Julien de Wilde, 72 jaar, is een ondernemer van de hoogste categorie. Hij had leidersfuncties bij Texaco, Recticel, Gevaert, Bekaert, Alcatel en Nyrstar. Deze manager geraakte geboeid door de islam en zijn heilige teksten. De jarenlange studie doet hem twijfelen aan de kansen van een eerlijke dialoog met de moslims. Verschillen hun en onze uitgangspunten niet té hemelsbreed?

De afspraak vindt plaats in het woon- en zorgcentrum Sint-Jozef in Wetteren. Julien de Wilde is voorzitter van het centrum, waar hij vanaf 2006 bij betrokken is.

“Toen ik stopte bij Bekaert wilde ik iets doen buiten het zakelijke leven en Rotary of Lions lokten mij niet. Ik wilde bijvoorbeeld meehelpen in een hospitaal, al was het slechts enkele uren per week, om maaltijden rond te brengen of patiënten met een rolstoel te helpen. (geprikkeld) De vakbonden willen zoiets niet.” De Wilde kreeg rond die tijd een telefoontje van de Gentse bisschop Van Looy, of hij de boekhouding, de reorganisatie en de bouwplannen van Sint-Jozef wilde inkijken. De Wilde: “Dat lag mij wel, en ik stootte onder meer op 28 zusters, die hun ganse leven opgeofferd hadden voor hun medemensen, wonend in het oude klooster op één gang en met één toilet. Zoiets vond ik een schande. Vandaag is Sint-Jozef een toonbeeld met zijn groene campus waar een kinderopvang, rusthuis en assistentiewoningen gevestigd zijn.”

‘t Pallieterke: u stelt voor om kafirofobie toe te voegen aan de verbodslijst van Unia, het centrum voor discriminatie, de opvolger van het zogenaamde Centrum Leman? Wat is kafirofobie?

Julien de Wilde: “Er zijn islamofoben, dus niet-moslims die moslims vijandig gezind zijn tot haten, maar evenzeer zijn er kafirofoben, moslims die niet-moslims vijandig gezind zijn tot haten. De eerste groep wordt vervolgd, de tweede groep wordt veronachtzaamd en dat onderscheid wil ik weg. Haat is haat. Reeds jaren ben ik bezig met de studie van de islam en daarvoor lees ik in het Nederlands en het Engels de Koran, de hadiths en de sira. Zo ben ik mij bewust geworden van de islamofobie, een laakbare vorm van haat en onbegrip die op de lijst staat van misdrijven van Unia en dergelijke organisaties. Islamofobie neigt volgens die kringen naar racisme. De islamofobie is eenrichtingsverkeer. Wij zouden, door kritiek op moslims en de kritische studie van hun heilige boeken, ons ongepast gedragen. Maar ik begon mij sterk af te vragen of er ook niet aan de andere zijde ongepast gedrag en haatzaaiende teksten zijn. Je hoeft geen heksentoeren te doen om teksten en passages te vinden in de Koran en soenna die aanzetten tot haat en nijd tegen de kafirs, de niet-moslims, wij dus.”

‘t Pallieterke: dus niet enkel de terreurmoslim, maar ook de gewone, brave moslim, die van drie straten verder vanaf iemands voordeur wordt aangespoord tot negativiteit ten aanzien van zijn ongelovige buren?

Julien de Wilde: “Gemakshalve worden de moslims door ons ingedeeld in de categorieën braaf en extremist, IS’er. Als ik hoofdstuk negen van de Koran lees en herlees – ik deed het tijdens dit weekeinde ter voorbereiding van ons gesprek, zie ik een dertigtal keren woorden, die slaan op de ongelovigen, als bestraffen, grijpen, vernederen, uitroeien, enzovoort. Dan heb ik het nog niet over de woorden leugenaar, vervloeking en dergelijke. De Koran is het woord van God, is van de hogere orde en is een boek dat beveelt. Wie als gelovige moslim deze teksten leest of voorgelezen krijgt in de moskee, moet het niet moeilijk hebben om een fobie tegen ons te hebben of te ontwikkelen. Die houding is kafirofobie.”

‘t Pallieterke: en dan?

Julien de Wilde: “Iedereen die een zweem van onderzoekende nieuwsgierigheid laat blijken ten aanzien van de leerboeken van de islam, krijgt prompt het verwijt te horen dat hij islamofoob is, dat hij een ziekelijke angst voor moslims heeft. Met hetzelfde en zelfs meer recht kan men zeggen dat de kafirofobie behoort tot de essentie van de leer van profeet Mohammed. Ik vind het een vorm van intellectueel evenwicht om salafisten en hun volgelingen, hier en elders, die hun afkeer van en haat tegen ons uitschreeuwen, te veroordelen als kafirofoob. Ik ben niet tegen moslims, maar ik wil wel een evenwicht tussen de beoordeling van de twee fobieën.”

‘t Pallieterke: waarom bent u de heilige boeken van de islam beginnen lezen?

Julien de Wilde: “Ik heb een internationale zakencarrière achter de rug en in die werkperiode werd ik regelmatig geconfronteerd, in de praktijk, met de verschillende nuances van de islam. Bijvoorbeeld de zuivere soort, zoals die geldt in Saoedi-Arabië en de verdraagzamere soort, zoals zij bestaat in Indonesië. Mijn ogen openden zich echter na de aanslagen van 7 à 8 jaar geleden in het Midden-Oosten, in Pakistan en India. De vraag luidde: hoe realistisch is het beeld, dat wij graag in het Westen voorgeschoteld krijgen, van de godsdienst van de vrede die de islam zou zijn. Op de site The Religion of Peace wordt accuraat geturfd hoeveel aanslagen geïnspireerd door de islam er gepleegd zijn sedert 11 september 2001. Tot vandaag zijn dat er 29.800 of 5 per dag.”

‘t Pallieterke: de heilige boeken verwijzen naar bizarre seksualiteit. Men mag naakt baden met een kind van vier en het, als het een meisje is, op haar negende ten huwelijk vragen en dat huwelijk consummeren?

Julien de Wilde: “Ik heb kleinkinderen van die leeftijd en inderdaad, bij het lezen van de teksten over die praktijken kreeg ik een klap. Hoe is het mogelijk om dergelijk gedrag als deugdzaam en aanvaardbaar voor te stellen? Ik wilde dergelijke feiten niet kennen van horen zeggen, maar zelf de bronnen raadplegen.”

‘t Pallieterke: de Koran is in het Arabisch en zou onvertaalbaar zijn. Alleen de brontekst is het ware geschrift, en geen enkele vertaling heeft dat statuut…

Julien de Wilde: “Het Arabisch wordt gesproken door vijf procent van de mensheid, een minderheidstaal dus. Ik vind de beperking nonsens dat de heilige teksten alleen in die taal mogen bestudeerd worden en rechtsgeldig zijn. Houdt men dan geen rekening met de geschiedenis, het gezond verstand, de evolutie? In de liefdesbrieven van Mitterrand is het bijvoorbeeld om het even of ik die zou lezen in het Frans, het origineel, het Arabisch of een andere vertaling. Want de kern van die brieven is zijn liefde voor Anne Pingeot en die doorademt alle talen. De kern van een religie is haar boodschap. Wat is er dus mis met een professionele vertaling van de Koran? Wat beduidt die afwijzing? Die vind ik raar en ongepast in 2016 in een geglobaliseerde wereld met in het Westen een steeds grotere diaspora van moslims.”

‘t Pallieterke: het argument luidt dat men de context moet kennen en die is enkel correct in de Arabische taal?

Julien de Wilde: “Voor Allah, voor God, voor de Allerhoogste speelt een context geen rol. Dat is een sofisme. Ben ik met die stelling een islamofoob? Beslist niet. Ik ben wel stilaan een islamcriticus geworden en vind dat wij westerlingen onze traditie van vrij onderzoek en vrije mening tekortdoen door de godsdienst van onze nieuwe buren, de Nieuwe Vlamingen, niet op zijn merites én weeffouten te onderzoeken.”

‘t Pallieterke: zijn er veel vormen van de islam?

Julien de Wilde: “De moslims verschillen in Vlaanderen, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Indonesië en Saoedi-Arabië. Om slechts die vijf plekken te noemen. Maar je kan het ook bekijken als fasen die doorlopen worden door een godsdienst die veertien eeuwen oud is, de tijd om te komen tot een shariawetgeving die hier opgedrongen wordt ter vervanging van onze Romeinse rechtspraak.”

‘t Pallieterke: hun integratie en het samenleven met hen is ingewikkeld?

Julien de Wilde: “Als je vaststelt dat een zeer groot deel van de Vlaamse moslims zich anders kleedt, anders eet, anders feest en anders begraven wordt, maar ook andere financiële geplogenheden – zoals de zakat -, andere sociale zekerheidstradities, andere vrije meningsuiting, andere verhoudingen tussen mannen en vrouwen en een andere afstand tussen Kerk en Staat blijft handhaven dan wij hier hebben opgebouwd, dan kan je van een harmonieuze co-existentie tussen nu en vele jaren weinig verwachten.”

‘t Pallieterke: praat u over uw bedenkingen met vrienden in het zakenleven, met politici, met vrijgestelden van partijen en verenigingen?

Julien de Wilde: “Ik schrijf brieven naar Hilde Crevits, Wouter Beke, Bart de Wever en andere vooraanstaanden. Aan onderwijsminister Crevits legde ik bijvoorbeeld voor dat scholieren in onze middelbare scholen allemaal, ook de moslims en de moslima’s, horen dat mannen en vrouwen gelijk zijn. In de Koranschool tijdens het weekeinde horen die jonge mensen van hun imam dat dit onwaar is en de bevestiging daarvan krijgen zij door de woorden of de daden van hun ouders. Zoiets moet tot chaos leiden in de hoofden van die jongelui en dat belooft weinig goeds eens zij volwassen zijn. Op de televisie werd naar aanleiding van lessen voor de Antwerpse politie door een docent beweerd hoe goed, hoe correct de islam is voor vrouwen en hij verwees naar de laatste preek van Mohammed. Die heb ik gelezen, en de docent dwaalt. Dat heb ik voorgelegd aan burgemeester De Wever. Op veel brieven naar deze dames en heren volgt zelden een antwoord.”

‘t Pallieterke: uw hele leven speelde zich af in technologie en in technologiebedrijven. Hoe verklaart u dat er zo weinig wetenschap is in de islamwereld?

Julien de Wilde: “Als rond 1100 Al-Ghazali decreteert dat omgaan met getallen des duivels is en alle kennis buiten de Koran minderwaardig is, dan wieg je een beschaving in slaap. De grote denkers van de islam in de middeleeuwen zijn verbannen, hun geschriften zijn verbrand, hooguit hielden zij hun rebelse houding een mensenleven vol en daarop was het terug naar de normaliteit, een normaliteit met huiver voor het vrij onderzoek. Vandaag is er de Franse moslim Rachid Benzine die het goed meent en oordeelt dat de Koran in de context van zijn tijd moet bekeken worden, maar die man staat vrijwel alleen.”

‘t Pallieterke: een Europese islam is niet voor morgen?

Julien de Wilde: “Ik vrees dat het antwoord neen is. God is trouwens universeel, alwetend en houdt zich niet bezig met een Europese context voor de islam.”

‘t Pallieterke: het katholiek onderwijs bepleit een dialoogschool, een school die opener staat om het gesprek met de islam aan te gaan; een goed idee?

Julien de Wilde: “Wij zwakken altijd onze eigen overtuigingen af voor wij overgaan tot dialoog, dus ik betwijfel of die aanpak de goede weg is. De echte vraag is niet de dialoog – en daar ben ik honderd procent voorstander van – maar hoe je kan samenleven, zorgen voor integratie en samenhorigheid als de uitgangspunten van de twee tradities zo mateloos verschillend zijn. Over fundamentele verschillen kan je geen compromissen sluiten. Zij behoren tot de essentie van een leer.”

‘t Pallieterke: arabist en hoogleraar Urbain Vermeulen trok jaren geleden aan de alarmbel…

Julien de Wilde: “Ik ben van de generatie die deze man heeft zien aanpakken door een linkerzijde die liever ziende blind bleef en blijft. Urbain Vermeulen sprak Arabisch en reisde rond in de moslimlanden. Toen hij echter op het publieke forum trad met zijn studiewerk en inzichten, werd door links gedreigd hem zijn burgerrechten af te pakken. De KU Leuven werd onder druk gezet om hem het hoogleraarschap te ontzeggen. Beter had men op tijd geluisterd naar die verstandige en moedige expert, eerder dan zijn argumenten en stellingen islamofoob en onwelvoeglijk te noemen.”


Bekering?

De Rooms-Katholieke Kerk heeft een missionerende orde die zich toelegde op de bekering van moslims in Noord-Afrika. Dat is de oorsprong van de Witte Paters, die nog steeds actief zijn in Afrika. Zou de Rooms-Katholieke Kerk geen missie moeten organiseren om bekeringswerk te ondernemen bij deze inwijkelingen?

Julien de Wilde: “Dat lijkt mij een logische vraag en een nastrevenswaardig oogmerk. In Europa en in België leven de moslims in een christelijke omgeving. Ik twijfel echter absoluut of de christenen, de katholieken in Europa, nog de kracht en de levendigheid opbrengen en de steun van hun hiërarchie krijgen om aan missionering bij de moslims in Europa te doen. Het is in ieder geval een thema waar aandacht aan moet besteed worden. Europa heeft waarden en normen die geïnspireerd zijn door het christendom, en die behoren tot de algemeen menselijke beschaving en zijn dus universeel geworden.”


U bent een kafir

Kafir of kafier is het woord voor ongelovige door moslims. In een meer enge betekenis is een kafir hij of zij die het bestaan van God loochent, een atheïst dus. In het Nederlands is het Arabische woord verbasterd tot kaffer, zoiets als domoor. Wanneer een niet-moslim door een moslim uitgemaakt wordt voor kafir is dat een zeer negatief waardeoordeel. Het verwijt de tegenpartij een onreine levenswijze aan te kleven.