Hebben we ons vergist? Vorige week schreven we over de hallucinante economische kloof tussen Vlaanderen en de andere gewesten. Het was dus even schrikken toen einde vorige week een aantal media bijna het tegenovergestelde titelden. Ze deden dat op basis van cijfers van  Johan Van Gompel van KBC over regionale economische groei. Wij baseren ons op werkelijke en harde cijfers over onderwijsniveau en werk (VDAB, RVA). Van Gompel speculeert.

Al jaren lang wijst Van Gompel erop dat de Vlaamse voorsprong in economische groei sinds de jaren 1970 daalt. Dat klopt. In de jaren 1960 bedroeg de Vlaamse groeivoorsprong 1,8 procentpunt, in de jaren ‘70 zo’n 1,9 procentpunt, in de jaren ‘80 zo’n 1 procent, in de jaren ‘90 nog 0,7 procent, en in de periode 2000-2012 was er geen verschil meer. Maar vijftig jaar lang bleef Vlaanderen beter presteren. Dus: de kloof wordt niét gedicht.

Wat Van Gompel doet, is speculeren. Zijn analyse wemelt van voorwaardelijkheden. De komende vijf jaar “kan” het verhaal keren… Want in Brussel en Wallonië ligt de “potentiële” werkgelegenheidsgroei hoger dan in Vlaanderen. Wallonië “moet in staat worden geacht” om meer mensen aan het werk te krijgen. “Als Wallonië en Brussel hun structurele problemen (files in Brussel, verbetering van kwaliteit van onderwijs in Wallonië…) kunnen aanpakken en, net als Vlaanderen, inzetten op meer innovatie en een verbetering van de concurrentiekracht, dan kan de ommekeer een feit worden”. Ja, zo kunnen we het ook…

Euforie

Dit soort rapporten wordt niet zelden voorgesteld als “positief nieuws” over en voor Wallonië. Onterecht?

Nieuw is dat allemaal niet. Neem nu Van Gompels “rapport” van vier jaar geleden. Ook toen euforie in De Standaard (‘Vlaamse voorsprong in groei is verdwenen’) over de succesvolle inzet van Wallonië in specifieke sectoren zoals farma en gezondheidszorg…  Van Gompel zag zelfs tekenen dat het iets “jongere” Wallonië sterker groeide dan Vlaanderen en was lovend over “het positieve effect van het marshall-plan”. Maar inzake jobcreatie stelt dat plan weinig voor.

Uitzondering

Recenter was er een korte uitzondering (2008-2011), toen de Waalse economie inderdaad drie keer op vier jaar tijd iets sneller groeide dan de Vlaamse. Verwonderlijk was dat evenwel niet. In de crisisjaren vanaf 2008 is de exportgerichte Vlaamse economie kwetsbaarder en conjunctuurgevoeliger. Een economie gekenmerkt door hoge overheidstewerkstelling, zoals de Waalse, is minder crisisgevoelig.

Waals herstel was een wankele mythe op het losliggend zand van een crisis.  Zelfs die (onverstandige) vreugde was van korte duur. Van Gompel en KBC zaten zelfs ronduit fout. Vier jaar geleden voorspelden ze voor ook voor 2012 nog snellere groei voor Wallonië. Dat was een slag in het water… De cijfers van 2012 en 2013 waren weer van een andere, oudere orde. Vlaanderen presteerde weer beter. De kloof groeit weer.

En nu?

“Wallonië en Brussel ‘kunnen’ sneller groeien dan Vlaanderen”, titelde zaterdag Het Laatste Nieuws. Een wonderbaarlijke titel boven een stuk waarin letterlijk het tegenovergestelde staat: “De Vlaamse economie groeit systematisch sneller dan de Waalse en de Brusselse”… en “ook dit jaar zal dat het geval zijn”.  Of hoe men van slecht nieuws ook nu weer – anno 2016 – goed nieuws probeert te maken.

Brussel

Volgens van Gompel “zou” vooral Brussel een forse inhaalbeweging hebben gemaakt, onder meer door de betere samenwerking tussen de verschillende arbeidsbemiddelingsdiensten (VDAB, Forem, Actiris). Almaar meer Brusselaars zouden werk vinden buiten het gewest. Het aantal loontrekkenden zou in Brussel sinds 2007 dubbel zo snel gestegen zijn als in Vlaanderen en Wallonië.

Al goed dat dit spetterende nieuws dan toch in De Tijd wat werd gerelativeerd. Brussel heeft een rampzalige werkzaamheidsgraad en werkloosheidsgraad. En dat is geen speculatie, maar een zekerheid. Wat minder uitkeringsgerechtigde werklozen wordt  wel meteen geduid als “goed nieuws”, maar men vergeet dat die werklozen vooral verhuizen naar OCMW en leefloon. In Brussel krijgt 1 inwoner op de 20 een leefloon, tegenover 1 op de 100 in Vlaanderen en 3 de op 100 in Wallonië.

Conclusies

En wat is dan de indrukwekkende conclusie van het KBC-rapport (voorspelling)?

Voor 2016  gaat KBC nog uit van 1,5 procent groei in Vlaanderen, 1,4 in Wallonië en 1,2 in Brussel. Ook dat nieuws is voor Vlaanderen alweer een vogel in de hand, de Walen moeten het stellen met wat ufo’s  in de lucht.

En dan nog even verderop, de leuke toekomst? Vlaanderen zou tussen 2016 en 2020 op een gemiddelde jaarlijkse groei van 1,5% mogen rekenen, Wallonië en Brussel op 1,6%.  De met toeters aangekondigde ommekeer “zou” resulteren in zegge en schrijve een tiende procent voorsprong… Op die manier wordt de publieke opinie van de Vlamingen op een wel erg voorwaardelijke gegevens gesust. Vreemd.

Een grootbank zou wat omzichtiger kunnen omspringen met “voorspellingen” die worden gecommuniceerd als goednieuws-shows.  Ze zijn erg riskant. Dat geldt (omgekeerd) ook voor het verzwijgen van de harde “werkelijkheid” die andere economische bronnen blootleggen.

Media die de regionale economische kloof overhaast relativeren of – zoals De Morgen – harde cijfers van de VDAB hierover compleet (en onprofessioneel) verzwijgen, bewijzen Wallonië en Brussel geen dienst.

Als  Wallonië zich blijft vastklampen aan wat strohalmen van het Marshallplan, dat uiteindelijk bitter weinig jobs oplevert, komt het daar niét goed. Wallonië mist duidelijk de kracht van Verandering…

Anja Pieters