Tous ensemble, geloof dat maar niet

Tous ensemble, geloof dat maar niet

Vorige week hadden we het hier over de “hallucinante” economische kloof tussen Vlaanderen en Wallonië. Op dezelfde dag deed Jan Segers in ‘Het Laatste Nieuws’ hetzelfde. Ook hij verwees naar het eufemistische sfeertje dat al zo lang rond dat debat hangt. Bijvoorbeeld over Waals minister-president Jean-Claude van Cauwenberghe (PS) die zo’n tien jaar geleden uitpakte met de opvallende smeekbede: “Geef Wallonië nog tien jaar”. Maar “niets is ingrijpend veranderd. Non, non, rien n’a changé. Tout, tout a continué”, aldus Segers.

Hij probeert wat te nuanceren, want de ene Waalse provincie is (natuurlijk) de andere niet. Maar dat doet weinig terzake. Het gaat om het Waalse beleid, en dat resulteert in “Griekse cijfers”. De liberaal Didier Reynders vraagt zich al vijftien jaar af of Henegouwen voor de PS stemt omdat het achtergesteld is, dan wel of Henegouwen er maar niet bovenop geraakt omdat het maar voor de PS blijft stemmen. Limburg heeft zich in tegenstelling tot Henegouwen wél hersteld van de sluiting van zijn steenkoolmijnen, en recent zelfs van de sluiting van Ford Genk. Het aantal werk­lozen ligt er vandaag zowaar lager dan voor de teloorgang van de autofabriek.

Volgens Segers blijft de N-VA na het invriezen van communautaire tegenstellingen over die materie “verdacht en onheilspellend stil”. “Maar als Wallonië zich “gesplitst” te pletter staakt – cipiers, ambtenaren, machinisten – en tegelijk een zoveelste generatie laat opgroeien zonder perspectief op een beter en actiever leven, dan moet je geen helderziende zijn om te weten dat in 2019 de rekening volgt vanuit Vlaanderen.”

Tweede linie

Haalt de N-VA al in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen de oude communautaire schrijfsels uit de vriezer? Voorlopig is het de tweede linie die dit doet. Enkele weken geleden pleitte Edwin de Boeck, ex-hoofdeconoom van KBC en sinds kort directeur van de studiedienst van de N-VA, voor “een economisch verantwoorde splitsing van België. Vorige week gaf hij daar in Trends enige toelichting bij:  “Je kunt niet anders dan vaststellen dat de meningen in dit land communautair sterk uiteenlopen. Maar ik zie een splitsing in de eerste plaats als een toekomstbeeld, aan het einde van de rit. Alleen moet je ervoor zorgen dat je tijdens de rit niet meer welvaart vernietigt, dan dat je er creëert.”

Zoals hier vorige week voorspeld, zijn de harde economische cijfers van de VDAB over de economische kloof tussen Vlaanderen en Wallonië in de progressieve pers en op de VRT nauwelijks aan bod gekomen. En waar ze aan bod kwamen,  was dat met een focus op een totaal ander politiek probleem: de aandacht te trekken op de kloof tussen Belgen en allochtonen. Die “Belgische” kloof wordt politiek correct verzwegen, de migratiekloof is voedsel voor de critici van de huidige meerderheid.

Politieke kloof

Tot daar de economische kloof. Professor Bart Maddens (KU Leuven) had het in De Tijd (‘Sire, er zijn geen federalisten meer’) over de politieke kloof. De jongste peilingen illustreerden perfect hoe verschillend de publieke opinies wel zijn.

De regering-Michel heeft in Wallonië geen draagvlak, zoals de Spaanse en Britse conservatieven dat niet hebben in Catalonië en Schotland. In een federaal land behoort dat tot de spelregels. Stellen dat er ook in de Waalse democratie een meerderheid moet zijn voor de regering is een puur confederale gedachte. Maar dat is meteen ook draaien aan de motor van het separatisme.

België is de facto al grotendeels confederaal. Het bestaat uit twee democratieën, elk langs de kant van een politieke, sociaaleconomische en culturele kloof. Maar de bestuurders ervan ontvluchten de taak om de structuren in overeenstemming te brengen met die realiteit. “We veroordelen onszelf tot nog vele decennia van politieke ellende en bestuurlijke inefficiëntie”, meent Maddens.

“Iedereen buiten de N-VA lijkt zich massaal te bekeren tot het confederalisme. Journalisten en commentatoren, ze zijn haast confederalistischer geworden dan de N-VA.” Hier is Maddens wel erg optimistisch. Voor de publieke opinie en de kiezer kan dat kloppen, maar voor journalisten en commentatoren veel minder; die zijn in sommige mediaburchten geselecteerd op hun communautaire blindheid.

Niets wijst erop dat de Waalse kiezer een centrumrechts en eerder conservatief bestuur wil, zoals de Vlaams kiezer dat uitgesproken wil.

Het is de kiezer die hierover beslist. Als die de politieke kloof bij volgende verkiezingen nog groter maakt, dan zal de spanning tussen noord en zuid escaleren. De wilde Waalse stakingen illustreren de sociaal-politieke tegenstellingen. Dat zal nog wel even stilvallen, maar de komende paar jaar komt het Waalse duiveltje terug uit de doos. Niets wijst erop dat het economische landschap er daar snel anders zal uitzien.

Niets wijst erop dat de gezamenlijke “Belgische” cultuur verder gaat dan wat gezangen over pralines, frieten, een paar Brusselse cultuurhuizen en de Rode Duivels. Hier zullen we het binnenkort nog eens over hebben.

Stembus

Wie zal bij die escalatie in Vlaanderen het meeste garen spinnen? Zonder onverwachte gebeurtenissen – en ook om andere redenen – wellicht Vlaams Belang. Vandaar de noodkreet van Theo Francken. Maar de partij van De Wever zal moeten aanvaarden dat haar vleugels niet tot in de hemel dragen. Zeker niet als ze die nog twee, drie jaar lang behoorlijk strak tegen het lijf moeten houden.

En wie zal in Wallonië scoren? Daar schuift de kiezer eerder op naar links. Zelfs een eind voorbij de al radicaal-linkse PS. Dat is de essentie van de politieke ravijn die dit land verdeelt. De overlevingskansen van Di Rupo liggen alleen op eigen Waals territorium. In de buurt van een verregaand confederalisme dus. De unitaire communisten van de PTB zullen de middelpuntvliedende krachten niet kunnen tegenhouden, al was het maar omdat hun kameraden in Vlaanderen niet van de grond komen.

Spits van de academische voorhoede van de ontkenners is politicoloog Dave Sinardet. “Zo verschillend zijn we nu ook weer niet… de media spelen het communautaire contrast nogal fel uit… Dat zou steeds weer blijken uit onderzoek”, probeerde hij begin juni in De Standaard. Leuk dat te moeten horen van een academicus die om de haverklap opinie-eieren kan leggen in zowat alle gazetten, op radio en tv.

Sinardet zou als academicus wat minder tegenstand oproepen als hij zijn bronnen (“steeds weer”…) duidelijker zou meegeven. Zijn gezagsargument maakt weinig indruk. Welk onderzoek dan wel? Heel doorzichtig is ook zijn klassieke camouflagetruc: dat radicalisme situeert zich “vooral in de oude industriegebieden Henegouwen en Luik”, of alleen maar “in delen van de publieke sector”… Tja, niet op de boerderij natuurlijk.

Wat Sinardet andermaal wegmoffelt, is dat Wallonië nu eenmaal een democratische ruimte is, met eigen verkiezingen en eigen verkozenen, die op zijn minst behoorlijke verantwoordelijkheid dragen voor onderwijs, voor sociaal-economische keuzes, et cetera.

De komende drie jaar zullen jaren zijn van hoogoplopende communautaire koorts. Tous ensemble? Geloof het maar niet.

‘t Pallieterke


Tags assigned to this article:
2016-24Hoofdartikel

Related Articles

Film

Alweer Matthias Schoenaerts Suite Française “Alweer Matthias Schoenaerts”, bovenaan dit artikel, is helemaal niet cynisch bedoeld, daarvoor zie ik hem

Den Vaderlandt ghetrouwe (Nederland)

Kenau Vorige week sprak een kennis een vloek uit over een collega-lerares die hij een kenau noemde. Hij dacht dat

Medialand

«Braaksel» De afgelopen weken schreef de pers over nogal wat slagen onder de gordel, steken onder water, anonieme getuigenissen en