Tijd voor afkoeling in debat over asiel en migratie

Toen de asielinstroom vorig jaar piekte, was in linkse kringen steevast te horen dat al die asielzoekers “na verloop van tijd” wel werk zouden vinden. Een jaar later blijft van dat optimistische verhaal niet veel over.

Nogal stilletjes kregen we de boodschap dat van alle vluchtelingen die ons land binnenkwamen, er uiteindelijk nog geen vier procent werk vonden. “Dames en heren, de cijfers zijn niet goed”, zei staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) bij de aankondiging van dit niet al te prettige verhaal. Waarom zou met de asielzoekers van vandaag lukken wat de voorbije jaren met die van toen niet is gelukt?

Uit een grootschalig onderzoek van het Federaal Migratiecentrum (Wets en Rea, ‘De lange en moeizame weg naar werk’) naar 108.000 asielzoekers die hier tussen 2000 en 2010 aankwamen, bleek dat daarvan een kwart werkt, een kwart een uitkering kreeg (leefloon, werkloosheidsuitkering) en bijna vier op de tien officieel geen enkel inkomen had.

Wat geldt voor asielzoekers, geldt ook voor immigranten. Uit officiële cijfers blijkt dat meer dan één op vier werkzoekenden (afgerond: 58.000 op 221.000 of 26 procent) van allochtone origine is. De werkloosheid bij migranten steeg sneller dan het gemiddelde.

Francken had nu specifieke cijfers van Fedasil dat toegang kreeg tot de Kruispuntbank van de sociale zekerheid. Van de mensen die in een Fedasil-centrum verblijven, komt 54 procent in aanmerking om te werken. Hiervan zijn maar 3,6 procent mensen aan de slag. Alweer geen hoopgevend nieuws.

Om het wat cynisch te formuleren: voor asielzoekers is er geen werk, voor een 35-tal extra personeelsleden die de nieuwkomers naar werk moeten begeleiden wel. En daarmee houdt het niet op: Vluchtelingenwerk Vlaanderen vindt dat ook werkgevers “extra begeleiding” kunnen gebruiken om de werkzaamheidsgraad te verhogen. Ga er maar van uit dat deze nieuwe overheidstewerkstelling van consulenten en begeleiders ooit weer afbouwen geen makkelijke opgave wordt.

Bovendien blijft het nog altijd wachten op een antwoord op de vraag van één miljoen: waar moeten al die ongeschoolde anderstaligen een job vinden? Met naïviteit en overdreven optimisme zorgen we niet voor een oplossing. Wel voor grote druk op onze financiële huishouding.

Het probleem waarover zo moeizaam wordt gecommuniceerd, is niet alleen het probleem van Vlaanderen. De Nederlandse krant Het Algemeen Dagblad had het onlangs over een gelijkaardige problematiek bij onze noorderburen: ruim een kwart van de Marokkaanse gemeenschap zit in de bijstand. Eén op de zes Nederlanders met een Turkse nationaliteit zit in de bijstand. Onder Afghanen en Eritreeërs gaat het om de helft, en onder Somaliërs ligt het percentage bijna op 70 procent. Bij autochtonen is dat 3 procent.

Oorzaak

De sociale en dus ook financiële gevolgen van de problematiek lijken soms wel een taboe. Dat geldt evenzeer voor de oorzaak ervan. Voor links is het zwijgen in alle talen. Het is al een wonder als ze toegeven dat “de taal voor veel werkgevers vaak een struikelpunt is” (Eef Heylighen, Vluchtelingenwerk Vlaanderen). Liever geeft men ook die werkgevers meteen de schuld voor de slechte cijfers, want “er is discriminatie op de arbeidsmarkt”.

Er bestaan geen cijfers over discriminatie van asielzoekers, geeft Heylighen toe, “maar die is er wel, horen we als we met hen praten”. Hier of daar een kwalijke getuigenis, zo kunnen we het ook, natuurlijk.

Competenties

Een pluim voor Unizo-topman Karel van Eetvelt, die zowat de enige is die al dat politiek correcte maar al bij al schabouwelijke “lobbywerk” van de vluchtelingenlobby durft te doorprikken. “Erg kort door de bocht. Op grond van enkele dossiers, die zeker bestaan, kun je zoiets niet veralgemenen. Vluchtelingenwerk zou beter met ons naar oplossingen zoeken. Ze zijn altijd welkom.” Het probleem is simpel, het ligt “bij de competenties van de mensen”.

Toch stapt ook Van Eetvelt de werkelijkheid al eens voorbij. Als hij zegt dat er “jobs genoeg” zijn, moet hij toch dringend eens uitleggen waarom er zoveel meer werklozen zijn dan vacatures?

De kritiek van veel werkgevers dat er wat schort aan onze opleiding en vorming, aan ons werkloosheids- en leefloonsysteem is terecht, maar hun soms al te geestdriftige pleidooien voor open grenzen houden ze met de eigen portefeuille op het hart. Hoe meer volk aan het werk, hoe minder het de gemeenschap kost.

In het migratiedebat komen liberalen vaak erg dicht bij de socialisten. Het einddoel verschilt, maar onderweg liggen de “progressieve” belangen dicht bijeen. In een groot weekendinterview illustreerde Dominique Leroy, CEO van Proximus (DM, 16 juli) dat met een slogan: “We moeten radicaal gastvrij durven zijn.” Inderdaad, de dame met een aanzienlijk loon is “vooral van de Wir schaffen das-strekking”. “Mensen die hier willen werken en zich integreren, moeten we gastvrij onthalen. Diversiteit is een bron van rijkdom”, zegt ze. Een bedenkelijk standpunt.

Stof in de ogen

Het is maar de vraag wat de Vlaamse burger daarvan denkt. Het zou ons niet verbazen als almaar meer mensen dit progressieve spel niet langer willen meespelen. Je moet al behoorlijk wat stof in de ogen hebben om niet te zien waar de problemen zitten. Niet bij de asielzoeker, maar bij de te grote stroom van economische vluchtelingen. Niet bij migratie van nieuwkomers van binnen of buiten de EU, maar bij de cijfers op de migratieteller. Niet bij de detachering van buitenlandse werknemers (Poolse loodgieters, Roemeense bouwvakkers, et cetera), maar bij de gevaarlijke spiraal van concurrentie uit lageloonlanden.

Europees Commissaris voor Sociale Zaken Marianne Thyssen wil die detachering aanpassen. Ongetwijfeld omdat Europa stilaan beseft dat men de negatieve gevolgen ervan niet goed heeft ingeschat. Een zestigurenweek, geen sociale eisen, geen gedoe met stakingen en vakbonden, moeilijker kan de concurrentie met deze uit Oost-Europa geïmporteerde werklozen niet zijn. Ondertussen implodeert hier straks de sociale zekerheid.

Ook conservatieven zullen goed met het hoofd moeten schudden om dit probleem aan te pakken. Het op z’n minst tijdelijk afkoelen van de mobiliteit (asiel, migratie, detachering) kan een deel van de oplossing zijn. De strijd tussen kapitalisme en communisme heeft ons hopelijk wijzer gemaakt. Na these en antithese ligt dit wijsheid wel vaker in een rationele synthese… Alleen fanatici zullen ontkennen dat dit scenario zich hopelijk snel zal herhalen in de huidige strijd tussen globalisering en nationalisme.

Anja Pieters


Tags assigned to this article:
2016-30Actueel

Related Articles

Dwars door Vlaanderen

Veertig “jongeren” Een veertienjarig meisje kreeg in een autobus van De Lijn in Beveren zonder enige aanleiding een zware klap

Voetbalbond staat symbool voor België

De kranten berichtten dat de voetbalbond (KBVB) de laatste achttien maanden 4,5 miljoen euro verloor; hierbij komt nog 203.000 euro

Over verschil gesproken

Klinkt de naam Yente Peirens u bekend in de oren? Ons ook niet. Tot ene Marc Peirens – zijn pa,