Jeroen Piqueur wordt door sommige media omschreven als een ‘flamboyante bankier’. Weinigen weten dat hij in het begin van de jaren tachtig nog auto-onderdelen verkocht. Maar dat zou snel veranderen. Met financiële producten was namelijk meer geld te verdienen.

Ascona

Wie een juist portret van Piqueur wil, moet een goed onderbouwd artikel uit het weekblad Trends uit 2008 herlezen. Het artikel gaat over de grote en doorslaggevende rol van die man bij het Gentse bedrijf Ascona, kort voor ‘Asset Consultants Associated’. De merkwaardige geschiedenis van Ascona is om verschillende redenen relevant, al was het maar om de gelijkenissen met Optima. En er is nog iets anders. “(Ascona is) de bron van het grootste deel van de rijkdom die hij (Piqueur) opbouwde”, zeggen sommige bronnen anoniem in De Tijd. Piqueur beschikt over een luxejacht en een dure wagen. Hij was zelfs, via timesharing, eigenaar van een vliegtuig; dat contract verbrak hij omdat de andere partij zijn deel niet betaalde. Sommigen vragen zich af hoe hij zijn jacht van 10 miljoen euro gefinancierd heeft. En die vraag heeft met meer dan jaloersheid te maken.

Schandaalsfeer

Trends in 2008: ‘Dat bedrijf (Ascona), waarin Piqueur actief was, ging in 1993 in een schandaalsfeer ten onder. De voorgeschiedenis gaat terug naar de investeringen van Bob Gillier (BGDI) in gronden in de VS, waarrond ook een ander Gents investeringsdebacle met de broers Parisis plaatsvond.’

‘Toen Gillier in 1987 stierf, brachten zijn managers Marc Peeters en Mark Scholliers een aantal gronden onder in de Canadese beursvennootschap Euro Prime. Zo’n 5 miljoen Canadese dollar aan openbare bankkredieten van Euro Prime vond zijn weg naar Gent. Ascona prees ze bij klanten aan als een mooie belegging.’

‘Begin 1988 werd een aantal vastgoedprojecten, die voorheen werden beheerd door BGDI (nog een vennootschap van Gillier), ondergebracht in Euro Prime. Het ging hier vooral om projecten in de Verenigde Staten, in het bijzonder Texas. De houders van zogenaamde TBC-contracten (Trust Benificiary Contracts) werden zo goed als verplicht hun certificaten om te ruilen in Europrime-aandelen, waarvan de koers op geen tijd ineenstortte. Het Ascona-bestuur bleef echter volhouden dat deze aandelen interessant waren voor beleggers die er een “zekere tijdshorizon op nahouden”.’

De brief van de Bankcommissie

Ascona diende zich destijds aan als dé specialist in financiële planning, die bovendien een ‘totaalservice’ bood. ‘Doet u vandaag beroep op ons, dan beschikt u morgen over ervaren en onafhankelijke raadgevers’, verkondigde het viertal veelbelovend in luxueuze brochures. Een artikel in een gereputeerd financieel magazine begin jaren negentig gaf ze ruggensteun.

Maar er is toch wel meer aan de hand. Misnoegde beleggers beginnen zich begin 1990 te roeren. In juli 1990 beveelt de Bankcommissie (vandaag: FSMA) volgens De Tijd zelfs een belegger aan om een klacht met burgerlijke partijstelling tegen PFA/Ascona neer te leggen, ‘als enige mogelijkheid om de geïnvesteerde bedragen enigszins te recupereren’. Dat zal overigens mislukken. Meester van Hille, een juridisch raadsman van Ascona, is wel van oordeel dat de Bankcommissie in deze brief haar boekje te buiten is gegaan. Het is de typische verdedigingsstrategie van PFA/Ascona/Optima.

Het hek is dan wel helemaal van de dam. In Gent en omstreken worden mensen zenuwachtig. Het ging immers vaak om zwart geld. In 1991 doet de gerechtelijke politie zelfs een inval in het Ascona-hoofdkwartier. Volgens goedgeïnformeerde bronnen wordt ‘een vette kluif’ overgehouden aan de raid. Decennia later valt de BBI binnen in het hoofdkwartier van Optima. Dat onderzoek zal nietig verklaard worden.

Rieder

In 2001 is meester Hans Rieder raadsman van één van de personen die voor de raadkamer moeten verschijnen, te weten: Jeroen Piqueur. Rieder laat aan Belga weten dat het dossier Ascona op 29 juni 2000 voor de Gentse raadkamer behandeld werd en dat het openbaar ministerie toen de buitenvervolgingstelling vorderde voor de misdrijven van oplichting, misbruik van vertrouwen, schriftvervalsing en gebruik van valse stukken. ‘Daaruit blijkt dat ook het openbaar ministerie de mening is toegedaan dat er geen sprake is van enig bedrog’, aldus meester Rieder in de media.

Procureur Soenen zegt, in een reactie hierop aan Belga, dat tegen bepaalde personen de buitenvervolgingstelling is gevorderd bij gebrek aan bewijs.

Piqueur beschikt over een legertje advocaten. Jan de Paepe, een andere toenmalige advocaat in Trends: ‘Geen enkele rechtbank heeft ooit onderzocht of deze inbreuken daadwerkelijk zijn bewezen. Er was nooit een juridisch debat, terwijl we wel degelijk sterke argumenten hadden om dit volledig te weerleggen. Dit bij de start opzienbarend onderzoek (Ascona) heeft zelfs geen muis gebaard.’

Vreemde start

De start van Optima wordt volgens De Tijd in 1991 gesitueerd. Toch vonden we de wortels van het bedrijf al in 1989 terug. Toen werd Risk Management and Consulting opgericht. In 1992 werd dat Optima nv. Later FinPlan en in 1995 Estia. In een akte uit 2013 blijkt dat Jeroen Piqueur één van de bestuurders van Estia is. Het ontwarren van de Optima-knoop zal niet evident zijn.

Geen geregistreerde vermogensbeheerder

Optima is – tot grote frustratie van de echte vermogensbeheerders – geen geregistreerde vermogensbeheerder. Het statuut van vermogensbeheerder halen en behouden vraagt tijd en geld. Piqueur deed alsof hij er één was, met enkel een statuut van verzekerings- en later vastgoedmakelaar. Een doorn in het oog van de klassieke spelers. Zij zullen geen traan laten bij de ondergang van Optima.

Volgens De Tijd is de belangrijkste reden dat de Nationale Bank aan de alarmbel heeft getrokken bij Optima Bank, omdat een verbod was opgelegd om dividenden uit te keren en dat verbod werd omzeild via consultancyfacturen en door geld van de rekeningcourant te halen ten voordele van Piqueur als aandeelhouder. Er zou volgens de krant sprake zijn van grote bedragen. Bronnen spreken van enkele miljoenen.

Nog andere bedrijven

Piqueur was volgens Trends trouwens nog actief in andere bedrijven (Management Groep en Time Sharing Holidays), die na zijn vertrek over de kop gingen. ‘Die faillissementen waren niet mijn schuld, maar die van mijn opvolgers’, repliceert Piqueur in Trends.

Ook vandaag stelt Piqueur in de media: ‘Ik heb helemaal niets fouts gedaan.’ Dat zal binnenkort hopelijk helemaal duidelijk worden.

Midden juni 2016 plaatst de handelsrechtbank van Gent in elk geval twee voorlopige bewindvoerders op het persoonlijk vermogen van Piqueur, de hoofdaandeelhouder van Optima Bank. De bewindvoerders moeten erop toezien dat Piqueur zichzelf niet onvermogend maakt door delen van zijn patrimonium weg te sluizen, aldus de media. Ze zullen hiervoor in eerste instantie het vermogen van Piqueur in kaart brengen.

Slotsom

De gelijkenissen tussen het dossier van Ascona en Optima zijn treffend. Sinds 2011 werd deze keer door diverse waarnemers gewaarschuwd voor de fall-out van de financiële avonturen van Optima. Dat de spaarders en beleggers het niet wisten, kan deze keer dus niet als argument gebruikt worden.

Thierry Debels