Vlaamse kunst in Frans-Vlaanderen (2)

2016-50_12_mmmv_kassel-de-bie-c-2009-5-1-mediumEnkele tientallen kilometers ten westen van Poperinge liggen vier Frans-Vlaamse musea die ongedwongen en zonder complexen de Vlaamse identiteit in de verf zetten.

Kassel  

Het Musée de Flandre, in 2010 geopend in Kassel, is een museum van le Nord, het departement dat de Vlaamse Leeuw in het wapenschild voert. Kassel is gekozen omdat Johanna van Vlaanderen daar in 1218 het oude burggraafschap opgericht heeft. Het jonge museum heeft al een stevige reputatie opgebouwd met schitterende tentoonstellingen over Vlaamse schilderkunst en grafiek. Nog tot 22 januari loopt er de prachtige expo ‘Odyssee van de dieren’, met topstukken van gerenommeerde Vlaamse dierenschilders uit de zeventiende eeuw.

Het Musée de Flandre huist in het oude landhuis dat met respect voor de geschiedenis is gerestaureerd. Het departement kijkt niet op een euro om dat museum te ondersteunen. Zo kon het al heel wat bijzondere stukken aankopen. Twee voorbeelden: ‘De Maagd met schenker Joost van den Damme’, een anoniem werk uit 1484, en een groot doek van Erasmus de Bie (1629-1670) met de ‘Optocht met wagens op de Meir in Antwerpen’ (zie afbeelding).

De opening van het museum heeft het hele stadje doen opbloeien. Het toont het dynamisme van de culturele wereld en een besef van verantwoordelijkheid voor de culturele identiteit van de hele regio.

Sint-Omaars

Sint-Omaars was ooit de hoofdstad van Vlaanderen en heeft een rijk verleden, zoals onder meer blijkt uit het ‘Liber Floridus’, een encyclopedie die kanunnik Lambert van Sint-Omaars tussen 1090 en 1120 samenstelde. Het museum van de stad is een prachtig stadspaleis, het Hôtel Sandelin. Het toont, net zoals nogal wat andere musea in de streek, vooral werken van de Antwerpse school uit de zeventiende eeuw. De belangrijkste schilderijen zijn ‘De keisnijding’, een zestiende-eeuwse kopie van een verloren gegaan werk van Pieter Bruegel de Oude, en een ‘Landschap met schaatsers’, recent toegeschreven aan Joos de Momper (1564-1635). Dat heeft het museum er toe aangezet de collectie Vlaamse schilderkunst grondiger te onderzoeken.

Hazebroek en Belle

Het stedelijk museum van Hazebroek is ondergebracht in het augustijnenklooster, gebouwd in de zestiende en zeventiende eeuw en dat herinnert aan de Antwerpse barok. In de mooie pandgangen hangen de Vlaamse meesters: een ‘Martelaarschap van Sint-Sebastiaan’ uit het atelier van Antoon van Dyck, ‘Pan en Syrinx’ van Rubens en Jan Wildens, een prachtig markttafereel van Frans Francken… Het Musée des Augustins geeft een duidelijke plaats aan de Vlaamse identiteit. De verzameling en het gebouw lenen zich daar uitstekend toe.

Het museum in Belle is ontstaan uit een legaat van Benoît de Puydt (1798-1859) aan zijn geboortestad. De Puydt was een rijke vrijgezel met een brede belangstelling en een grote verzameling Antwerpse kabinetten, oudheden, beeldhouwkunst, schilderijen en gravures. Tijdens de Eerste Wereldoorlog is een deel van de collectie in veiligheid gebracht. Het museum, samen met het overgrote deel van de kunstwerken, is verwoest tijdens de bombardementen in de periode april-november 1918. Dankzij de herstelbetalingen en giften kon men het museum heropbouwen en vergelijkbare stukken aankopen in Frans-Vlaanderen en in Antwerpen.

Een bijzondere kunstenaar in de museumcollectie is Pharaon de Winter (1849-1924), de zoon van een klompenmaker uit Belle. Hij volgde schilderlessen aan de academies in Brugge en Rijsel. De Winter schilderde in een traditie die voor hem volledig Vlaams was. Hij wilde in Belle een eigen museum oprichten. De kunstenaar selecteerde daartoe uit zijn oeuvre werken die de arbeid op het land en het godsdienstig leven in Vlaanderen als onderwerp hadden. Het bombardement in 1918 heeft ook die plannen in de as gelegd. Gelukkig kon het Musée Benoît de Puydt toch nog een aantal mooie doeken van Pharaon de Winter op de kop tikken.

MMMV

Alle informatie (ook in het Nederlands) over de musea in Frans-Vlaanderen: www.musenor.com.


Tags assigned to this article:
2016-50Cultuur

Related Articles

Bijgeloof?

“Meneer, hou jij van vogels?” De vraag werd mij gesteld door een vrouw die al een poosje naast mij op

Mijn Duivelscarrière

Als ik mijn voetbalcarrière overschouw dan mag ik redelijk tevreden zijn. Waar ik niet gelukkig kan over zijn, is mijn

Film (The Girl on the Train & Ma vie de Courgette)

Met de trein beleef je nog wat The Girl on the Train Mijn dochter kwam niet zo lang geleden thuis