Het vliegveld van Nice wordt beschouwd als relatief gevaarlijk, maar het ligt niet midden in de stad, zoals het vliegveld van Hong Kong. Het is gebouwd op een schiereiland buiten de bebouwde kom. De aanvliegroute voor landende vliegtuigen loopt volledig boven zee. Maar op zaterdag 27 augustus week een Boeing 737 van Turkish Airlines vlucht TK 1815 heel ver af van de normale route over zee en donderde laag over de stad Nice, op minder dan 130 meter hoogte. Het was nochtans helder weer.

vlucht-2In een stad die nog getraumatiseerd was door de islamitische aanslag met een truck op 14 juli, veroorzaakte dat natuurlijk paniek. Maar het vliegtuig stortte niet neer. Het won opnieuw hoogte, maakte rechtsomkeer en landde veilig op de voorziene landingsbaan. Tot zover worden de feiten door niemand betwist. De oorspronkelijke artikels daarover van Nice Matin werden overgenomen door andere media, onder meer RTL en Le Figaro, en verschillende gespecialiseerde webstekken over burgerluchtvaart maakten melding van het incident.

Stilte op alle fronten

Het is echt veel minder duidelijk wat deze bijna-catastrofe veroorzaakte, en wat er in de cockpit juist gebeurde. De Franse overheid, Turkish Airlines en de Algemene Directie voor Burgerluchtvaart DGAC weigeren verklaringen af te leggen. Eric Ciotti, de voorzitter van de Conseil Départemental, interpelleerde minister Ségolène Royal over het incident, maar ook hij kreeg geen antwoord. De getuigenissen van passagiers wijzen er echter op dat het om een mislukte zelfmoordaanslag gaat. De piloot zou geprobeerd hebben het toestel midden in de stad te laten neerstorten en dat kon slechts voorkomen worden doordat de copiloot hem overmeesterde. Hij zou het toestel ruw maar veilig aan de grond gezet hebben, volgens een getuige “als een beginneling die in shock” was”.

Eén passagier, die met zijn vrouw en dochter terugkwam uit vakantie, geloofde dat er in de cockpit gevochten werd en dat het om een terreurdaad ging. Hij vertelde dat de stewards lijkbleek waren, maar die deden alsof zij de vragen van panikerende passagiers niet begrepen. In de controletoren gingen twee alarmsignalen af, omdat het toestel van zijn koers afweek en veel te laag vloog, maar de piloten maakten geen melding van technische problemen. Toen het toestel weer hoogte won, hoorden de inzittenden alleen een onbegrijpelijke melding in het Turks, maar de gebruikelijke Engelstalige verklaringen of waarschuwingen bleven uit. Een jonge vrouw die van Tel Aviv via Ankara naar Nice vloog, dacht ook dat het vliegtuig door terroristen gekaapt was. Na de landing bleek overigens dat haar valies was opengebroken, maar ze was zo opgelucht dat ze het had overleefd, dat ze niet eens klacht indiende.

vlucht-3Doofpot dieper dan de oceaan

Soms blijven vliegtuigrampen onopgehelderd omdat er geen wrakstukken of zwarte dozen worden teruggevonden. Maar deze 737 is volledig intact gebleven. Alle gegevens zijn nog beschikbaar, en toch beweert men dat men niet weet wat er is misgegaan. Zijn we er honderd procent zeker van dat dit een mislukte aanslag was? Nee, niet helemaal. Maar het is wel de meest waarschijnlijke hypothese. Als het geen aanslag was, wat was het dan wel? Waarom weigert men tekst en uitleg te geven?

Ja, door de zuiveringen die Erdogan bij Turkish Airlines heeft doorgevoerd – meer dan tweehonderd politiek gemotiveerde ontslagen – is er veel vliegervaring verloren gegaan. Ja, Nice is een gevaarlijke luchthaven, waar al drie keer eerder bijna-ongelukken zijn gebeurd bij landingen. Maar als het om een menselijke fout of een technisch defect gaat, waarom zegt men dat dan niet gewoon?

Er bestaat nochtans een afdoend middel om de waarheid boven water te krijgen en eventuele valse geruchten te ontzenuwen: men moet gewoon de opnamen laten horen van de gesprekken in de cockpit. Vermits men dat niet doet, heeft men iets te verbergen. C’est un silence qui fait beaucoup de bruit. Het opvissen van een zwarte doos die drieduizend meter diep op de oceaanbodem ligt, is klaarblijkelijk eenvoudiger dan het openbreken van een doofpot waarin men een mislukte islamitische zelfmoordactie wil verbergen.