De Vlaamse overheid mag zich opmaken voor een juridische strijd met het groenestroombedrijf Bee Power bvba. Het bedrijf zou een biomassacentrale in de haven van Gent laten bouwen. Maar dat gaat niet door. Volgens Michael Corten, de topman van Bee Power, staat het ‘bijna zeker’ vast dat zijn bedrijf een schadeclaim zal indienen bij de Vlaamse overheid omdat die op het allerlaatste moment afzag van subsidies. De nu afgevoerde centrale van Bee Power in Gent zou 100 miljoen euro subsidies per jaar krijgen, gedurende vijftien jaar. In totaal dus 1,5 miljard euro.

Achter Bee Power bvba zit de nv Bee wat staat voor Belgian Eco Energy nv. Op de webstek bee.eu lezen we dat het een ‘Belgisch en duurzaam energiebedrijf is, gecreëerd in 2010 door 3 oprichters’. Het doel is ‘duurzame productie en levering aan Belgische B2B (business to business) klanten van elektriciteit, groene warmte en gas’. Concreet zou de biomassacentrale van BEE Power in Gent gestookt worden op basis van houtchips (houtafval), ingevoerd uit Noord-Amerika, Zuid-Afrika en Namibië.

Belgian Eco Energy

Belgian Eco Energy wordt op 16 september 2010 opgericht. Het is dus een erg jong bedrijf. De onderneming staat ingeschreven in Huldenberg, een groene stek tussen Overijse en Leuven. Oprichters zijn Gantis van Michael Corten en PMKay van Chris Elbers. In 2012 is er een kapitaalverhoging. De familie Janssen investeert samen met ‘business angels’ drie miljoen euro in het energiebedrijf. Het bedrijf wil in september zijn eerste kilowatts leveren aan bedrijven en hoopt in 2013 groene energie te produceren. Dan zijn ze bij BEE al met drie. Corten, oud-directeur van Eneco België, en Chris Elbers, een oud-kaderlid van Electrabel. Derde persoon is Christophe Surleraux, stichter van Ecopex, een bedrijf dat projecten voor duurzame energie beheert. Het bedrijf heeft volgens Corten zeventien projecten op stapel staan, vooral in Wallonië.

Schoonbroer van de koningin

De initiatiefnemers brengen 1 miljoen euro in en in totaal haalt de vennootschap Bee 3,1 miljoen euro op. ‘Via François de Borchgrave van Kois Invest kwamen we in contact met de familie Janssen, vooral bekend als grootaandeelhouders van Solvay’, zegt Corten aan Trends. Behalve de drie zonen van Daniel Janssen (Edouard, Charles-Antoine en Nicolas), en De Borchgrave, investeren ook twaalf Vlaamse zakenmensen en de Fransman Gérard Mohr (Cogerfi). Pittig detail: Nicolas Janssen is getrouwd met een zus van koningin Mathilde. De schoonbroer van Mathilde is dus indirect betrokken bij het project van de biomassacentrale van Gent.

Groene kerncentrale

Bee is vandaag vooral gekend voor het mislukte project van de biomassacentrale. We horen voor het eerst over het Gentse project in het voorjaar van 2013. Op dat ogenblik ziet het er voor het Gentse project nog goed uit. De Amerikaanse groep General Electric (GE) heeft zelfs toegezegd de reusachtige biomassacentrale in de Gentse haven bouwen. ‘Het wordt een vlaggenschipproject’, zegt GE.

GE nam het project over van Abengoa toen dat bedrijf instortte. De Spaanse engineeringgroep had zich in enkele jaren tijd opgewerkt tot een specialist in biobrandstoffen, zonne-energie en windparken met werven in alle hoeken van de wereld. Eind 2014 hadden de Spanjaarden met veel tromgeroffel bekendgemaakt dat ze in Gent ‘s werelds grootste elektriciteitscentrale zouden bouwen die uitsluitend op biomassa zou draaien. Exact een jaar later moest het bedrijf bescherming tegen zijn schuldeisers vragen. Corten begon meteen een nieuwe aannemer te zoeken. Vrij snel werden gesprekken aangeknoopt met General Electric, dat eind vorig jaar activiteiten van concurrent Alstom had overgenomen.

 

Financiering met maffiageld?

Hoe zou Bee het enorme investeringsbedrag financieren? Kerninvesteerders zijn industriële investeerders met strategische interesse in het project. Er zijn volgens Bee ook stroomafnemers (grote industriële verbruikers), biomassaleveranciers, contractanten, private equity, investeringsfondsen en tot slot schuldfinanciering).

De subsidies voor de biomassacentrale waren niet alleen omstreden door technische vragen, er rezen ook twijfels over een leverancier uit Namibië. Een zakenman erachter, de Israëliër Gershon Ben-Tovim, wordt volgens Het Laatste Nieuws immers genoemd in maffiadossiers. Ben-Tovim heeft zijn carrière uitgebouwd in de Afrikaanse diamantwinning en heeft volgens sommigen banden met een Siciliaanse maffioso. Volgens zijn LinkedIn-profiel is Ben-Tovim CEO (topman) van Greencoal. Het verhaal wordt in elk geval erg gretig opgepikt door de tegenstanders van het Gentse project.

Corten benadrukt in de media dat Ben-Tovim nooit veroordeeld is. ‘Onze centrale tegenhouden door een leverancier met een slechte reputatie is niet ernstig en houdt juridisch geen steek. Bovendien zal de man geen CEO of voorzitter van de raad van bestuur worden. Hij krijgt een technische functie.’ Corten is zelfs bereid de banden met die man door te knippen. Maar dat is uiteraard niet de essentie van de zaak.

Nog tegenstanders

Ook Fa Quix, topman van Fedustria, Federatie voor de Belgische textiel-, hout- en meubelindustrie, toont zich erg kritisch op Twitter. ‘BEE Power Gent zal jaarlijks het equivalent opstoken van 900.000 ton hout of circa 7.000 ha bos/jaar, wat 580 keer het “Essers-bos” is.’ Daarmee sluit Quix zich aan bij de groeiende groep tegenstanders van het Gentse project. Veel vrienden heeft Corten niet gemaakt. Dat is misschien één van de fouten in dit dossier.

KV Mechelen

Ondertussen zoekt moederbedrijf Bee nieuwe klanten op de Belgische markt. KV Mechelen is alvast overtuigd en kiest voor groene Belgische energie. ‘Als Mechelse club is de stap naar een Belgische leverancier logisch’, zegt commercieel directeur Marc Faes. Bee is dan bezig met de uitbouw van een productiepark op basis van windenergie, biomassa, warmtekrachtkoppeling en zonne-energie.

Financieel

Als we de jaarrekening van BEE over 2014 bekijken, dan zien we de volgende bestuurders: Christophe Surleraux, Gérard Mohr, Sirocco Solutions (vertegenwoordigd door Peter Schell), Kois Invest (vertegenwoordigd door François de Borchgrave), Gantis (vertegenwoordigd door Michael Corten) en PM Kay (vertegenwoordigd door Chris Elbers).

De totale activa van de nv bedragen eind 2014 bijna 6 miljoen euro. Op de passiefzijde zien we wel een overgedragen verlies van 1,3 miljoen euro.

Het boekjaar 2013 was rotslecht, met een verlies van net geen miljoen euro. In 2014 werd een beperkte winst van 103.145 euro gemaakt. Maar die kwam er door uitzonderlijke opbrengsten. Op bedrijfsniveau was er opnieuw een zwaar verlies.

BEE Power Gent

In BEE Power Gent bvba heeft de nv Bee een participatie van 99,98 procent. Bee Power Gent werd opgericht op 23 juli 2013. De jaarrekening van Bee Power Gent leert dat de totale activa zeer bescheiden zijn. Eind 2014 waren er totale activa ten belope van 174.715 euro. Het kapitaal bedraagt slechts 62.000 euro. In het eerste volledige boekjaar werd een beperkt verlies geleden.

Die magere cijfers zijn niet uitzonderlijk. Bij dergelijke projecten wordt het kapitaal pas verhoogd als het project definitief groen licht heeft gekregen, wat hier dus niet gebeurd is. Of deze vennootschap gebruikt zal worden om de aanval op de Vlaamse regering in te leiden, is weinig waarschijnlijk. Wellicht zal de schadeclaim door moederbedrijf Bee worden ontwikkeld. Het zal alvast een vreemde situatie opleveren: de schoonbroer van de koningin die geld eist van de Vlaamse regering.

Besluit

Het verzet tegen de biomassacentrale was frappant. In het dossier hebben we (te) weinig voorstanders gehoord. Toen het project onder vuur kwam, hoorden we bovendien weinig rationele argumenten. Het is wellicht de grootste fout van de ondernemers geweest.

Thierry Debels