2016-38_01_nollet-teruggefloten-mediumHet begon met een verrassende quote van Bart De Wever in een zakenkrant. Vrij vertaald: een staatshervorming in 2019, dat is geen must. Een ‘blooper’? Zo kennen we De Wever niet. Een eerste duidelijk signaal dat zijn Vlaams-nationalistische partij de prioriteiten verlegt en wil doorgroeien als dé centrum-rechtse en/of conservatieve machtspartij in Vlaanderen? Nogal wat Vlaamsgezinden verslikten zich in hun koffie. Terecht?

Hendrik Vuye en Veerle Wouters spraken over “rebellie in eigen rangen” omdat de partij elke communautaire ambitie opzij schoof. Die kritiek verdient respect. Maar was het verstandig om die op de straatstenen te gooien? Met een verwijt aan de partijraadsleden dat ze “slaafs achter De Wevers politiek genie” aanlopen, maak je geen vrienden. De voorzitter van je partij in de gazet “domme denkfouten” toedichten, dat is er bijna om vragen dat je hoofd op de tafel wordt gelegd.

Hendrik Vuye, die als fractieleider in de Kamer een pas opzij moest zetten voor Peter De Roover, is de man die na die degradatie met Veerle Wouters naar de zolder werd gestuurd, om er als voorzitter van een kartonnen denktank wat communautaire teksten te schrijven (Objectief V). Na zijn wilde reactie werd hij uit het partijbestuur gezet en werd zijn denktank “opgeschort”… Het communautaire studiecentrum Objectief V is nog maar net geboren en moet al in de couveuse.

Andere kattten

Het ziet ernaar uit dat de communautaire achterban nu nog langer moet wachten op enige aandacht voor zijn bekommernissen. De partij heeft ander katten te geselen. Haar conservatieve vleugel moet toezien hoe de rechterflank van de publieke opinie inzake veiligheid en politie blijkbaar nog verder wil gaan dan Jambon (veiligheid, politie) en Francken (asiel, migratie). Dat blijkt uit reacties op sociale media, maar nog meer uit de VB-scores in de peilingen.

Maar de partij worstelt ook met haar economisch programma omdat ze wordt gewurgd door haar sociale (CD&V) en liberale (Open Vld) “partners”… Ja, er was de taxshift, maar de fiscale ontvangsten ervan vallen tegen. Een brede volkspartij zijn, het is geen pretje. De een wil rijden op een liberaler pad, de ander op een socialer pad. Het Voka-imago domineert. Maar wie in crisisjaren moet besparen in de sociale zekerheid en in de uitgaven in de gezondheidszorg moet ervoor zorgen dat “jannen met de pet” nog kunnen en willen volgen. Op verkiezingsdagen zijn die immers met velen…

Het blijft verbazen dat de N-VA zo stil wil blijven over de communautaire aspecten van dossiers als veiligheid, politie en justitie. Het blijft verbazen dat de partij zo stil blijft over de geldstroom naar Wallonië. Het zijn tegenwoordig de PS’ers die zeggen dat ze hopen dat die snel zullen verdwijnen (al bedoelen ze het omgekeerde…).

De Wever weet als geen ander dat zowat alle politieke dossiers diep communautair gekleurd zijn. Ver hoef je overigens niet te zoeken om dat aan te tonen. Een opsomming van wat enkel en alleen in de voorbije week al in onze knipselmand viel, vindt de lezer iets verderop in dit blad op bladzijde 2.

Nuanceren

De N-VA kreeg van de Vlaamse Beweging de volle laag. Misschien moeten we dat strenge oordeel nuanceren. Het Vlaams-nationalisme mag de eigen kracht niet overschatten.

We volgen helemaal niet de professoren die graag uitpakken met kiezersonderzoek, waaruit zou blijken dat “maar” voor 6 procent van de kiezers het communautaire het stemmotief was. Dat onderzoek van Marc Swyngedouw e.a. (KU Leuven) lekt onnozelheden langs alle kanten (daar hebben we het later nog wel eens over). Ander onderzoek raamt het radicaal flamingante electoraat op 20 procent van de kiezers. Ook daarmee breek je niet door muren.

Boterhammen

Met voluntarisme alom komt de eindmeet naar Vlaamse staats(her)vorming geen meter dichterbij. Ten eerste legt niet iedereen die meet op dezelfde plaats. Ten tweede blijft het wachten op de eerste rationele, sluitende strategie die kan resulteren in Vlaamse onafhankelijkheid. Er is er maar één, en dat was die van de (oude) Schiltz: als de sterke arm van het Vlaams Parlement dit wil, dan is er geen houden aan.

Alleen weet elke analist van verkiezingsuitslagen dat we ook daarvoor nog veel boterhammen moeten eten. Dat was zo in 2004 toen Vlaams Belang 25 procent haalde, dat was zo toen N-VA in 2014 zo’n 33 procent haalde (maar VB zo’n 5 procent) en dat zou volgens de huidige peilingen zo zijn als er nu verkiezingen waren (ca. 25 en 14 procent).

Meer of alles

In die zin was de uithaal van Peter De Roover naar de Vlaamse Volksbeweging bikkelhard (“Wie zich vandaag wil voeden aan de ideeën van de VVB dreigt om te komen van de honger”…), maar niet helemaal onterecht.

Vertegenwoordigers van de Vlaamse Beweging nemen dus beter hun wensen niet voor werkelijkheid. Constructief meezwoegen aan de opbouw van een Vlaamse sfeer waarin “meer” mogelijk wordt, maar “alles” iets is voor de lange termijn, dat lijkt ons een zinniger bezigheid dan een spelletje zwartepieten. Voor dat “meer” zal de N-VA de hulp nodig hebben van andere partijen. Vandaag lijken die andere partijen (op Vlaams Belang na) te mikken op “minder” Vlaanderen.

De Wever koos dus wellicht voor een serieuze portie realpolitik. Hij zal ook wel hebben ingezien dat professor Vuye niet echt de geknipte man was om met het Vlaams-nationalisme nog meer Vlaamse harten te veroveren. Daarvoor zal meer nodig zijn: mensen met iets meer uitstraling, en een brede inzet van middelen. Dat heeft Bart De Valck dan weer wel goed geformuleerd: laat de N-VA maar eens een pak van zijn geld investeren in het uitgekiend en breed marketingplan om de communautaire punten aan een (nog) breder publiek te verkopen.

Besluit

De N-VA heeft geen nood aan Pruisische of stalinistische discipline, maar hoeft ook geen Spaans bordeel te worden. Vuye en Wouters hebben hun punt gemaakt, maar hadden dat beter intern gedaan.

Dat uitgerekend Geert Bourgeois in Knack de onafhankelijkheidsgedachte “niet (meer) in de negentiende-eeuwse zin van het woord vertaalt” en kiest voor “confederalisme met een gedeelde hoofdstad en maximale autonomie en verantwoordelijkheid voor Vlaanderen en Wallonië”, toont aan dat dit scenario binnen de partij op meer consensus berust dan verwacht. Ook Bourgeois lijkt wat afstand te nemen van de ultra’s in de Vlaamse Beweging.

De Wever is God niet. Wat hij nu deed, is misschien het inslaan van de weg naar een andere N-VA. Ongetwijfeld nog Vlaamsgezind, maar in de brede politieke context een conservatieve partij, die weerwerk kan bieden tegen een al te progressieve overkant. Tegen een overkant die slordig en naïef omspringt met identiteit, migratie, criminaliteit, veiligheid, onderwijs en cultuur. Vlaanderen kan alleen maar winnen bij het snel weer vlotjes functioneren van zo’n partij. En die partij kan maar winnen als ze “alle registers” opentrekt. Ook de communautaire. Haal Objectief-V dus uit de couveuse, Bart…

‘t Pallieterke