De hervormingen die minister van Werk Kris Peeters (CD&V) in de steigers heeft gezet om de arbeidsmarkt te hervormen, dreigen een maat voor niets te worden. Wat oorspronkelijk een ambitieus plan was, wordt door Peeters zelf vakkundig uitgehold. Met hulp van zijn ACV-kabinet.

Wendbaar-Werkbaar-Werk was de voorbije maanden het ordewoord bij Kris Peeters. De vicepremier en minister van Werk in de federale regering wou een aantal arbeidsregels aanpassen aan de moderne economie. Bedrijven pleiten al jaren voor een bijsturing van de regelgeving: een 9 tot 5-job wordt steeds zeldzamer, bedrijven worden meer en meer met pieken en dalen in de productie geconfronteerd en onder andere door de internethandel worden ‘just in time’-leveringen steeds belangrijker. In de wereld van de e-handel miste Vlaanderen al een paar keer de boot. Grote distributiecentra voor de logistieke afhandeling van producten die via internet worden gekocht, rezen in Nederland als paddenstoelen uit de grond. Niet in België, want daar zijn de regels voor nachtwerk (die distributiecentra werken 24 uur op 24) veel te stringent. Kris Peeters bracht daar al verandering in door de arbeidsregels in de sector van e-commerce te versoepelen.

Gemiddeld 38 uren per week

Daarnaast werden ook maatregelen aangekondigd die breder gingen dan de e-handel. Het gaat dan vooral over het aanpassen van de 38 urenweek. Momenteel is die 38 uur een gemiddelde dat per kwartaal moet worden gepresteerd. Kris Peeters wil dit annualiseren. Dat wil zeggen dat de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur straks per jaar berekend. Daardoor kunnen bedrijven hun personeel in sommige periodes wat meer laten werken en in andere wat minder. Vooral de werkgevers waren enthousiast over de maatregel. De vakbonden schreeuwden moord en brand en deden kwistig aan desinformatie: ze beweerden dat iedereen 45 uur per week zou moeten werken. Niets van aan natuurlijk. Het systeem van annualisering houdt in dat er inderdaad bepaalde weken 45 uren wordt gewerkt, maar in andere periodes is dat dan veel minder.

In elk geval liet de minister van Werk zich niet afschrikken door het vakbondsprotest en goot hij de nieuwe regels in een wetsontwerp. Maar wat blijkt nu? De versoepeling van de 38 urenweek wordt uitgehold. Eén van de onderdelen van de flexibele 38 urenweek is dat er geen overuren meer moeten worden uitbetaald. Want de regel is eenvoudig: als er meer gewerkt wordt in deze week zal er volgende week minder worden gewerkt. Dan worden er ook geen overuren gepresteerd. Maar volgens Kris Peeters zouden bedrijven in het nieuwe systeem wel overuren moeten betalen vanaf 40 uur werk per week. Volgens Karel van Eetvelt van Unizo een te hoge prijs voor de flexibiliteit, waardoor de nieuwe regeling niet aantrekkelijk is voor bedrijven.

Klassieke hypocriete CD&V-truc

De kritiek van de werkgevers, en ook van de federale coalitiepartners, was terecht. Kris Peeters heeft hier een klassieke hypocriete CD&V-truc toegepast. Officieel is men akkoord met de algemene lijnen van een grote hervorming, maar in de praktijk worden zoveel aanpassingen doorgevoerd dat de hervorming niet veel meer voorstelt. Wat werkbaar werk moest zijn is ‘onwerkbaar werk’ geworden.

De uitholling van de flexibele arbeidsregeling is uiteraard niet alleen het werk van de minister zelf, maar ook van zijn kabinetstop, zo goed als allemaal ACV’ers. Eddy Peeters, Liesbeth Sommen en vooral Peter Vansintjan voeren gewoon een vakbondsagenda uit.

Niet alleen zijn ze om principiële redenen tegen een verdere flexibilisering van de arbeidsmarkt. Ze zijn in de nieuwe regeling ook een bedreiging van de machtspositie van de vakbonden. Want de annualisering van de arbeidstijd zou immers inhouden dat er in een bedrijf ook flexibiliteit kan worden ingevoerd zonder sectoraal akkoord en zelfs zonder het akkoord van de vakbonden op bedrijfsniveau. Het gaat hier dan ook niet langer over het verdedigen van de werknemers maar wel om de belangen van de syndicaten. Gelukkig was de kritiek binnen de federale regering op het geknoei en het achterbakse gekonkel van de minister van Werk zeer groot, en moet Kris Peeters zijn werk overdoen.

Angélique Vanderstraeten