminele fenomenen, maar ook over preventie, repressie en nazorg, zowel ten aanzien van daders als slachtoffers. Nieuw is ook dat de Kadernota de diensten en beleidsorganen aanduidt die verantwoordelijkheid dragen voor de uitvoering van specifieke maatregelen per crimineel fenomeen. Met de KIV staan de politiediensten dus niet meer alleen voor hun taak.

Het Nationaal Veiligheidsplan 2016-2019 is de vertaling van de Kadernota voor de politie. De titel van het NVP, Samen, naar de kern van de zaak‘, beklemtoont volgens de federale politie de integrale en geïntegreerde samenwerking. Er is de ‘geïntegreerde’ samenwerking tussen lokale en federale politie enerzijds, en anderzijds de ‘integrale’ samenwerking tussen de geïntegreerde politie en haar partners van de veiligheidsketen. De federale politie beschouwt het NVP dan ook als een ‘doe-plan’. Het bevat de prioritaire crimina­liteits- of onveiligheidsfenomenen, de strategische doelstellingen en projecten van waaruit tal van actieplannen in de toekomst moeten voortvloeien. De afdelingshoofden kunnen in hun pen kruipen.

Prioriteiten

De tien veiligheidsfenomenen waaraan de politiediensten en alle andere betrokken instanties tijdens de komende vier jaar bijzondere aandacht zullen besteden, zijn dezelfde als deze in de vorige beleidscyclus. Op kop staan de actuele fenomenen radicalisering, gewelddadig extremisme en terrorisme, onmiddellijk gevolgd door mensenhandel en mensensmokkel. Het belang van het lokale niveau om vroegtijdig radicalisme te detecteren, wordt sterk benadrukt. Zoals steeds is informatie-uitwisseling tussen de lokale en federale politie en de inlichtingendiensten van levensbelang binnen de federale en lokale ‘Task Forces’, maar ook het internationale aspect speelt een belangrijke rol.

Wat mensenhandel betreft, gaat de aandacht vooral naar de problematiek rond de ‘tienerpooiers’. Waar mensenhandel voornamelijk te maken heeft met uitbuiting, ook op economisch vlak, heeft mensensmokkel rechtstreeks te maken met de illegale immigratie. Hier zal in de toekomst vooral op bestuurlijk vlak worden opgetreden en de druk op gedetecteerde smokkelroutes zal worden vergroot door meer gerichte controles en de organisatie van meer algemene acties.

Inzake drugs ligt het accent op de toenemende productie van cannabis, de productie en handel in synthetische drugs en de in- en uitvoer van cocaïne. Het is geen geheim dat overal in het land nogal wat afgelegen schuren en afgeschreven onroerend goed fungeren als plantage. Voor de bestrijding van de sociale en fiscale fraude dient men dan weer sinds de zesde staatshervorming voor sommige materies rekening te houden met regionale verschillen. Dit vergt een aanpassing of een andere benadering van de richtlijnen van de betrokken procureurs-generaal. Naar ons gevoel wordt financiële criminaliteit nog altijd ondergewaardeerd, ook al valt vooral daar poen te rapen. Denk maar aan de Panama-papers, de buitensporige winsten uit btw-fraude en de illegale tewerkstelling. Terecht pleit men voor een buitgerichte aanpak waarbij zogenaamde ‘plukteams’ vermogensvoordelen kunnen in beslag nemen voor latere verbeurdverklaring. Dit geldt trouwens niet alleen voor sociale en fiscale fraude, maar voor alle misdrijven. Criminaliteit mag niet meer lonen!

Cybercrime en cybersecurity is uiteraard eveneens één van de belangrijkste prioriteiten. Volgens het NVP is dit bij uitstek een fenomeen waarbij niet alleen de overheid, maar ook de private veiligheidssector verantwoordelijk is op het vlak van sensibilisering en preventie. Cybersecurity speelt daarenboven een belangrijke rol in de bescherming van het economische potentieel en situeert zich daardoor ook op het raakvlak waarin zowel politie als inlichtingendiensten actief zijn. De bescherming van burgers, private bedrijven en vitale sectoren (elektriciteitscentrales, luchthavens…) vergen bovendien een specifieke aanpak op het vlak van preventie. Repressief is de focus gericht op het identificeren van iedereen die ICT gebruikt om criminele feiten te plegen. In de toekomst zullen meer speurders, met de juiste kwalificaties, kunnen ‘patrouilleren’ op het internet.

Polycriminaliteit

Het NVP heeft het verder over geweldscriminaliteit, met nadruk op de aantasting van de persoonlijke integriteit en discriminatie. Het betreft hier de maatregelen tegen voornamelijk familiaal geweld, seksueel geweld en seksueel misbruik van minderjarigen. Ook diefstal door rondtrekkende daders, illegale wapenhandel, afvalfraude, verkeersveiligheid en overlast komen als prioriteiten aan bod. Het is moeilijk om in het Strafwetboek een misdrijf te vinden dat niet is gedekt door het Nationaal Veiligheidsplan.

Gaat men daarmee naar de kern van de zaak? Wij hebben er in elk geval een goed gevoel bij, ook al lezen wij nogal wat holle ambtelijke taal. Op basis van besproken documenten zullen nu ook zonale veiligheidsplannen ontwikkeld worden, en een gewestelijk veiligheidsplan voor Brussel. Daarmee wil men tegemoetkomen aan de specifieke problematiek eigen aan een bepaald gerechtelijk arrondissement of Brussel. Positief lijkt ons ook de opname van ‘transversale’ thema’s: men erkent de term ‘polycriminaliteit’, waarmee wordt geaccentueerd dat dadergroepen zich met meerdere prioritaire fenomenen tegelijk kunnen inlaten. Drugs worden bijvoorbeeld verkocht via het internet, maar om de opbrengsten wit te wassen maken de bendes onder meer gebruik van fictieve vennootschappen in het buitenland. Men benadert de fenomenen dus ook naar hun samenhang, waarbij informatie-uitwisseling, informatica, buitgerichte aanpak en internationale politiesamenwerking cruciaal zijn. Speurwerk, en de bestrijding van criminaliteit in het algemeen, zal dus meer dan ooit gespecialiseerde mensen en middelen vragen. Volgens het NVP zijn de politiediensten zich daar maar al te goed van bewust. Of zij die middelen ook zullen krijgen? Dat is een ander paar mouwen. Best even de resultaten van de begrotingscontrole 2017 afwachten.

RIRO


Tags assigned to this article:
2016-24Actueel

Related Articles

Groen Gent zwijgt als vermoord over de Optima-affaire

Rood en groen gaan in 2018 weer met één lijst naar de kiezer. Dat werd op 11 juni door Termont

Buitenlands spervuur

Geen asiel voor christenen Obama heeft duizenden Syrische moslims in de VS binnengelaten, dikwijls zelfs zonder geldige papieren, maar slechts

Pagaddertoren

Pro en contra kerncentrale Doel voor ATV Er is weer heel wat te doen geweest over de kerncentrale van Doel.