2016-26_02_Nollet Wat na de Brexit (Medium)Een van de merkwaardige en totaal onverwachte gevolgen van de goedkeuring van de Brexit door de meerderheid van de Britten is dat die uitslag in Noord-Ierland neerkomt op een stevige steun in de rug van zij die van het Brits bestuur af willen en de hereniging van gans het eiland wensen.

Om dit te begrijpen dient men te weten dat in de vredesakkoorden die in 1998 een einde maakten aan dertig jaar “troubles”, voorzien werd dat er een regering tot stand zou komen waarin de grootste partij elk van de twee gemeenschappen die tegenover elkaar stonden (de meestal protestantse Britsgezinden en de meestal katholieke Ierse nationalisten) proportioneel zouden vertegenwoordigd zijn. Toen in 2007 de eerste keer zo een regering tot stand kwam, was het radicaal nationalistische Sinn Fein (het Iers voor ‘wij alleen’) de sterkste politieke formatie aan de Ierse kant en de extremistische DPU (Democratic Unionist Party) die van de andere zijde. Gezien het feit dat de meerderheid van de Noord-Ieren tot het protestantse kamp behoort (48 procent t.o.v 45 procent katholieken) mocht de UDP de Eerste Minister leveren. Het werd de fanatieke dominee Ian Paisley, terwijl Sinn Fein haar ondervoorzitter, de voormalige stafchef van het IRA, Martin McGuinness tot Vice-Premier benoemde (IRA, Irish Republican Army, voor de nationalisten een bevrijdingsleger, voor hun tegenstanders een bende terroristen).

Aan beide zijden dus figuren waarvan het minste wat je kon zeggen was dat ze zeker niet onopvallend waren. Merkwaardig genoeg hield dat op het eerste zicht zeer onnatuurlijk huwelijk tot hiertoe behoorlijk stand (Paisly is ondertussen overleden en vervangen, maar McGuinness is nog steeds op post). Het vredesproces lijkt dus behoorlijk vast in het zadel te zitten. Nogal wiedes echter dat er zich regelmatig ernstige klachten voordoen. De doelstellingen van beide partijen blijven immers totaal tegengesteld aan elkaar en dus ook hun wederzijdse politieke stellingnames. Dit was opnieuw het geval met het Brexit-referendum.

Revolutionaire evolutie

De DPU die Engelser dan de Engelsen wilt zijn, steunde uiteraard de “leave”-campagne, terwijl de Ierse nationalisten er op rekenen dat ze via de EU korter bij de Ierse republiek kunnen geraken (die is er immers ook lid van). Zij gingen voluit voor “remain”. Toen de stemmen geteld werden, bleek dat 55,8% van de Noord-Ieren voor “remain” hadden gestemd, terwijl de Brexit slechts op de steun van 44,2% onder hen kon rekenen. Gezien de hierboven geschetste verhoudingen tussen katholieken en protestanten, kan dus zonder twijfel worden vastgesteld dat een behoorlijk aantal van deze laatste gehoor heeft gegeven aan de oproep die McGuinness vorige week nog deed om de Brexit te verwerpen.

Dit is niets minder dan een revolutionaire evolutie, want zelfs als de stem van die protestanten eerder door economische dan door politieke reden werd gemotiveerd, blijft het feit dat ze eerder voor de Ierse dan voor de Britse weg hebben gekozen. Geen wonder dus dat Sinn Fein nu aandringt om een volksraadpleging omtrent de hereniging met Ierland op het getouw te zetten. Jammer genoeg zal dit echter niet worden toegestaan en er mag dus worden van uitgegaan dat het Iers-Brits conflict, dat al sinds 1169 aan de gang is (het jaar dat de Engelsen in het groene eiland binnenvielen), nog wel een tijd zal aanslepen.

Francis Van den Eynde