Omdat onze (?) zo goed ingelichte (?) media er met geen woord over reppen, denkt de lezer misschien dat er eindelijk een einde is gekomen aan die vreselijke “plaasmoorde” in Zuid-Afrika. Wie, zoals ik, een tijd met zijn neus op de alledaagse werkelijkheid wordt gedrukt, moet ervaren dat die barbarij “gewoon” voortgaat. De ANC-regering van de steeds meer in opspraak gebrachte Jacob Zuma mag dan met de mond verkondigen dat zij van de boerderijmoorden een prioriteit heeft gemaakt, metterdaad is er niets veranderd.

De twee eerste weken van mijn verblijf in Zuid-Afrika waren er al vier (gekende) “plaasaanvalle” gepleegd. Een van die vier, in het Oost-Transvaalse Ermelo, toont bijzonder dramatisch aan hoe moeilijk – om niet te zeggen onmogelijk – het in deze zo hooggeprezen “regenboognatie” voor blanken is om in harmonie met de zwarten samen te leven. Beschikte de vijftig jaar geleden vermoorde dr. Hendrik Verwoerd, die pleitte voor afzonderlijke ontwikkeling (zie onze Praatstoel van 8 december jl.), dan toch over profetische gaven? Zijn zoon Hendrik jr. is in elk geval een overtuigde en zeer gemotiveerde voorstander van “zelfwerkzaamheid” van zowel boeren als andere Afrikaners, om niet afhankelijk hoeven te zijn van zwarte arbeid. Dat het kan, ziet hij overtuigend in de praktijk gebracht in Orania, dat ik binnen een paar weken ga bezoeken. De boerin die in Ermelo het leven liet, had haar zwarte “plaaswerker” alleen op de boerderij achtergelaten en toen zij eens kwam kijken hoe het met hem ging, werd zij ter plekke doodgeschoten.

Feest van de vrede

En toen werd het Kerstmis, het feest voor vrede op aarde, maar niet voor een aantal boeren in Zuid-Afrika. Op kerstdag, iets na vier uur in de ochtend, toen boer Thys Grobler (81!) zijn koeien wou gaan melken, werd hij door drie zwarten overvallen. Hij wist nog zijn huis in te vluchten, maar toen werd het pas een echte nachtmerrie. De bejaarde boer en zijn vrouw werden aangerand. Hun dochter werd in de schouder en net boven haar hart in de zij geschoten. Hun kleinzoon, die daar met zijn moeder op vakantie was, kreeg een kogel in het gezicht en een tweede in zijn mond. De jongen van 24 had gezwollen hersenen, kapotte tanden en een zwaargehavende tong. Hij kon nog met moeite ademhalen.

De Transvaalse Landbouw Unie (TLU), die alarm had geslagen, vreesde voor zijn leven, te meer daar hij was opgenomen in een staatshospitaal. Die vrees leek niet ongegrond, want twee dagen na de schietpartij was de operatie die zijn leven moest redden, nog steeds niet uitgevoerd. Een van de kogels was dwars door zijn hoofd gegaan, maar de andere kogel was nog niet verwijderd. “Ze lijken daar te wachten tot hij doodgaat”, liet de woordvoerder van de TLU zich cynisch ontvallen. Van Chris van Zyl, assistent-hoofdbestuurder van de TLU, mocht het gewone volk (ook in Zuid-Afrika is er van de stroomlijnpers geen belangstelling voor zo’n “faits divers”) vernemen dat er van juli tot november 2016 al minstens 141 boerderij-overvallen waren gepleegd, waarvan 18 met dodelijke afloop. Zorgwekkend “nevenverschijnsel”: de aanhangers van “Kill the Boers!”, onder wie veel zwarten uit buurlanden, vergiftigen ook het vee van de boeren en maken steeds meer gebruik van moderne technologie om bijvoorbeeld bewakingscamera’s te vernielen.

Liever privaat dan staat

De staatshospitalen staan in een slecht daglicht. Kwaliteit en zorg beneden peil, vernam ik van mijn Afrikanervrienden. Zij zullen het wel weten, maar het alternatief, een “privaat” ziekenhuis, is voor gewone mensen onbetaalbaar en zeker als zij, zoals boer Grobler, geen ziekteverzekering hebben afgesloten. Een ziekteverzekering is hier niet verplicht en die is ook erg duur. De TLU startte onmiddellijk een fondsenwerving om kleinzoon Joe naar een privéziekenhuis te kunnen laten overbrengen. De solidariteit was hartverwarmend: op één dag tijd stroomde er, tot vanuit Namibië toe, 300.000 rand (20.520 euro) toe!

Veel, maar nog veel te weinig. Om in het ziekenhuis dat de TLU op het oog had opgenomen te kunnen worden, moest eerst een deposito van… 750.000 rand worden afgedokt. Omdat de ingezamelde som verre van toereikend bleef, is Joe dan maar gebleven waar hij was en hebben de dokters, na vier dagen, dan toch maar besloten de kogel te verwijderen. En kijk, zowel de patiënt als de chirurgen waren tevreden. Eind goed, al goed, zou een mens dan denken, maar…

Komt er dan nooit een eind aan?

Wat de overvallers betreft, hoewel de overvallen boer, wiens familieleden zwaar getraumatiseerd waren, een van de schurken met zekerheid had herkend, terwijl zijn twee handlangers de benen hadden genomen en ook de revolver van de boerin, had de politie, vier dagen na de moordpoging, nog geen enkele aanhouding verricht. Reactie van een Afrikaner op de TLU-oproep: “Waarom betaalt de regering de ziekenhuiskosten van de slachtoffers niet? Wij betalen toch meer dan genoeg belastingen!” Andere reactie: “Omdat de regering die aanranding van boeren en hun familie aanmoedigt.”

De boeren van Zuid-Afrika zijn volgens de volksverbonden acteur en populaire – ja, populistische – zanger Steve Hofmeyr, de statistisch meest vermoorde bevolkingsgroep op aarde (130 moorden per 100.000 inwoners). “Om de vijf dagen wordt er in dit land een boer vermoord”, zei Steve. Mocht ik geneigd zijn geweest aan zijn statistiek te twijfelen, de feiten namen die twijfel weg. Terwijl ik de laatste regels van dit artikel tikte, liep ten huize Verwoerd het nieuws binnen dat alweer twee bejaarde mensen waren vermoord, een in Kroonstad (Vrystaat) en een in een residentiële wijk van Pretoria.

De Afrikaners voelen zich hoe langer hoe meer door de overheid in de steek gelaten. Voor de westerse kwaliteitspers lijkt dat allemaal niet de minste nieuwswaarde te hebben. Daarom stuur ik het naar ’t Pallieterke, met hartelijke groet uit Zuid-Afrika, waar eindelijk een “lekkere” regen is gevallen.

Hector van Oevelen

Hector van Oevelen verblijft gedurende enkele maanden in Zuid-Afrika, zijn tweede thuis. Van ginder ver brengt hij sporadisch verslag van de plaatselijke toestanden. We verwachten Hector pas in februari terug in ‘ons’ land.